Askerlik Sonrası İşe Başlatmama Tazminatı

İşçi, askerlik nedeniyle işten ayrıldığında, askerlik dönüşü işe başlatılmazsa bazı şartlar halinde işveren işe başlatmama tazminatı ödemelidir. İşe başlatmama tazminatı işçinin 3 aylık brüt maaşı üzerinden hesap edilir.

Askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı işçiler tarafından çok bilinen bir tazminat türü değildir. Bu sebeple işverenler, personelleri askere gider gitmez yeni personel almaktadır. Eğer siz de askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı konusunda sorun yaşıyor ve hukuki yardım istiyorsanız buraya tıklayarak avukatlarımıza mesaj yazıp sorunlarınızı anlatabilir veya iletişim bölümünden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılan İşçinin Hakları Nelerdir?

İşçi, bedelli askerlik veya zorunlu askerlik farketmeksizin askerlik nedeniyle işten ayrılırken kıdem tazminatını almaya hak kazanır. Ayrıca askerlik dönüşü aynı işe başlama hakkına da sahiptir. Askerlik dönüşü işe başlatılmayan işçi, aşağıda detaylarına değindiğimiz işe başlatmama tazminatına hak kazanır. Askerlik sebebiyle işten ayrılan işçilerin tüm haklarını öğrenmek için hemen ilgili yazımızı okuyabilirsiniz.

Askerlik Sonrası İşe Başlatmama Tazminatı Alma Şartları

İşçinin, askerlik sonrası işe iade hakkının ihlali sebebiyle askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı alması için bazı şartlar vardır:

Askerlik Sonrası İşe Başlatmama Tazminatı Şartları

• İşten ayrılışının Kod 12 ile yapılması 

İşçi, askerlik görevlendirme kağıdıyla birlikte iş akdini Kod 12 uyarınca fesih etmelidir. Bu fesih kodu işçinin askerlik sebebiyle ayrıldığının bir ispatıdır. Eğer işçi askerlik sebebiyle istifasını vermesine rağmen, kişisel sebeplerle istifa etmiş gibi gösterildiyse verdiği istifa yazısının işverence alındı imzalı hali, askerlik sebebiyle işten ayrıldığını gösterir. Eğer istifayı adi yazılı olarak değil de noter aracılığıyla ihtar niteliğinde gönderdiyse ihtar belgesi de bu duruma kesin olarak işaret eder. 

• Askerlik dönüşü 2 ay içerisinde işverene başvuru yapılması
• İş yerinde personel boşluğu olmasına rağmen işe alım yapılmaması

Süresi içinde yapılan askerlik sonrası işe iade başvurusu akabinde işveren, personel alımı yapmadıysa ve işçi boşluğu varsa başvuru sahibi işçiyi derhal işe almalıdır. Askerlik sonrası işe başlatmama tazminatına hak kazanabilmek için işveren, işçi boşluğu olmasına rağmen işçiyi işe almama konusunda ısrar ediyor olmalıdır.

• İşverene başvuru yapıldıktan sonra yeni işçi alımı yapılması

İşveren, işçinin askerlik sonrası işe iade başvurusundan önceki süreçte işçi alımı yapabilir. Ancak işçi, başvurusunu yaptığı andan itibaren işe alınması gereken ilk işçi konumuna gelir. Bu durumda işçi boşluğu olmasa bile işveren, yeni bir işçi işe alırsa askerlik sonrası işe başlatmama tazminatına hak kazanılır.

İşçinin Askerlik Sonrası İşe Başlaması İçin Uygulanacak Usuller

Askerlik sebebiyle işten ayrılan işçi, askerlik görevi sona erdiği andan itibaren 2 ay içerisinde iş başlama talebini işverenine iletmelidir. Bu talep kesinlikle sözlü olarak iletilmemelidir. En kuvvetli yöntem işverene ihtar çekmekten geçer.

Askerlik Sonrası İşe Başlatmama Tazminatı İçin Yapılması Gerekenler

Askerlik dönüşü işe iade başvurunuzu mail ile de yapabilirsiniz, ancak mailinize cevap verilmediği durumda başvuru yaptığınızı ispat etme konusunda sorun yaşarsınız. Bu yüzden önce mail ile başvuru yapabilir ve mailinize cevap gelmezse süresi içerisinde askerlik sonrası işe iade başvurunuzu işverene noterden ihtar çekerek yapabilirsiniz.

İşçi, askerlik görevini tamamladıktan sonra işe alınmazsa, işe iade davası açma hakkına sahip değildir. İş Kanunu’nun 18. Maddesi ve devamındaki hükümlerle birlikte Yargıtay kararları incelendiğinde, bu durumda işçinin işe iade davası açamayacağı ve iş güvencesinden yararlanamayacağı anlaşılır. Bunun sebebi, iş sözleşmesinin askerlik sebebiyle sona erdirilmiş olmasıdır.

Askerlik sebebiyle doğrudan ya da dolaylı olarak işten çıkarılan işçinin işe iade davasıyla ilgili iki soru ortaya çıkmaktadır.

• İşveren, askere gideceğini şifaen öğrendiği işçiyi işçi istifa etmemesine rağmen askere gitmeden önce işten çıkarırsa ne olur?
• İşveren tazminat ödememek için işçiyi askerlik dönüşü işe başlatıp, kısa bir süre sonra işten çıkarırsa ne olur?

İşveren, işçi henüz başvuru yapmamasına rağmen askere gitmeden önce işçiyi işten çıkarırsa ya da tazminat ödememek için işe alıp kısa süre sonra işten çıkarırsa gerekli şartların mevcudiyeti halinde işçi, işe iade davası açabilir. İşe iade davasıyla, askerlik dönüşü işe iade başvurusu birbirine karıştırılmamalıdır.

İşe iade davasıyla alakalı yazımızı okuyarak detaylı bilgiye erişebilirsiniz.

Askerlik Sonrası İşe Başlama İhtar Örneği

İHTARNAME

İHTAR EDEN: [Adınız Soyadınız][T.C. Numaranız]

ADRES: [Adresiniz]

MUHATAP: [Şirketin veya İşverenin Tam Ticari Unvanı]

ADRES: [Şirketin Tebligata Yarar Adresi]

KONU: 4857 Sayılı İş Kanunu madde 31 uyarınca, askerlik hizmetinin tamamlanması sonrası işe başlatma talebim ve yasal haklarımın saklı tutulması ihtarıdır.

---

SAYIN MUHATAP;

1. Şirketiniz nezdinde [İşe Başlama Tarihiniz] ile [İşten Ayrılma Tarihiniz] tarihleri arasında [Pozisyonunuz] unvanı ile çalışmaktayken; vatani görevimi yerine getirmek üzere (askerlik sevk tarihim olan) [Tarih] tarihinde iş akdimi feshederek görevimden ayrılmış bulunmaktayım.

2. Askerlik hizmetimi [Terhis Tarihiniz] tarihinde tamamlayarak terhis oldum. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 31. maddesinin 4. fıkrası; "Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler, bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır." hükmünü amirdir.

3. Bu yasal düzenleme çerçevesinde, terhis tarihimden itibaren iki aylık yasal süresi içerisinde başvurumu yaparak, şirketiniz bünyesindeki eski görevime veya durumuma uygun bir başka pozisyona yeniden başlatılmamı talep ediyorum.

4. İşbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren yasal süre içerisinde başvurumun kabul edilerek işe başlatılmamı, aksi takdirde askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı hakkım olan 3 aylık ücret tutarındaki tazminat ve diğer tüm yasal haklarım için hukuki yollara başvuracağımı, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tarafınıza yükleneceğini ihtaren bildiririm. [Tarih]

İHTAR EDEN

[Adınız Soyadınız]

(İmza)

---

Sayın Noter;

Üç nüshadan ibaret olan işbu ihtarnamenin bir nüshasının muhataba tebliğini, bir nüshasının dairenizde saklanmasını, tebliğ şerhini içeren bir nüshasının da tarafıma verilmesini saygılarımla talep ederim.

İşçinin Askerlik Sonrası Aynı İş Yerinde İşe Başlatılmaması Halinde Hakları

İşveren, gerekli şartların mevcut olmasına rağmen iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünden kaçınırsa, işe geri dönmek isteyen eski işçiye 3 aylık brüt maaşı kadar askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bu hak, hem zorunlu askerlik hem de bedelli askerlik görevini tamamlayan işçiler için geçerlidir.

Askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı, genellikle “Askerlikten Doğan Tazminat” olarak da adlandırılır.

Askerlik Sonrası İşe Başlatılmaması Haline İşçinin Yapması Gerekenler

İşçi, yukarıda bahsedilen usule göre işverene müracaatta bulunup, işveren tarafından işçiye herhangi bir dönüş sağlanmadıysa ya da aleyhe bir bildirimde bulunulduysa işçinin işverene yönelik izleyeceği yol, gerekli yasal sürecin başlatılmasıdır.

Bu noktada ilk olarak zorunlu arabuluculuk müessesesine başvurularak işveren ile arabuluculuk müzakerelerine başlanması gerekmektedir. Bu yol atlanarak yapılacak işlemler usulden redde sebebiyet verecektir. Arabuluculuk müzakerelerinde işveren ile bir anlaşma sağlanması durumunda işçiye iki seçenek doğmaktadır:

1. İşçinin tekrardan aynı iş yerinde çalışmaya başlatılması
2. 3 aylık ücret tutarında askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı verilmesi

Anlaşma sağlanmaması durumunda ise işçinin müracaat edeceği yol, iş mahkemesinde açacağı işçilik alacağı davasıdır. Dava açmadan önce işverenin iş ilanlarını kontrol etmek, işveren tarafından yeni işe alımların yapılıp yapılmadığını dair kayıtları mahkemeye sunmak, işçinin mahkeme sürecinde daha hızlı yol almasını sağlayacaktır.

Bu dava sonucu işçi, mahrum kaldığı 3 aylık ücret tutarındaki askerlik sonrası işe başlatmama tazminatını faiziyle birlikte işvereninden alabilecektir. Bu noktada, işçinin hak ve menfaatlerinin tam işlenmesi adına alanında uzman bir iş hukuku avukatından yardım alması işçinin lehine olacaktır. Askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı konusunda alanında uzman iş hukuku avukatlarımızla iletişim bölümünden ücretsiz olarak irtibata geçebilirsiniz.

İşçinin Askerlik Sonrası İşe Başlatmama Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşçinin askerlik sonrası işe başlatılmaması durumunda alacağı askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı İş Kanunu’nun 31’inci maddesinde 3 aylık ücret olarak belirtilmiştir. Fakat 3 aylık ücretin hesaplaması konusunda kanunda detay verilmemiştir. Bu hususta doktrin ve Yargıtay içtihatlarında da bir netlik bulunmamaktadır.

Bir görüşe göre işçinin askerlik sonrası işe başlatılmaması durumunda hak edeceği 3 aylık ücret tutarındaki askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı, askerlik sebebiyle işi bıraktığı andaki son ücret üzerinden hesaplanacaktır.

Bir diğer görüşe göreyse işçinin askerlik sonrası işe başlatılmaması halinde hak edeceği 3 aylık ücret tutarındaki askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı, işçinin askerlik görevini tamamladığı andaki hak edeceği, yani işçinin askerlik görevini tamamladığı dönemdeki güncel olması gereken maaşı üzerinden hesaplanacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bedelli Askerlik İçin Ayrılan İşçi İşe Başlama Talebinde Bulunabilir Mi?

Evet, bedelli askerlik için işten ayrılan işçi de askerlik dönüşünde işine geri dönme hakkına sahiptir. Bunun dışında bedelli askerlik durumunda işçi, işten ayrılabileceği gibi başka seçimlik haklara da sahiptir. Bu konuda detaylı bilgiye ilgili yazımızdan erişebilirsiniz.

Askerliğini Yedek Subay veya Yedek Astsubay Olarak Yapanların İşe Başlatmama Tazminatı Hakkı Var Mıdır?

Evet, askerlik vazifesini her ne şekilde yapmış olursanız olun, işverenin İş Kanunu’nun 31. maddesinden doğan sorumluluğu devam etmektedir. Askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı aynı şekilde geçerlidir.

Askerlik sonrası işe başlatmama tazminatı için ne kadar çalışmak gerekir?

Askerlik sonrası işe iade hakkı

ve buna bağlı olarak iade olmama durumundaki tazminat için herhangi bir kıdem şartı yoktur.

Sultan Dilara Bardi

Harbiye Hukuk Ekibi

Harbiye Hukuk Ekibi, teorik bilgi ile saha tecrübesini harmanlayan dinamik bir avukat ve hukuk danışmanı kadrosundan meydana gelmektedir. Bireysel uzmanlıkları kolektif bir güçte birleştiren ekip, karmaşık hukuki uyuşmazlıkların çözümü ve güncel h...

Tüm yazıları