İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI VE ŞARTLARI

İtirazın kaldırılması davası, borçlunun icra takibine itirazıyla duran sürecin yeniden devamı için alacaklının başvurduğu yoldur. Şartları, gerekli belgeler, süreler ve olası sonuçlar bu yazıda açıklanır.

Alacaklı ve borçlu aralarında geçen borç ilişkisinde yükümlülüklere uyarak borçların tahsil edilmediği durumlarda icra takibi açarak herhangi bir davaya gereksinim duymaksızın alacaklarını alma çabasına girme hakkını sahiptir. Ancak bu hak bazen kötü niyetli kullanılabilir veya takip içeriğindeki borcun miktarı yanlış olabilir bu gibi durumlarda borçlunun takibin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde itiraz hakkı vardır. Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurmaktadır.

Borçlunun itirazı ile duran takibin devam edebilmesi için alacaklın bazı hukuki yollara başvurması gerekmektedir. Bunlardan biri de itirazın kaldırılması davasıdır.

İtirazın kaldırılması davası İcra ve İflas Kanunu 68-68/A maddelerinde düzenlenmiştir.  Bu yazımız ile itirazın kaldırılması davasının ne olduğunu, hangi şartlara dayandığını ve hangi sonuçları doğurduğunu inceleyeceğiz.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI NEDİR?

İtirazın kaldırılması davasının tanımı İİK68/1’de yapılmıştır. Buna göre borçlunun itirazı ile duran icra takibi, borçlunun imzasını kabul ettiği veya noterde onaylanmış bir borç ikrarı içeren senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların, yetkileri içinde ve usulüne uygun olarak verdikleri makbuz veya belgeye dayanıyorsa alacaklı borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren 6 ay içerisinde itirazın kesin olarak kaldırılması için dava açabilir. Açılacak bu davaya itirazın kaldırılması davası denir.

Yukarıdaki belgelerin varlığı halinde mahkemeden itirazın kesin olarak kaldırılması istenmektedir ancak İİK 68/A farklı bir durumu düzenlemektedir. Buna göre eğer icra takibi adi bir senede dayanıyorsa ve borçlu, itiraz ederken senetteki imzanın kendisine ait olmadığını açıkça söylüyorsa bu durumda itirazın kesin olarak değil geçici olarak kaldırılması istenecektir.

Alacaklı itirazın kendisine tebliğinden itibaren 6 ay içerisinde bu davayı açamazsa tekrardan ilamsız icra takibi başlatamayacaktır.

İtirazın kaldırılması davası elinde belge bulunan alacaklılar için özel olarak düzenlenmiş bir dava türü olup diğer dava türlerinden daha hızlı alacağa kavuşturmaya sebep olmaktadır.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASININ HUKUKİ DAYANAĞI

İtirazın kaldırılması davası İcra ve İflas Kanunu 68-68/A maddelerinde detaylı olarak düzenlenmiş ve dayanağını buradan almıştır. Bu iki kanun maddesi itirazın durdurulmasını, alacaklının elinde bulunan belgeye göre yorumlamaktadır. Buna göre;

• İİK 68’e göre: eğer alacaklının elinde borçlunun imzasını kabul ettiği veya noterde onaylanmış bir borç ikrarı içeren senet ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların, yetkileri içinde ve usulüne uygun olarak verdikleri makbuz veya belge bulunuyorsa duran itiraza ilişkin olarak hukuki sürecin devam etmesi için itirazın kaldırılması davası açılacaktır.
• İİK68/A’ya göre: eğer alacaklın elinde resmi değil yani adi yazılı bir senet varsa ve takip durmuşsa alacaklı duran takibe karşı hukuki sürecin devam edebilmesi için itirazın geçici olarak kaldırılmasını isteyebilecektir.

İcra iflas kanunda düzenlenen bu iki madde de aynı amaca hizmet etmektedir. İki madde arasındaki tek fark alacaklının elinde bulunan ve borca dayanak oluşturan belgenin niteliğidir. İlk maddede alacaklının elinde resmi bir belge var iken ikinci maddede alacaklının elinde bulunan belge adi yazılı senettir. Resmi hükmü olmayan bir senettir. Alacaklılar elinde bulunan bu belgeler sayesinde doğrudan itirazın kaldırılması davası açarak iddialarını ispatlayarak alacakları hakkında takibin devam etmesini sağlayabileceklerdir.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI HANGİ DURUMLARDA AÇILIR?

Alacaklının alacağı hakkında başlattığı davaya borçlunun ödeme emrinin kendisinde tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz hakkı vardır. Borçlunun takibe itiraz etmesi halinde takip durmaktadır. Bu noktadan sonra alacaklı icra takibine devam edebilmek için iki davra türünden birini tercih edecektir. Bunlar itirazın iptali ve itirazın kaldırılması davalarıdır. İki dava türü de sonuç itibariyle alacaklının takibe devam edip etmemesine karar verecektir. Ancak itirazın kaldırılması davası düzenlenişi itibariyle özel bir dava türüdür. Bazı şartları mevcuttur. İtirazın kaldırılması davasının hangi durumlarda açılabileceğini inceleyelim;

İtirazın kaldırılması davası, borçlunun ilamsız icra takibine yaptığı itirazdan sonra, alacaklının elinde güçlü yazılı delil bulunması hâlinde açılır. Bu belgeler şunlardır;

• Borçlunun imzasını ikrar ettiği bir senet: itirazın tamamen kaldırılabilmesi için adi yazılı senet de olsa borçlunun imzasını ikrar etmesi gerekmektedir. İmzanın inkârı halinde geçici kaldırma söz konusu olacaktır.
• Noterlikçe tasdikli borç ikrarı içeren senet: noterlikçe tasdik edilmiş ve borç ikrarı içeren senede ilişkin olarak imza veya borç itirazı yapılamayacaktır.
• Resmî dairelerin veya yetkili makamların, yetkileri dahilinde ve usulüne uygun olarak verdikleri makbuz veya belgeler

Bu belgelerin olduğu durumlarda itirazın kaldırılması davası açılabilecektir. Eğer alacaklının elinde;

• Borçlunun imzasına inkâr ettiği adi yazılı bir senet varsa

Bu noktada itirazın geçici kaldırılması istenecektir. Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere itirazın kaldırılması davası özel belgelerin arandığı bir dava türüdür. Bu belgelerin olduğu durumlarda itirazın kaldırılması davası açılabilecektir. Aksi halde açılan dava usulden reddedilecektir.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASINI AÇMA ŞARTLARI

İtirazın kaldırılması davası özel belgelerin arandığı detaylı bir dava düzenlenmesi olduğu için şartları oldukça teknik bir konudur. İtirazın kaldırılması davasının şartlarını maddeler halinde inceleyelim;

• Usulüne uygun başlatılmış ilamsız icra takibi olmalıdır.

Alacaklının alacağına ilişkin olarak yetkili icra dairesinde icra takibi başlatılmış ve borçluya tebliğ edilmiş olmalıdır.

• Borçlu takibe süresi içinde itiraz etmiş olmalıdır.

Borçlu ödeme emrinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ödeme emrine itiraz etmiş olmalıdır.

• Alacaklının elinde kanunda düzenlenen belgelerden biri olmalıdır.

Alacaklının elinde borçlunun imzasını kabul ettiği veya noterde onaylanmış bir borç ikrarı içeren senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların, yetkileri içinde ve usulüne uygun olarak verdikleri makbuz veya belge olmalıdır. Diğer ihtimalle ise adi yazılı senet olmalıdır.

• Dava itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren süresi içinde açılmış olmalıdır.

İtirazın kaldırılması davası, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 ay içinde açılmış olmalıdır.

• Dava görevli ve yetkili mahkemede açılmış olmalıdır.

Yukarıdaki şartların sağlanması halinde itirazın kaldırılması davası açılabilecektir.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI AÇMAK İÇİN GEREKLİ BELGELER NELERDİR?

İtirazın kaldırılması davası özel bir düzenleme olduğu için detaylı şartları vardır bunlardan biri de bu davanın açılabilmesi için gerekli olan evrakların varlığıdır. Bu belgeleri genel ve özel gerekli belgeler olarak hatta özel belgeleri de kesin kaldırma ve geçici kaldırma olarak sınıflandırarak inceleyebiliriz.

Zorunlu genel belgeler;

İtirazın kaldırılması davasında zorunlu genel belgeler kaldırmanın geçici veya tamamen kaldırılmasında değişmeyen, bu davayı açarken her iki ihtimalde de aranan belgelerdir. Bunlar;

• İtirazın kaldırılması dava dilekçesi
• Davaya dayanak olacak icra takibinin ödeme emri ve takip talebi
• Borçlunun takibe itiraz dilekçesi
• Borçlunun itirazının alacaklıya tebliğini gösteren belge

Bu belgeler hangi dosya hakkında itirazın kaldırılacağının belirtilmesi ve incelenmesi için sunulması gereken belgelerdir. Mahkeme öncelikle bu evrakları inceleme konusu yapacak davaya konu dosyayı anlayacaktır.

Alacağın dayanağını gösteren özel belgeler;

Bu belgeler yukarıda detaylı olarak sıralanan ve itirazın kaldırılması davası açabilmek için alacaklının elinde bulunması zorunlu olan belgelerdir. Bunlar kesin ve geçici kaldırma türlerine göre ikiye ayrılmaktadır;

Yukarıda itirazın kaldırılması davası açabilmek için gerekli belgeler zorunlu genel ve özel belgeler olarak incelenmiştir. Unutulmamalıdır ki bir dava için en önemli husus sunulacak belgelerdir. Bu belgelerin eksik olması usulden redde kadar sonuç doğurabilecektir. Bu sebeple alanında uzman bir avukattan destek alarak hak kaybına uğramamanızı tavsiye ederiz.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI VE ŞARTLARI

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI BAŞVURU SÜRECİ VE DİLEKÇE İÇERİĞİ

İtirazın kaldırılması davasına başvuru sürecini incelemek için süreci en başından ele almak gerekmektedir. Yani icra takibinin başlatılması ile başlayan bir süreç söz konusu olacaktır. Zira yukarıda detaylı olarak incelendiği gibi itirazın kaldırılması davası açabilmenin bir şartı da hukuka uygun bir icra takibinin olmasıdır. Bu aşamaları sırayla inceleyelim ardından dava dilekçe içeriğine değineceğiz.

• Hukuka uygun ilamsız icra takibinin başlatılması
• Borçlunun kendisine tebliğ edilen ödeme emrine 7 gün içinde itiraz etmesi
• Ödeme emrine itirazın alacaklıya tebliğ edilmesi
• İtirazı tebliğ alan alacaklının 6 ay içerisinde itirazın kaldırılması davası açması

Bu sürecin sırayla işlenmesi sonrasında itirazın kaldırılması davası açılmış olacaktır. Peki bu dava dilekçesinde hangi hususlar yer almalıdır?

İtirazın kaldırılması davasının teknik bir konu olduğunu belirtmiştik. Bu sebeple dava dilekçesi içeriğini biraz detaylı incelemek gereklidir. Dilekçe içeriğinde bulunması gereken unsurlar şunlardır;

• Görevli ve yetkili mahkeme belirtilmelidir.

Bir davanın açılımında görevli ve yetkili mahkeme en önemli husustur zira yetkisiz ya da görevsiz mahkemede açılacak bir dava usulden reddedilecektir. İtirazın kaldırılması davasında görevli ve yetkili mahkeme bir sonraki başlık altında incelenecektir.

• Davanın tarafları ve bilgileri belirtilmelidir.
• Dava konusu belirtilmelidir.

İtirazın kaldırılması davasında konu borçlunun icra takibine yaptığı itirazın kaldırılmasıdır.

• Davaya ilişkin açıklamalar yapılmalıdır.

Bu başlık dava dilekçesinin en önemli bölümüdür. Bu bölüm altında şu hususlar belirtilmelidir; İcra takibinin dosya numarası, Ödeme emrinin tebliği, borçlunun itirazı, alacağın dayandığı belge, belgenin itirazın kaldırılmasına elverişli olduğu açık ve kronolojik şekilde anlatılır.

• Deliller belirtilmelidir.

İtirazın kaldırılması davasında delil olarak şunlar eklenebilir; İcra takip dosyası, Senet / sözleşme / noter belgesi, Tebligatlar, geçici kaldırma söz konusu ise borçluya ait imza örnekleri…

• Talepler belirtilmelidir.

Bu aşamada itirazın kaldırılması davası ile beklentiler açıklanmalıdır. Örneğin; İtirazın kaldırılması, takibin devamı, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti belirtilebilir.

Yukarıda icra takibinin içeriğinde neler olduğu anlatılmıştır. Bu davanın teknik ve çok şarta dayanması sebebiyle olası hak kayıplarının önüne geçmek için hukuki destek almanızı tavsiye ederiz.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME

İtirazın kaldırılması davasında görevli mahkeme icra mahkemesidir. Zira bu dava diğer davalardan farklı olarak icra hukukuna özgü şikâyet ve talep yoludur. Bu sebeple icra mahkemelerinin görev alanına girmektedir.

İtirazın kaldırılması davasında yetkili mahkeme ise takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer icra hukuk mahkemesidir. Yani önce icra takibinin nerede açıldığı incelenecektir. Borçlunun yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri önemli değildir. Takibi hangi icra dairesi başlattıysa o yer icra mahkemesi yetkili olacaktır.

DAVADA TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İtirazın kaldırılması davasının tarafları icra takibinin alacaklısı ve borçlusudur. Ve her davada olduğu gibi bu dava da taraflara hak ve yükümlülükler getirmektedir. Hak ve yükümlülükleri ayrı tablolar halinde incelemek yerinde olacaktır.

Görüldüğü gibi itirazın kaldırılması davası alacaklı ve borçluya neredeyse eşit haklar sunmaktadır. Şimdi tarafların yükümlülüklerini inceleyelim;

Yukarıda itirazın kaldırılması davasında tarafların hak ve yükümlülüklerini ele aldık. Bu dava her iki tarafa da sorumluluk ve hak yükleyen öze belgelere dayanan teknik bir düzenlemedir.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASINDA ZAMANAŞIMI VE SÜRELER

İtirazın kaldırılması davası bir alacağı, alacak hakkında başlatılmış icra takibini konu olan bir dava olduğu için sıkı hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinde tabidir. Bu süreleri inceleyelim;

Dava açma süresi

Alacaklı, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren 6 ay içinde İcra hukuk mahkemesinde itirazın kaldırılmasını istemelidir.

Bu süre hak düşürücü süre olduğu için mahkemece resen dikkate alınacak ve inceleme konusu yapılacaktır. Eğer bu süre kaçırılırsa itirazın kaldırılması davası açma hakkı tamamen ortadan kalkacaktır.

Alacağın zamanaşımı süresi

İtirazın kaldırılmasında, ayrıca alacağın zamanaşımına uğramamış olması gerekir.

Zamanaşımına uğramış bir alacak için icra takibi bile hukuka uygun olmayacaktır. O yüzden mutlaka itirazın kaldırılması davası açarken alacağın zamanaşımına uğramamış olmasına dikkat edilmelidir. Zamanaşımı borçlu tarafından itiraz olarak ileri sürülmelidir. Bilindiği üzere zamanaşımları mahkeme tarafından hak düşürücü sürelerde olduğu gibi resen dikkate alınmamaktadır.

İtirazın kaldırılması davasında usulden ret almamak için zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere dikkat etmek gerekmektedir.

İTİRAZIN KALDIRILMASI DAVASI SONUÇLARI VE KARARLARIN ETKİSİ

İtirazın kaldırılması davasında sonuçları incelerken itirazın kesin ve geçici kaldırılması durumlarına göre ayrım yapmak gerekmektedir.

Yukarıdaki tabloda davanın kabul edilmesi halinde gerçekleşecek sonuçlar tablo halinde düzenlenmiştir. Davanın reddi halinde ise şu sonuçlar doğacaktır;

• İcra takibi durmaya devam eder.
• Alacaklı itirazın iptali davası açabilir

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

İtirazın kaldırılması davası nedir ve ne amaçla açılır?

Borçlunun itirazı ile duran icra takibi, borçlunun imzasını kabul ettiği veya noterde onaylanmış bir borç ikrarı içeren senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların, yetkileri içinde ve usulüne uygun olarak verdikleri makbuz veya belgeye veya adi yazılı bir senede dayanıyorsa alacaklının alacağı hakkında hukuki sürece devam edebilmek için açtığı davaya itirazın kaldırılması davası denir.

İtirazın kaldırılması davası hangi durumlarda açılabilir?

İtirazın kaldırılması davası borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği durumlarda elinde kanunda düzenlenen özel belgelerin olması halinde açılabilir.

İtirazın kaldırılması davası hangi mahkemede görülür?

İtirazın kaldırılması davası diğer davalardan farklı olarak icra hukukuna özgü şikâyet ve talep yoludur. Bu sebeple icra mahkemeleri görevlidir.

Davayı açmak için hangi belgeler gereklidir?

Davayı açmak için alacaklının elinde borçlunun imzasını kabul ettiği veya noterde onaylanmış bir borç ikrarı içeren senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların, yetkileri içinde ve usulüne uygun olarak verdikleri makbuz veya belgeye veya adi yazılı bir senet olmalıdır.

İtirazın kaldırılması davası ne kadar sürede sonuçlanır?

İtirazın kaldırılması davasının ne kadar sürede sonuçlanacağı mahkeme yoğunluğuna göre değişecektir.

Davada tarafların hak ve yükümlülükleri nelerdir?

Alacaklı, itirazın kaldırılmasını talep etme, takip ve icra inkâr tazminatı isteme hakkına sahip olup, alacağını kanıtlamak ve süreye uymakla yükümlüdür. Borçlu ise itiraz etme, savunma ve imza incelemesi talep etme haklarına sahip olup, itirazını somut şekilde ileri sürmek ve haksız itirazın sonuçlarına katlanmakla yükümlüdür.

İtirazın kaldırılması davasında zamanaşımı süresi nedir?

İtirazın kaldırılması davası açmak için alacaklının itirazı tebliğ aldığı tarihten itibaren 6 aylık dava açma hak düşürücü süresi vardır.

Davada başarısız olursa tarafların itiraz hakları devam eder mi?

Alacaklının talebi reddedilirse, itirazın iptali davası açabilir. Borçlu ise haksız itiraz tazminatına hükmedilirse, bu karara karşı itiraz yolları kullanabilir, ancak aynı borç için yeniden itiraz etme hakkı yoktur.

İtirazın kaldırılması davası açmadan önce başka hangi hukuki yollar denenebilir?

İtirazın kaldırılması davasından başka olarak itirazın iptali davası da denenebilecektir. Ancak bu dava daha uzun sürmektedir. İtirazın kaldırılması davası elinde özel belge bulunan alacaklılar için düzenlenmiş özel ve kısa yoldur.

İtirazın kaldırılması davası kesinleşmeden icraya konulur mu?

İtirazın kaldırılması davasını açma sebebi borçlunun icra takibine itiraz ettiği için durmuş olmasıdır takibe devam edebilmek için mahkemenin bu kararı vermesi gerekmektedir.

İtirazın kaldırılması davası ne kadar sürer?

İtirazın kaldırılması davasının ne kadar sürede sonuçlanacağı mahkeme yoğunluğuna göre değişecektir.

İtirazın kaldırılması davası arabuluculuğa tabi midir?

Bu dava ilamsız icra takibine özgü özel bir icra hukuku yoludur ve uzlaşma veya arabuluculuk zorunluluğu yoktur.

AV. ERVA MELEK İRBAN