Eş Durumu Tayini ve Şartları
Eş durumu tayini, kamu sektöründe çalışan memurların eşlerinin, memurun görev yaptığı yere yakın bir konumda görevlendirilmesini sağlayan bir uygulamadır. Dayanağı Anayasa’nın 41. maddesidir, aile birliğinin korunmasını devletin görevi sayar. Bu yazıda kimlerin eş durumundan tayin isteyebileceğini, şartlarını, gerekli belgeleri ve başvuru sürecini anlatıyoruz. Tayin talebinin reddedilmesi halinde izlenecek yolu da kısaca ele alıyoruz.
Eş Durumu Tayini Nedir?
Eş durumu tayini, genellikle kamu çalışanlarının, eşlerinin çalıştığı yerle aynı veya yakın bir konumda görev alabilmesi için yapılan bir düzenlemedir. Bu uygulama, ailelerin bir arada kalmasını sağlamak, iş ve özel yaşam dengesini kurmak amacıyla hayata geçirilmiştir.
Eş durumu tayini, ailelerin birlikte yaşama hakkını koruyarak sosyal ve ekonomik zorlukların üstesinden gelmeyi hedefler. Bu uygulama, aile birliğinin korunmasına katkıda bulunarak, çocukların eğitim ve gelişim süreçlerini olumsuz yönde etkileyebilecek durumların önüne geçmeyi amaçlar.
Böylece, ailelerin dağılmasının önüne geçilerek toplumsal bütünlük sağlanır. Eş durumu tayini, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik‘in 14. maddesinde düzenlenmiştir.
Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun:
- a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,
- b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere,
- c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere,
- d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere,
- e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.

Eş Durumu Tayini
Eş Durumu Tayini Şartları
Eş durumu tayini, aile bütünlüğünü sağlamak ve iş ile aile yaşamını dengelemek için memurlara tanınan önemli bir haktır. Bu hakların kullanılması anayasal ve yasal düzeyde güvence altına alınırken çeşitli şartlara da tabi tutulmuştur.
Eşi Memur Olanlar için Eş Durumu Tayini
Eş durumu tayini hakkının kullanabilmesi bazı şartlara tabi tutulmuştur. Eş durumu tayininin şartları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nun 72. maddesinde sıralanmıştır:
- Yapılacak atamanın yeniden ya da yer değiştirme sureti ile yapılması
- Farklı kurumlarda çalışan eşler için, kurumlar arasında gerekli koordinasyonun sağlanması
- Memur olan diğer eşin de isteğinin olması
- Eşinin bulunduğu yere atanacak memurun atanacağı teşkilatın bulunması
- Atanacak memurun atanacağı teşkilatta niteliğine uygun bir görevin varlığı
Eşi Özel Sektörde Çalışanlar için Eş Durumu Tayini
Eş durumu tayini hakkının kullanılabilmesi genelde düşünülenin tersine eşi sadece memur olanlara özgü değildir. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 14. maddesinde yapılan değişiklikle eş durumu tayininde her iki eşin de memur olma zorunluluğu kaldırılmıştır.
Yönetmelik, kamu personeli olmayan eşin bulunduğu yere tayin için şu düzenlemeyi öngörmüştür: talep edilen yerde başvuru tarihinden itibaren son iki yıl içinde en az 360 gün sosyal güvenlik primi ödenmiş olması ve halen çalışıyor olması gerekir.

Memur Eş Durumu Tayini Rehberi
Eş Durumu Tayini için Gerekli Belgeler
Eş durumu tayini için gerekli belgeler genel itibariyle şu şekilde sıralanabilir:
- 1. Başvuru Dilekçesi: Eş durumu tayini talebinde bulunmak isteyen kişinin, bu isteğini detaylandıran bir dilekçe hazırlaması gerekmektedir. Dilekçede, tayin edilmek istenen yer, eşinin çalışma durumu ve diğer ilgili bilgiler açıkça belirtilmelidir.
- 2. Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği: E-Devlet üzerinden veya nüfus müdürlüğünden temin edilebilecek vukuatlı nüfus kayıt örneği, aile birliğini kanıtlamak amacıyla gereklidir.
- 3. Eşlerin Evlilik Cüzdanı Fotokopisi: Evliliğin kanıtlanması açısından gerekli olan bir belgedir.
- 4. Eşin Görev Yeri Belgesi: Eşin kamu görevlisi olması halinde, çalıştığı kurumdan görev yeri belgesi alması gerekebilmektedir. Öte yandan, eşin özel sektörde çalışması halinde, SGK veya BAĞ-KUR’a bağlı olarak çalıştığını gösteren bir hizmet dökümü ve iş yerini belgeleyen bir doküman istenebilir.
- 5. Eşlerin İkametgâh Belgeleri: Eşlerin görev yaptığı yeri gösteren belge E-Devlet üzerinden temin edilebilir.
- 6. Eşlerin Hizmet Belgeleri: E-Devlet ya da kişinin çalıştığı kurumdan alabileceği hizmet belgesi, eşlerin çalışma durumunu görmek açısından gereklidir.
Eş durumu tayini için gereken belgeler, her kurumun kendi politikalarına göre değişiklik gösterebilir. Bazı kurumlar ek olarak sağlık raporu, çocukların nüfus kayıt örnekleri gibi belgeleri de talep edebilmektedir. Sağlık Bakanlığı gibi bazı kurumlar, yukarıdaki genel belgelere ek doküman isteyebilir, kurumun kendi başvuru sayfası kontrol edilmelidir.
Eş Durumu Tayin Talebi Başvuru Süreci
Eş durumu tayini talebinde bulunan kişi, eşinin atanmasını istediği yere yönelik gerekli belgeleri eksiksiz bir şekilde hazırlayıp başvuruda bulunmalıdır. Başvuru sürecinde, sosyal güvenlik prim ödeme gün sayısı ve eşin mevcut çalışma durumu gibi unsurlar göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılır.
| Başvuru sonucu (olumlu/olumsuz) | Ortalama 15-30 gün |
| Ret kararına itiraz | 60 gün içinde |
| İdarenin itiraza yanıt süresi | 30 gün |
| İptal davası açma süresi | Ret tebliğinden itibaren 60 gün |
Bilgi: İtiraz zorunlu değildir, doğrudan iptal davası da açılabilir.

Eş Durumu Tayini Başvurusu Nasıl Yapılır?
Eş Durumu Tayini için Aranan Hizmet Süresi Şartları
Eş durumu tayini için eğer eşlerden her ikisi de kamu personeli ise tayin talebinde bulunmak için belirli şartlar gerekmektedir:
Sözleşmeli Kamu Personelleri İçin:
Eşlerden en az biri sözleşmeli kamu personeli ise, tayin için en az 1 yıl çalışmış olmak gerekmektedir. 3+1 sözleşmeli personel de sözleşmeli kamu personeli sayılır, aynı 1 yıllık çalışma şartına tabidir.
Kadro Almış Kamu Personelleri için:
Eşlerden en az biri kadro almış kamu personeli ise, tayin için en az 4 yıl çalışmış olmak gerekmektedir. Bu süre bir kez dolduktan sonra tükenmez, sözleşmeli personel 1. yılın, kadrolu personel 4. yılın sonunda tayini yeniden isteyebilir.
Mecburi hizmeti olan akademisyenlerin eş durumundan atanması için bize ulaşabilirsiniz.
Kamu personeli olmayan eşin bulunduğu yere tayin talebinde bulunacak kamu personelleri için şartlar şunlardır:
Kamu personeli olmayan eş, başvuru tarihinden itibaren son iki yıl içinde en az 360 gün sosyal güvenlik primi ödemiş olmalıdır. Bu süre içinde kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olmalıdır.

Eş Durumu Tayini Başvuru Şartları
Eş Durumu Tayini Olmayan Durumlarda Kullanılan İzin Hakkı
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesine göre, yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi olan memurların eşlerinin atanacağı teşkilatın, atandığı yerde bulunmaması veya uygun münhal bir görevin olmaması durumunda, eş durumu nedeniyle tayin talebinde bulunan memura eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere izin verilebilir.
İzin verilen memurlara, aylık ve diğer ödemelerinin karşılığı olarak, taban ve kıdem aylığı dahil olmak üzere, ek gösterge, zam ve tazminatlar üzerinden kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar ödenir. Bu ödemeler, eşlerin görev yaptığı yerler dikkate alınarak şu oranlarla yapılır:
- Olağanüstü Hal Bölgesine dahil iller ile bu illere mücavir illerde görevli olanlar için %60,
- Kalkınmada 1. derece öncelikli yörelerde görevli olanlar için %50,
- Kalkınmada 2. derece öncelikli yörelerde görevli olanlar için %25.
Diğer yörelerde görevli olan eşler ise ücretsiz izinli sayılır.
Eş Durumu Tayini Talebinin Reddi Durumunda Yapılacak İşlemler
Tayin talebi reddedilen memur, ret kararına 60 gün içinde itiraz edebilir veya doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açabilir.[1] Süre, ret kararının tebliğ edildiği tarihten başlar, kaçırılırsa dava hakkı düşer. Eş durumu tayini talebinin reddinin iptali davası sürecini, itiraz yolunu ve dava süresini ayrıntılı yazımızda anlattık.
Eş Durumu Tayin Dilekçesi Örneği
……………………………. MÜDÜRLÜĞÜNE
…. tarihinden itibaren ………. Kurumunda …….. unvanı ile görev yapmaktayım. Eşim ………………………….. ili …………………….….… özel sektör/ kurumunda görev yapmaktadır. Anayasa’nın 41. maddesinde yer alan “Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.” hükmüne dayanarak aile birliğimin sağlanması için naklen atamamın eşimin görev yapmış olduğu … ili … ilçesine yapılmasını istemekteyim.
İmza :
Adı, Soyadı:
Eş Durumu Tayini ve Şartları İle İlgili Sorular
Eş durumu tayini ve şartlarıyla ilgili sorulan soruların cevaplarına bu başlık altında yer verdik.


Kendim özel şirkette çalışıyorum eşim kamu da memur inşaat mühendisiyim işim gereği yer değiştirmem gerekiyor proje bitiminde.
Çalıştığım firma yer değiştirdikçe(şehir) eşimi yanıma alma süreçlerim hakkında çözüm önerileriniz nelerdir.
Saygılarımla
İyi çalışmalar diliyorum.