Yıllık İzin Ücretinin Peşin Ödenmesi Zorunluluğu

Yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi, işverenin kanundan doğan emredici bir yükümlülüğüdür. İşçi izne çıkmadan önce izin dönemine ilişkin ücreti, işçiye ödenmelidir. Bu kuralın yerine getirilmemesi haklı fesih sayılmaktadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 10.03.2025 tarihli, 2025/2024 Esas ve 2025/2487 Karar sayılı kararı da bu yıllık izne çıkarken izne tekabül eden günlerin ücretinin peşin olarak işçiye ödenmemesini haklı fesih sebebi olarak kabul etmiştir.

Uygulamada işverenler bu yükümlülüğü çoğu zaman aylık maaş ödeme düzeninin bir parçası sansa da kanun, izin dönemine denk gelen ücretin izinden önce ayrıca ve peşin ödenmesini arıyor. Bu yazıda kuralın kanuni dayanağı, Yargıtay’ın konuyu netleştiren son kararı ve peşin ödenmemesinin sonuçları ele alınıyor.

Yıllık iznin genel kuralları ve ücretin hesaplanması hakkında Yıllık İzin Süreleri ve Ücreti yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Yıllık İzin Ücretinin Peşin Ödenmesinin Kanuni Dayanağı

4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesi, işvereni yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücretini işçi izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermekle yükümlü tutar.^[1] Kanun maddesinin metni, ödeme zamanını “izne başlamadan önce” ifadesiyle açıkça belirlemiştir. Bu sebeple ücretin izin bittikten sonra veya normal maaş gününde ödenmesi bu zamanlamayı karşılamaz.

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin 21. maddesi de aynı esası belirtir ve işveren veya işveren vekilinin, izin dönemine ilişkin ücret ile bu döneme rastlayan diğer ücret niteliğindeki hakları izne başlamadan önce peşin vermek veya avans olarak ödemek zorunda olduğunu düzenler.^[2] Kanun ve yönetmelik hükmü, bu konuda birbirini destekleyen iki ayrı hukuki düzenlemeyi oluşturur.

Önemli: Peşin ödeme yükümlülüğü yalnızca temel ücreti değil, izin dönemine rastlayan prim, ikramiye gibi ücret niteliğindeki diğer hakları da kapsar.

Yıllık İzin Ücreti Yasal Dayanağı

Peşin Ödeme İçin İşçinin Talepte Bulunması Gerekli mi?

İşverenler, işçinin izin talebinde ayrıca ücretin peşin ödenmesini istemesi gerektiğini ve istenmediği takdirde peşin ödeme yükümlülüğü olmadığını iddia etmektedir. Ancak Yargıtay işverenlerin bu savunmasını kabul etmemektedir.

Çünkü peşin ödeme yükümlülüğü mutlak emredici nitelikte kabul edildiğinden işçinin bu yönde bir talepte bulunmasına gerek yoktur. İşveren, işçi izne çıktığı anda bu yükümlülüğü doğrudan yerine getirmelidir.

Peşin Ödenmeyen İzin Ücreti Haklı Fesih Sebebi mi?

Yıllık izin süresine tekabül eden günlerin ücretinin işçiye peşin ödenmemesi kesin olarak haklı fesih sebebidir. Haklı fesih sebebi olduğuna dair en güncel karar, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 10.03.2025 tarihli, 2025/2024 Esas ve 2025/2487 Karar sayılı kararıdır. Karar, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi’nin iki farklı dairesi (9. ve 15. Hukuk Daireleri) arasında oluşan içtihat farklılığını gidermek amacıyla verilmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.03.2025 tarih, 2025/2024 E., 2025/2487 K. sayılı kararı.^[3]

“4857 sayılı Kanun’un 24/II-(e) hükmünde işveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olarak ödenmemesi ve aynı maddenin (f) alt bendinde çalışma şartlarının uygulanmaması, haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Şu hâlde anılan hükümler gereğince yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır.”

Karar ayrıca, işverence yıllık ücretli izin kullanan her işçiye izin dönemine ilişkin ücretin izne başlamadan evvel peşin verilmesinin veya avans olarak ödenmesinin mutlak emredici şekilde düzenlendiğini, bunun için işçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek olmadığını vurgular.

Peşin Ödenmeyen İzin Ücreti Haklı Fesih Sebebi mi?

Fazla İzin Kullandırılmış Olmasının Peşin Ödeme Yükümlülüğüne Etkisi

Yıllık izin ücretinin haklı fesih sebebi olup olmadığına dair işveren, davacı işçiye kıdemine göre kanunen hak ettiği süreden 49 gün daha fazla yıllık izin kullandırıldığını öne sürerek haklı fesihin oluşmadığını savunmaktadır. Ancak Yargıtay bu savunmayı, iki ayrı yükümlülüğü birbirine karıştırdığı gerekçesiyle kabul etmemiştir:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.03.2025 tarih, 2025/2024 E., 2025/2487 K. sayılı kararı.

“…davacıya nispi emredici nitelikte olan 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretinin mutlak emredici nitelikt e olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.”

İşverenin izin süresi konusunda cömert davranmış olması, izin ücretini zamanında ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği gerçeğini değiştirmez. İki yükümlülük ayrı ayrı denetlenir, birinin fazlasıyla yerine getirilmesi diğerindeki eksikliği telafi etmez. İznin kendisinin hiç kullandırılmaması ayrı bir haklı fesih sebebidir, bu konuyu Yıllık İzin Kullandırılmaması ve İşçinin Fesih Hakkı yazımızda ele aldık.

Kararın Dayandığı Bölge Adliye Mahkemesi İçtihatları Arasındaki Çelişki

Uyuşmazlık, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi’nin 22.04.2021 tarihli, 2021/310 Esas ve 2021/736 Karar sayılı kararı ile aynı mahkemenin 9. Hukuk Dairesi’nin 22.03.2024 tarihli, 2022/1708 Esas ve 2024/758 Karar sayılı kararı arasında doğmuştu.^[4]

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, izin ücretinin peşin ödenmemesini tek başına haklı fesih nedeni sayarken 9. Hukuk Dairesi, işçinin ayrıca ücret talebinde bulunmadığı gerekçesiyle aynı olayda haklı fesih iddiasını yerinde bulmamıştı.

Peşin Ödenmeyen İzin Ücretinin Yıllık İzin Alacağına Etkisi

İzin ücretinin izne çıkmadan önce peşin ve tam olarak ödenmemesi yalnızca fesih hakkı doğurmaz, ayrıca Yargıtay bu durumda yıllık iznin hukuken hiç kullandırılmamış sayılacağını kabul eder. İşçi fiilen izne çıkmış, izin formunu imzalamış olsa bile bu sonuç değişmez.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin izin belgelerini kabul ettiği ancak izin dönemlerinde ücretinin ödenmediğini ileri sürdüğü bir uyuşmazlıkta bu ilkeyi açıkça ortaya koymuştur:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 27.12.2022 tarih, 2022/13291 E., 2022/17901 K. sayılı kararı.^[5]

“Yıllık izin kullanılan dönemlerde, bu döneme ilişkin ücretin tam olarak tahakkuk ettirilerek ödenmemesi hâlinde yıllık ücretli iznin usulüne uygun olarak kullandırıldığından söz edilemez.”

Bu kararın pratikteki sonucu, iş sözleşmesi sona erdiğinde işçinin o dönemlere ait yıllık izin ücretini yeniden talep edebilmesidir.

Peşin Ödeme Yapılmadığında İşçinin Hakları

İzin ücreti peşin ödenmeyen işçi, 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesinin (II) numaralı fıkrasının (e) ve (f) bentlerine dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir. Haklı nedenle fesheden işçi, kıdem tazminatı şartları oluşmuşsa kıdem tazminatı talep edebilir. İhbar tazminatı ise işçinin kendisi feshettiği için bu durumda işverene ödenmez, işçi tarafından talep edilemez.

Peşin Ödeme Yapılmadığında İşçinin Hakları

Aylık Ücretin Normal Ödeme Gününde Ödenmesi Yeterli mi?

İşverenler bazen, işçinin aylık maaşının her ayın belirli bir gününde düzenli ödendiğini, bu nedenle ayrıca peşin ödeme yapılmasına gerek kalmadığını düşünür. Yargıtay kararı bu yaklaşımı doğru bulmaz. Kanun izin dönemine ilişkin ücretin izne başlamadan önce ödenmesini arar.

İşçinin izin dönemine denk gelen ayki maaşı, olağan ödeme gününde ve izinden sonra ödenirse peşin ödeme yükümlülüğü yerine getirilmemiş sayılır. İşveren, izin dönemine karşılık gelen tutarı işçi izne başlamadan önce ayrıca hesaplayıp ödemek veya avans vermek durumundadır.

Peşin Ödeme Yükümlülüğüne Aykırılığın İdari Para Cezası Sonucu

4857 sayılı Kanun’un 103. maddesi, izin ücretini kanuna aykırı şekilde ödeyen, eksik ödeyen veya hiç ödemeyen işverene her işçi için idari para cezası öngörür.^[6] Cezanın tutarı, kanunda belirlenen taban rakamın her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenmesiyle bulunur. 2026 yılı için bu tutar işçi başına 4.815 TL olarak uygulanıyor.

Bu ceza, izni hiç veya eksik kullandırmama fiiline uygulanan cezadan bağımsız, ayrı bir ihlale ilişkindir. İznin kendisinin kullandırılmaması hakkında Yıllık İzin Kullandırılmaması ve İşçinin Fesih Hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Uyarı: İdari para cezası, işçinin haklı fesih hakkından bağımsız bir yaptırımdır, ikisi aynı olayda birlikte gündeme gelebilir.

Yıllık İzin Ücretinin Peşin Ödenmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Konuyla ilgili en çok sorulan soruları bu başlıkta topladık. Yıllık izin ücretinin peşin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmenizi feshetmeyi değerlendiriyorsanız veya işveren olarak bu yükümlülüğün doğru uygulanması konusunda destek arıyorsanız İş Hukuku ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Hulusi Hatıpoğlu

Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden onur öğrencisi olarak mezun olmuştur. Avukatlık kariyerine Konya Barosu’nda başlayan Arb. Av. Hulusi Hatıpoğlu, kariyerini İstanbul’da devam ettirmektedir. Özellikle İş Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, ...

Tüm yazıları