Tavzih Dilekçesi ve Örneği
Özet, seçtiğiniz yapay zeka aracında yeni sekmede oluşturulur. Yapay zeka özetleri hatalı veya eksik olabilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Tavzih dilekçesi, adından da anlaşılacağı üzere “bir açıklama, aydınlatma” beklendiği durumlarda yazılır. Tavzih dilekçesi, yargılama sonucunda verilen nihai karar üzerine kararı veren mahkemeye, hüküm açık değilse yahut icrasında tereddüt uyandırıyorsa ibraz edilen bir dilekçe türüdür. Tavzih dilekçesi yazmak için birtakım şartların bulunması gerekmektedir. Tavzih dilekçesi kurumu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmektedir.
Aşağıda tavzih talebinin şartları, dilekçeyi yazarken dikkat edilmesi gereken hususlar ve iki tavzih dilekçesi örneği yer alıyor. Örnek dilekçeleri sayfadaki kartlardan PDF ya da Word dosyası olarak indirebilirsiniz.
Tavzih Dilekçesi Nedir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu 305. Maddesinde düzenlenen tavzih dilekçesi, yargılama sonucunda verilen hükmün açık olmaması, icra edilebilirliğinde tereddüt yaşanması yahut hükmün fıkralarında birbirine aykırı, tezatlıklar içermesi halinde yazılır. Hükmün icrası tamamlanana kadar bir davanın her iki tarafının da mahkemeye tavzih dilekçesi ibraz etmesi mümkündür.
Tavzih dilekçesi, hükümle birlikte taraflara yükletilen borçları veya tanınan hakları sınırlandırmayacağı gibi genişletemez veya değiştiremez. Buradan tavzih dilekçesi hazırlamak için gereken şartları şu şekilde sıralayabiliriz.
- Hükmün yeterince açık olmaması,
- Hükmün icrasında tereddüt uyandırması,
- Hükmün birbirine aykırı fıkralar içermesi
Tavzih dilekçesi hükmü değiştirmeyeceği gibi istinaf ve temyiz sürelerini de durdurmaz. Yargıtay, tavzih talebinde bulunulmakla temyiz süresinin durmadığını belirterek süresi geçtikten sonra verilen temyiz dilekçesini reddetmiştir.[1]
Bu yazı, hukuk yargılamasındaki tavzihi konu alır. Ceza yargılamasında hükmün açıklanması ayrı bir kurumdur, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenir.
Ceza ilamının yorumunda duraksama doğduğunda başvurulacak yol 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 98. maddesidir. Mahkumiyet hükmünün yorumunda duraksama varsa hükmü veren mahkemeye, çektirilecek cezanın hesabında duraksama varsa infaz hakimliğine başvurulur.[2] Bu başvuru cezanın infazını kendiliğinden ertelemez, erteleme ya da durdurma kararını mahkeme veya infaz hakimliği olayın özelliğine göre verir.
Tavzih Dilekçesi Nedir?
Tavzih Dilekçesi Karşı Tarafa Tebliğ Edilir mi?
Tavzih dilekçesi mahkemeye sunulduktan sonra tek taraflı incelenmez. Dilekçenin bir örneği karşı tarafa tebliğ edilir. Cevap süresini mahkeme kendisi belirler.[3]
Karşı taraf cevap verirse, bu cevap da talep eden tarafa bildirilir. Duruşma açılması zorunlu değildir. Mahkeme dosya üzerinden karar verebilir.
Dilekçe verilirken bir usul şartı atlanmamalıdır. Tavzih ya da tamamlama dilekçesine tarafların sayısı kadar nüsha eklenir ve talep, hükmü veren mahkemeye yöneltilir. Mahkeme talebi yerinde görürse düzeltme, mahkemedeki nüshalar ile verilmiş suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kağıda yazılıp imzalanır ve mühürlenir.[4]
Yargıtay, tavzih talebi karşı tarafa tebliğ edilmeden verilen kararları usule aykırı bularak bozmaktadır.[5]
Başvuru için kanunda sabit bir süre yoktur. Talep, hükmün icrası tamamlanana kadar her zaman yapılabilir.
Tavzih, Tashih ve Hükmün Tamamlanması Arasındaki Fark
Tavzih, hükmü açıklığa kavuşturur. İçeriğini değiştirmez.
Tashih farklıdır. Hükümdeki yazı ve hesap hatalarını düzeltir.[6] Bir rakamın yanlış yazılması tashih konusudur.
Hükmün belirsiz olması ise tavzih konusudur. Hükmün tamamlanması, hükümde karar verilmemiş bir hususu tamamlar. Aynı usul kurallarına tabidir ve aynı dilekçeyle talep edilebilir.[7]
Usul aynı olsa da süre aynı değildir. Tavzih hükmün icrası tamamlanıncaya kadar istenebilirken, hükmün tamamlanması nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde talep edilmelidir ve mahkeme bu talep üzerine ek karar verir.[8] Bir ay geçtikten sonra karara bağlanmayan husus için tavzih istemek de sonuç vermez, çünkü tavzih hüküm fıkrasına yeni bir hak ekleyemez.
| Kurum | Neyi hedefler | Süresi | Dayanağı |
|---|---|---|---|
| Tavzih | Açık olmayan, icrasında tereddüt doğuran veya birbirine aykırı fıkralar içeren hükmü açıklar | Hükmün icrası tamamlanıncaya kadar, sabit süre yok | HMK m.305 |
| Tashih | Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile benzeri açık hataları düzeltir | Kanunda süre yok, mahkeme resen de düzeltebilir | HMK m.304 |
| Hükmün tamamlanması | İleri sürüldüğü ya da kendiliğinden hükme geçirilmesi gerektiği halde karara bağlanmayan husus için ek karar aldırır | Nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay | HMK m.305/A |
Tavzih talebi hakkında verilen karara karşı da kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yolu, esas hükme uygulanan kurallarla aynıdır. Aslı istinaf ya da temyiz edilemeyen bir hükmün tavzihine ilişkin karar da istinaf ya da temyiz edilemez.[9]
Tavzih, Tashih ve Hükmün Tamamlanması Arasındaki Fark
Tavzih Dilekçesi ve Örneği
Tavzih dilekçesi yukarıda sayılan şartların varlığı halinde davanın her iki tarafının da ileri sürebileceği, süreleri kesmeyen ve hükmü değiştirmeyen bir dilekçe türüdür. Aşağıda yer alan tavzih dilekçesi örnekleri boş şablon halinde olup her olayda bilgiler ve esasa ilişkin hususlar değişkenlik gösterebilir.
Burada yer alan örnek dilekçeler sizlere bir ipucu, yol gösterici olması açısından verilmektedir. Bunun haricinde usul hukuku kurallarına da kesinlikle riayet edilmesi gerekir. Aksi takdirde her ne kadar haklı da olunsa usul hukukuna uyulmayan dilekçe çok ciddi hak kayıplarına sebebiyet verebilir.
Tavzih talebinin en sık vekalet ücreti yüzünden verildiği görülür, ancak burada üç ayrı durum birbirine karışır. Vekalet ücretine hiç hükmedilmemişse istenecek şey tavzih değil hükmün tamamlanmasıdır ve bunun bir aylık süresi vardır.
Ücret hükmedilmiş ama rakam yanlış hesaplanmışsa yol tashihtir. Dava reddedildiği halde aleyhe ücrete hükmedilmesi gibi hüküm fıkrasının kendi içinde çeliştiği hallerde ise tavzih istenir. Aşağıdaki ilk örnek dilekçe bu üçüncü duruma aittir.
Tavzih Dilekçesi Örneği İndir Word
Tavzih Dilekçesi Örneği PDF İndir
Taraf İsminin Sehven Yanlış Yazılması Tavzih Dilekçesi Örneği
………………… MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO:
………/……… E., ………/……… K.
DAVACI / KARŞI DAVALI:
Adı Soyadı:
VEKİLİ:
Av. …………
DAVALI / KARŞI DAVACI:
Adı Soyadı:
KONU:
Tavzih dilekçemizin sunulmasından ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1- Huzurdaki dosyada Sayın Mahkeme asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar vermiş ve gerekçeli karar tarafımıza tebliğ edilmiştir.
2- Gerekçeli kararın karşı dava yönünden kurulan hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde karşı davacı olarak gösterilen taraf sehven yanlış yazılmıştır. Nitekim karşı dava dilekçesinde karşı davacı olarak başka bir taraf gösterilmiş, karşı dava için gerekli başvurma ve peşin harç da o taraf adına yatırılmıştır.
3- Hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde ise karşı davanın reddine karar verilmiş olmasına rağmen, davalı/karşı davacının kendisini vekille temsil ettirdiği gerekçesiyle müvekkil aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiştir. Karşı dava reddedildiğine göre bu sonuç hükümle çelişmektedir.
4- Hüküm fıkrasının 3 ve 4 numaralı bentlerinde ise yargılama giderlerine kimin katlanacağı açıkça belirtilmemiştir.
5- Bu haliyle hükmün icrasında tereddüt doğmaktadır. Karşı dava yönünden kurulan hükmün sonuçlarına ilişkin maddi hataların düzeltilmesi gerekmekte olup, ilamı infaz edebilmek için işbu tavzih dilekçesinin sunulması zorunluluğu doğmuştur.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, karşı dava yönünden verilen hükmün sonuçlarının dava içeriğine uygun şekilde düzeltilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
……/……/………
Davacı Vekili
Av. …………
Hükmün İcrasında Tereddüt Yaşanması Sebebiyle Tavzih Dilekçesi Örneği
………………… İŞ MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO:
………/……… E., ………/……… K.
DAVACI:
Adı Soyadı:
VEKİLİ:
Av. …………
DAVALI:
Adı Soyadı / Unvanı:
KONU:
Tavzih dilekçemizin sunulmasından ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1- Sayın Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, gerekçeli karar sisteme yüklenmiştir.
2- Gerekçeli kararın 3 numaralı bendinde fazla mesai alacağına ilişkin hüküm kurulmuştur. Devamındaki 4 numaralı bentte ise ulusal bayram ve genel tatil alacağına ilişkin hüküm kurulmuş olmasına rağmen, bendin devamında “fazla mesai alacağı” ibaresi sehven tekrar yazılmıştır.
3- Bu durum, fazla mesai alacağına ilişkin iki kez hüküm kurulmuş izlenimi yaratmakta ve hükmün icrasında tereddüde yol açmaktadır.
4- İlamı infaz edebilmek için 4 numaralı bentteki maddi hatanın düzeltilmesi gerekmekte olup işbu tavzih dilekçesinin sunulması zorunluluğu doğmuştur.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, 4 numaralı bentte ulusal bayram ve genel tatil alacağına ilişkin verilen hükümde sehven yazılmış olan “fazla mesai alacağı” ibaresinin çıkarılarak yerine “ulusal bayram ve genel tatil alacağı” yazılmasını saygıyla arz ve talep ederim.
……/……/………
Davacı Vekili
Av. …………
Birden Fazla Davalı Olması Halinde Tavzih Dilekçesi Örneği
………………… MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO:
………/……… E., ………/……… K.
DAVACI:
Adı Soyadı:
VEKİLİ:
Av. …………
DAVALILAR:
1- …………
2- …………
KONU:
Tavzih dilekçemizin sunulmasından ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1- Sayın Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, gerekçeli karar sisteme yüklenmiştir.
2- Gerekçeli kararın 1-a numaralı bendinde fazla çalışma ücreti alacağına ilişkin hüküm kurulmuş ve alacağın “davalıdan alınarak davacıya verilmesine” karar verilmiştir.
3- Ancak dosyada iki davalı bulunmaktadır. Talebimiz davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil olup bu talep kabul edilmiştir. Kararda sehven tekil olarak “davalıdan alınarak” yazılması hükmün icrasında tereddüt doğurmaktadır.
4- Bu nedenle 1-a numaralı bentteki “davalıdan alınarak” ibaresinin “davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak” şeklinde düzeltilmesi gerekmekte olup, ilamı infaz edebilmek için işbu tavzih dilekçesinin sunulması zorunluluğu doğmuştur.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, 1-a numaralı bentte yer alan “davalıdan alınarak” ibaresinin “davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak” şeklinde düzeltilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
……/……/………
Davacı Vekili
Av. …………
Yazı veya Hesap Hatası İçin Tashih Dilekçesi Örneği
………………… MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO:
………/……… E., ………/……… K.
TALEP EDEN / DAVACI:
Adı Soyadı:
VEKİLİ:
Av. …………
DAVALI:
Adı Soyadı / Unvanı:
KONU:
Hükümdeki hesap hatasının düzeltilmesi (tashih) talebimizin sunulmasından ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1- Sayın Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, gerekçeli karar tarafımıza tebliğ edilmiştir.
2- Hükme esas alınan bilirkişi raporunda kabul edilen alacak tutarı ………… TL olmasına rağmen, hüküm fıkrasının ……… numaralı bendinde bu tutar ………… TL olarak yazılmıştır. Rakamlar arasındaki fark bir hesap hatasından kaynaklanmaktadır.
3- Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Talebimiz hükmün esasına yönelik olmayıp yalnız bu açık maddi hatanın giderilmesine ilişkindir.
4- İlamın infazında tereddüt doğmaması için hatanın düzeltilmesi zorunluluğu doğmuştur.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, hüküm fıkrasının ……… numaralı bendinde yer alan ………… TL ibaresinin ………… TL olarak düzeltilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
……/……/………
Davacı Vekili
Av. …………
Tavzih Dilekçesi Yazarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Tavzih dilekçesi yazarken profesyonelce davranılmalıdır. Dilekçe yazım ve şekil kurallarına uyulmalıdır.
- Tavzih dilekçesi yazarken HMK’de sayılan şartların varlığına dikkat edilmelidir. Bunlar; hükmün icrasında tereddüt yaşanması, hükmün çelişkili olması yahut hükmün açık olmaması şeklindedir.
- Tavzih dilekçesi hükümle birlikte taraflara atfedilen hakları ve yüklenen borçları sınırlamaz. Kanun yollarına ilişkin süreleri durdurmaz.
- Tavzih dilekçesi, hükmün icra edilmesi tarihine kadar her iki tarafça sunulabilir.
Tavzih Dilekçesi Örneği İndir Word
Tavzih Dilekçesi Örneği PDF İndir
Tavzih, Tashih ve Hükmün Tamamlanması Arasındaki Fark
Tavzih Dilekçesi ve Örneği ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Tavzih dilekçesi ve örneği ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.
Hukuki haberleri bizden takip edin
Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Kaynaklar
- Yargıtay 3. HD E.2024/3063 K.2024/3410, 31.10.2024 ↩
- 5275 sayılı Kanun m.98 (Değişik: 14/4/2020-7242/41) ↩
- HMK m.306/1 ↩
- HMK m.306/3 ve m.304/2 ↩
- Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2020/534 E., 2020/1780 K. ↩
- HMK m.304 ↩
- HMK m.306 ↩
- HMK m.305/A (Ek: 22/7/2020-7251/27) ↩
- Yargıtay 5. HD E.2025/12976 K.2026/4729, 23.03.2026 ↩
