KDV Hesaplama ve 2026 KDV Oranları

Tutarı ve oranı girin; KDV hariç matrahı, hesaplanan vergiyi, dahil toplamı ve tevkifat varsa alıcının beyan edeceği kısmı ayrı ayrı görün.

KDV hesaplama, elinizdeki tutarın vergiyi içerip içermediğine göre iki ayrı işlemdir. KDV hariç 100.000 TL’lik bir bedele %20 oran uygulandığında vergi 20.000 TL olur, KDV dahil 120.000 TL’lik bir faturada ise vergi yine 20.000 TL‘dir, 24.000 TL değil. Yukarıdaki araç her iki yönü de hesaplar, seçtiğiniz tevkifat oranını uygulayıp alıcının sorumlu sıfatıyla beyan edeceği kısmı satıcıya ödenecek kısımdan ayırır.

KDV Hesaplamanın İki Yönü

Katma değer vergisi, teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedel üzerinden hesaplanır.^[1] Bu bedele matrah denir ve hesaplanan verginin kendisi matraha dahil değildir.^[2] Aracın ilk iki seçeneği bu ayrımı karşılar.

Tutar KDV hariçse hesap doğrudandır, matrah oranla çarpılır ve çıkan vergi matraha eklenir. Tutar KDV dahilse önce matraha dönmek gerekir ve bunun yolu tutarı (1 + oran) katsayısına bölmektir. %20 oranda katsayı 1,20, %10 oranda 1,10, %1 oranda 1,01’dir.

Üçüncü seçenek elinde yalnızca vergi tutarı bulunanlar içindir. 9.000 TL’lik bir KDV, %20 oranda 45.000 TL‘lik bir matrahtan doğmuştur. Araç bu ters hesabı matrah eşittir vergi çarpı yüz bölü oran biçiminde yapar.

2026 Yılında Geçerli KDV Oranları

Kanunun kendi belirlediği oran her bir işlem için %10‘dur, ancak bu oranı dört katına kadar artırma ve %1’e kadar indirme yetkisi Cumhurbaşkanındadır.^[3] Yürürlükteki oranlar bu yetkiye dayanan 2007/13033 sayılı Karar ile belirlenmiştir ve 7 Temmuz 2023‘ten beri aşağıdaki gibidir.^[4]

Konut tesliminde oran metrekareye bağlıdır. Net alanın 150 metrekareye kadar olan kısmı %10, bu alanı aşan kısım %20 oranına tabidir.^[5] Taşınmaz alımında doğan öteki yükler emlak alım satım vergisi yazısında toplanmıştır.

Araçta %18 ve %8 seçenekleri de durur, çünkü 7 Temmuz 2023’ten önceki dönemlere ait fatura ve ihtilaflarda bu oranlar hala hesaplanmak zorundadır. O seçenekler işaretlendiğinde araç tarih uyarısı basar.

Oranın Hangi İşlemde Uygulanacağının Belirlenmesi

Oran seçimi mükellefin takdirine bırakılmış değildir. Bir mal ya da hizmet (I) veya (II) sayılı listede adıyla sayılmıyorsa genel oran uygulanır, benzerlik veya yakınlık gerekçesiyle indirimli orana geçilemez. Listeye girmenin tek yolu Cumhurbaşkanı kararıyla yapılan eklemedir.

Aynı faturada farklı oranlara tabi kalemler varsa her kalem kendi oranıyla hesaplanır. Araç tek oran üzerinden çalıştığı için böyle bir faturada kalemleri ayrı ayrı hesaplayıp toplamak gerekir.

Avukatlık Hizmetinde KDV Oranı

Avukatlık hizmetinde genel oran %20‘dir. İndirimli %10 oranı yalnızca (II) sayılı listenin 32 nci sırasında sayılan işleri kapsar: adli yardım ve adli müzaharet kapsamındaki hizmetler, aile, tüketici ve çocuk mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işler, vesayet davaları, bunlara bağlı kanun yolları, iş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk ve bunlara bağlı ilamlı icra takipleri.^[6]

Ceza davası bu sırada geçmez, bu yüzden ceza yargılamasındaki müdafilik ve vekillik hizmeti %20 oranına tabidir. Boşanma ve nafaka davası aile mahkemesinin görev alanında olduğu için %10, alacak davası ve sıradan icra takibi ise %20 hesaplanır.

Karşı tarafa yükletilen vekalet ücretinin serbest meslek makbuzunda hangi oranla gösterileceği de bu ayrıma göre belirlenir. Tarifeye göre bulunan tutarın kendisi vekalet ücreti hesaplama sayfasındaki araçla çıkarılabilir.

KDV Tevkifatı ve Sorumlu Sıfatıyla Beyan

Tevkifat, hesaplanan KDV’nin bir bölümünün satıcıya ödenmeyip alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine beyan edilmesidir. Dayanağı, Hazine ve Maliye Bakanlığına vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisi veren hükümdür.^[7] Alıcı bu tutarı 2 No.lu KDV beyannamesi ile bildirir, satıcıya ödemez.

Kısmi tevkifat oranları hizmetin türüne göre değişir. Araçtaki kesirler bu oranlara karşılık gelir.

• 2/10 — karayoluyla yük taşımacılığı, Devlet Malzeme Ofisine yapılan teslimler
• 3/10 — ticari reklam hizmetleri
• 4/10 — yapım işleri ile bunlarla birlikte ifa edilen mühendislik ve mimarlık hizmetleri
• 5/10 — yemek servisi ve organizasyon, servis taşımacılığı
• 7/10 — makine, teçhizat ve taşıtların tadil, bakım ve onarımı, baskı ve basım, fason tekstil işleri
• 9/10 — temizlik, çevre ve bahçe bakımı, özel güvenlik, işgücü temini, etüt, danışmanlık ve denetim, yapı denetimi
• 10/10 — tam tevkifat halleri, yurt dışından sağlanan hizmetler ve kiralama işlemleri gibi

Kısmi tevkifatın bir alt sınırı vardır. KDV dahil bedeli 12.000 TL‘yi aşmayan işlemlerde tevkifat uygulanmaz; bu sınır Vergi Usul Kanunundaki fatura düzenleme haddine bağlıdır ve her yıl değişir.^[8] Sınır fatura adedine göre değil, aynı işleme ait bedellerin toplamına göre ölçülür.

Konunun belge düzeni tarafı tevkifatlı fatura yazısında ayrıntılı işlenmiştir.

Tevkifatlı Bir Faturada KDV Hesaplama Örneği

Bir yapım işi için KDV hariç 500.000 TL bedelle fatura düzenlendiğini, oranın %20 ve tevkifat oranının 4/10 olduğunu varsayalım. Araca bu üç değer girildiğinde sonuç şöyle çıkar.

Alıcının kasasından çıkan para yine 600.000 TL‘dir, yalnız 40.000 TL‘lik kısım satıcıya değil vergi dairesine gider. Satıcı beyannamesinde 100.000 TL’nin tamamını hesaplanan KDV olarak gösterir, tevkif edilen tutarı ayrı satırda indirir.

Matraha Giren ve Girmeyen Unsurlar

Doğru matrah bulunmadan doğru oran da işe yaramaz. Kanun matraha dahil unsurları tek tek saymıştır: satıcının yaptığı taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri, ambalaj gideri, sigorta, komisyon, vergi, resim, harç ve pay karşılıkları ile vade farkı, kur farkı, faiz ve prim gibi gelirler.^[9]

Matraha girmeyenler ise ikidir. Fatura üzerinde gösterilen ve ticari teamüle uygun miktardaki iskontolar ile hesaplanan katma değer vergisinin kendisi matraha dahil edilmez.^[10] Vadeli satışta faturaya yansıyan vade farkı matraha girdiği için, o farkı hesaba katmadan yapılan KDV hesabı eksik kalır.

KDV Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar

Serbest meslek makbuzlarında ve faturalarda en çok karşılaşılan yanlışlar aşağıda toplanmıştır.

• KDV dahil tutarı oranla çarpmak. 120.000 TL’lik dahil bedelde vergi 24.000 TL değil 20.000 TL‘dir, çünkü matrah 120.000 değil 100.000 TL’dir.
• Dahil tutardan vergiyi ayırırken 1,20 yerine 0,80 ile çarpmak. Bu yöntem %20 oranda 96.000 TL gibi yanlış bir matrah verir.
• Tevkifat oranını matraha uygulamak. Tevkifat hesaplanan KDV üzerinden yapılır, bedel üzerinden değil.
• Tevkifatlı faturada alıcının toplam yükünün azaldığını sanmak. Alıcı aynı parayı öder, yalnız muhatabı değişir.
• Vade farkını ve kur farkını matraha eklememek.
• 7 Temmuz 2023 öncesine ait bir işlemi bugünkü oranla hesaplamak. Vergiyi doğuran olayın tarihinde yürürlükte olan oran uygulanır.^[11]
• Ceza davası vekalet ücretine %10 uygulamak. İndirimli oran ceza yargılamasını kapsamaz.

KDV Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hesaplama sırasında en çok sorulan sorular ve kısa cevapları aşağıdadır.

Av. Şamil Kaya

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2014 yılında onur derecesiyle mezun olmuştur. Lise öğrenimini yatılı şekilde Erdoğan Akdağ Anadolu Öğretmen Lisesi’nde 2010 yılında birincilikle tamamlayan Şamil Kaya, 2018 yılında başladığı Anadolu Ünivers...

Tüm yazıları