Öğrenci Devamsızlık Süreleri
Öğrenci devamsızlık süreleri özürsüz (raporsuz) olarak 10 gün, özürlü (raporlu) olarak 20 gün olmak üzere toplamda 30 gündür. Ancak bazı özel durumlarda bu süre 60 güne kadar uzayabilir. Bu süreyi aşan öğrenciler, başarı durumları ne kadar iyi olursa olsun derslere devam edemez ve bir sonraki öğretim yılında aynı sınıfı tekrar ederler.
Öğrenci devamsızlık süreleri hakkında tartışma yeni öğretim yılının başlamasıyla tekrar gündeme geldi. Öğrencilerin devamsızlık yapmasını gerektirecek hallerin varlığı öngörülerek Millî Eğitim Bakanlığı’nca öğrencilere devamsızlık hakkı öngörülmüştür. Öğrenci devamsızlık süreleri devamsızlığın mazeretli veya mazeretsiz yapılmasına bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
Öğrenci Devamsızlık Süreleri Nedir?
Öğrencilerin hastalık, cenaze vb. durumlarda devamsızlık yapma hakkı vardır. Öğrenci devamsızlık süreleri öğrencilerin okula gelmemeleri durumunda kullanabilecekleri bir sistemdir. Öğrenci devamsızlık süreleri genellikle okul yılı boyunca belirli bir miktar gün sınırlandırılır ve öğrenciler bu haklarını kullanmak için okula gelmeme nedenlerini belirtmelidir. Okula gelmemek öğrencilerin derslerden ve aktivitelerden uzak kalmasına neden olur ve bu da öğrencilerin eğitimlerinde gerilemeye sebep olabilir.
Ayrıca, devamsızlık haklarının abartılı kullanımı okul yönetimi tarafından dikkatle izlenir ve sürekli devamsızlık durumunda öğrenciye uygun eğitimsel tedbirler uygulanabilir. Bu nedenle, öğrenciler devamsızlık haklarını mümkün olduğunca az kullanmalı ve okula gelmeme durumlarında nedenlerini mümkün olduğunca erken okul yönetimine bildirmelidir. Öğrencilerin devamsızlık süreleri sınırlamasının olması hem öğrencinin öğreniminin engellenmemesi hem de okulların belirli bir düzenden çıkmamasını sağlamak içindir.
Öğrenci devamsızlık süreleri özürlü devamsızlık ve özürsüz devamsızlık olarak gruplandırılmaktadır. Özürlü devamsızlık, öğrencinin bir mazeret dolayısıyla okula gelmemesini ifade eder. Bu durumlarda sağlık kurumlarında alınan rapor, veli izin dilekçesi okul idaresine verilmelidir. Bu şekilde öğrenci devamsızlığı özürlü devamsızlık olarak sisteme kaydedilecektir.
Özürsüz devamsızlık ise öğrencinin bir mazereti olmadan okula gelmemesidir. Öğrencinin özürsüz devamsızlık hallerinde okul yönetimi çoğunlukla velileri devamsızlığa ilişkin bilgilendirmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetmeliklerine Göre Devamsızlık Süreleri
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ‘Geç Gelme’ yan başlıklı madde 35’e göre:
Geç gelme birinci ders saat için belirlenen süre ile sınırlıdır. Ancak her beş defa geç kalma yarım gün devamsızlıktan sayılır. Bu sürenin dışındaki geç gelmeler devamsızlıktan sayılır.[1]
‘Devam- Devamsızlık- İlişik Kesme’ yan başlıklı madde 36’ya göre:
Günlük toplam ders saatinin 2/3’ü ve daha fazlasına gelmeyenlerin devamsızlığı bir gün, diğer devamsızlıklar ise yarım gün sayılır. Devamsızlık süresi özürsüz 10 günü, toplamda 30 günü aşan öğrenciler, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır ve durumları yazılı olarak velilerine bildirilir.[2]
Ancak üniversite hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri veya tam teşekküllü hastanelerde kontrol kayıtlı sürekli tedaviyi ya da organ naklini gerektiren hastalığı bulunanlar, tam zamanlı kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ve özel eğitim meslek liselerine kayıtlı olan öğrenciler, sosyal hizmet, emniyet ve asayiş birimlerinin resmî raporları doğrultusunda koruma ve bakım altına alınanlar ile tutuklu öğrencilerin özürsüz devamsızlık süresi 10 günü geçmemek kaydıyla toplam devamsızlık süresi 60 gün olarak uygulanır. Birinci derece yakınını kaybeden öğrencilerin özürsüz devamsızlık süresi 10 günü geçmemek kaydıyla, toplam devamsızlık süresi 40 gün olarak uygulanır.[3] Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan ve öğrenim hakkı bulunan öğrenciler derslere devam edemez ve bir sonraki eğitim ve öğretim yılında okula devam ettirilir.
Öğrenci Devamsızlık Kuralları ve Haklar
Öğrencinin devamsızlık yaptığı süreye ilişkin özür belgesi veya yazılı veli beyanı, özür gününü takip eden en geç 5 iş günü içinde okul yönetimine velisi tarafından verilir ve e-Okul sistemine işlenir. Zorunlu hallerde özür belgesinin teslim süresi okul yönetimince 20 iş gününü aşmamak üzere uzatılabilir.
2023 yılında yapılan yönetmelik değişikliğiyle takip mekanizması da sıkılaştırılmıştır: art arda iki gün özürsüz devamsızlık yapan öğrencinin durumu veliye posta, e-posta veya diğer iletişim araçlarıyla bildirilir. Devamsızlığın 5. gününde okul bünyesindeki önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonu devreye girer ve veliyi okula davet eder. Özürsüz geçen her devamsızlık günü, haftalık sosyal sorumluluk çalışması süresine ayrıca 1 saat olarak eklenir.[4]
| Kademe | Devamsızlık sınırı | Sonuç |
|---|---|---|
| İlkokul | Sabit gün sınırı yok | Durum okul idaresince değerlendirilir |
| Ortaokul | Özürsüz 20 günü aşan + not şartı sağlanmazsa | Şube öğretmenler kurulu karar verir |
| Lise | Özürsüz 10 / özürlü 20 / toplam 30 gün | Aşan öğrenci başarısız sayılır |
İlkokulda Devamsızlık Hakkı
İlkokulda devamsızlık için sabit bir gün sınırı yoktur. 1, 2, 3 ve 4. sınıflarda Millî Eğitim Bakanlığı gün bazlı bir üst sınır belirlemez. Bu, devamsızlığın sınırsız olduğu anlamına gelmez. Öğrencinin uzun süre okula gelmemesi halinde okul idaresi ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğü duruma müdahale eder. Esas olan öğrencinin düzenli okula devam etmesidir.
Ortaokul Devamsızlık Hakkı
Ortaokulda devamsızlık, lise düzeyinden farklı bir usule tabidir. Özürsüz devamsızlığı bir öğretim yılında 20 günü aşan öğrencinin durumu, Türkçe dersi yıl sonu puanı 70’in altındaysa veya herhangi bir dersten yıl sonu puanı 50’nin altındaysa, ikinci dönemin son haftasında şube öğretmenler kurulunda görüşülür. Kurul, ders başarısıyla birlikte değerlendirip sınıfı geçip geçemeyeceğine karar verir. Yani ortaokulda gün sayısı tek başına otomatik sınıfta bırakmaz, not durumuyla birlikte değerlendirilir.[5]
Liselerde Devamsızlık Hakkı
Lise öğrenci devamsızlık süreleri özürlü devamsızlık ve özürsüz devamsızlık olarak ayrılmaktadır. Özürlü devamsızlık, öğrencinin bir mazeretinin olması sebebiyle okula gelememesidir. Bu durumlarda sağlık raporu veya veli izin dilekçesi okul idaresine verilmelidir. Özürlü devamsızlık hakkı 20 gündür. Özürsüz devamsızlık hakkı ise öğrencinin bir mazeret olmadan devamsızlıkta bulunmasıdır. Özürsüz devamsızlık hakkı süresi 10 gündür.
Üniversitede Devamsızlık Hakkı
Üniversite için öğrenci devamsızlık hakkı, diğer öğretim kurumlarına göre çok daha farklıdır. Öğrenci devamsızlığı, dersin durumuna ve eğitim kurumunun kendi kurallarına göre değişkenlik gösterir. Örneğin laboratuvar ve uygulama derslerinin devamsızlık hakkı diğerlerine göre daha az olabilir veya tam aksine laboratuvar derslerine katılım zorunlu olabilir. Üniversitede öğrenci devamsızlığını etkileyen en önemli şeylerden biri derse giren öğretim görevlisinin tutumudur. Bazı hocalar yoklama çizelgesine oldukça önem atfeder. Genellikle devamsızlık %30 üzerinden hesaplanmakla birlikte bazı kurumlarda ve bölümlerde devam zorunluluğu hiç yoktur.
Kısaca üniversitede devamsızlık hususunda yeknesak bir düzenleme ve uygulama yoktur. Her kurum, bölüm, ders ve öğretim görevlisi özelinde bu soruya verilecek cevap farklılık gösterir.
Öğrenim Seviyesine Göre Devamsızlık Süreleri
Zorunlu Eğitimde Devamsızlık Hakkında Hukuki Düzenlemeler
Zorunlu eğitimde devamsızlık, öğrencinin kademesine göre farklı yönetmeliklere tabidir. Lisede Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, ilkokul ve ortaokulda ise ilköğretim kurumlarına ilişkin düzenlemeler esas alınır.
Öğrencilerin Devamsızlık Süresi Aşımı ve Yaptırımı
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre özürlü devamsızlık hakkı 20 gün, özürsüz devamsızlık 10 gün olarak belirlenmiştir. Bu öğrenci devamsızlık sürelerinin aşımı halinde ise sınıf tekrarı yaptırımı öngörülmüştür.
Geçerli Mazeretlerle Devamsızlık Yapma Hakkı
Hastalanma, aileden birinin rahatsızlanması, cenaze, doktor kontrolü gibi çeşitli nedenler öğrencilerin okula gelmesini zorlaştırabilir. Bu nedenle bu gibi sair geçerli mazeret hallerinde öğrencilere devamsızlık yapma hakkı verilmiştir. Bu devamsızlık özürlü devamsızlık olarak adlandırılmaktadır ve süresi 20 gündür. Özürlü devamsızlık hallerinde sağlık raporu veya veli izin dilekçesi devamsızlığı izleyen 5 iş günü içinde okul idaresine teslim edilmelidir.
Devamsızlık Nedeniyle Sınıfta Kalma Durumu ve Hukuki Süreçler
Öğrenci devamsızlık süreleri özürsüz 10 günü, toplamda 30 günü aşan öğrenciler, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır ve durumları yazılı olarak velilerine bildirilir. Veliler devamsızlık nedeniyle sınıfta kalma ile karşılaştıklarında, öğrencinin durumunu detaylıca değerlendirmeli ve ilgili yönetmelik üzerinden durumu tartmalıdır.
Öğrenci Devamsızlık Süreleri ve Kuralları
Eğer tüm bu değerlendirmeler dışında öğrenci devamsızlığı sebebiyle sınıf tekrarını haksız görüyorlar ise sınıfta kalma kararına itiraz edebilir ve bu karara karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilirler. İptal davası açma süresi sınıfta kalma kararının taraflara bildiriminden itibaren 60 gündür.[6] (idari davalar hk. daha detaylı bilgi için bknz. https://harbiyehukuk.com/idari-dava-nasil-acilir/)
Devamsızlık Affı Nedir?
Devamsızlık affı, öğrencilerin devamsızlıklarının bir kısmının veya tamamının göz ardı edilmesidir. Amacı, devamsızlığın nedenini anlayıp çözüm üretmek, akademik başarıyı artırmak ve okuldan ayrılma riskini azaltmaktır. Uygulama okuldan okula değişir; bazı okullar tüm devamsızlıkları affederken bazıları sınırlı sayıda devamsızlığı affeder.
Millî Eğitim Bakanlığı’nın güncel açıklamaları, devamsızlık ve sınıf tekrarı konusunda genel bir af uygulamasının gündemde olmadığı yönündedir; 2023 yönetmelik değişikliğiyle birlikte devamsızlığın erken tespit edilip önlenmesine yönelik mekanizmalar (önleme komisyonu, veli bildirimi) güçlendirilmiştir. Devamsızlık nedeniyle sınıfta kalma veya öğrenim hakkının kaybı gibi sorunlarda uzman avukatlarımızdan destek alabilirsiniz.
Öğrenci Devamsızlık Süreleri İle İlgili Sorular
Bu başlık altında öğrenci devamsızlık süreleri ile ilgili soruları cevapladık.
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.35 ↩
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.36 ↩
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.36/5, RG: 08.09.2023 değişikliğiyle eklenen hüküm ↩
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, RG: 08.09.2023 ↩
- Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.31/2-b ↩
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ↩
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.36 ↩
