Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Boşanma dilekçesi nasıl yazılır sorusunun cevabı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesinde sayılan unsurlardadır. Boşanma süreci, dilekçenin yetkili aile mahkemesine sunulmasıyla başlar. Kanunun aradığı unsurları taşımayan bir dilekçeyle davadan olumlu sonuç alma ihtimali düşer.

Boşanma dilekçesi, boşanma sebeplerini ve talepleri içermelidir. Dilekçe, görülecek davanın seyrini belirlediği için ispatı zor iddialara ve soyut söylemlere yer verilmemelidir. Dilekçenin hazırlanmasında uzman bir boşanma avukatı ile çalışmak süreci kolaylaştırır.

Boşanma Dilekçesi Nedir?

Kişiler evliliklerini sürdürmek istemediğinde boşanma kararı alır. Hukuken boşanma, ancak mahkemeye müracaatla mümkündür. Boşanma dilekçesi, boşanmaya karar veren eş veya eşlerin mahkemeye sunduğu, davayı başlatan belgedir.

Davacı bu dilekçede tüm iddialarını, taleplerini ve delillerini belirtmek zorundadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.119/2’ye göre imza, adres, kimlik numarası veya talep sonucu eksikse hakim tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir.^[1] Eksik bu süre içinde giderilmezse dava açılmamış sayılır.

Boşanma Dilekçesinde Bulunması Gereken Hususlar

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada dilekçenin taşıması gereken zorunlu unsurlar ortaktır. Bu unsurlar Hukuk Muhakemeleri Kanunu‘nun 119. maddesinde tek tek sayılır.

• Yer ve görev bakımından yetkili Aile Mahkemesinin adı
• Davacının adı, soyadı, TC kimlik numarası ve adresi
• Davalının adı, soyadı, TC kimlik numarası ve adresi
• Avukat varsa, avukatın adı, soyadı ve adresi
• Davanın konusu (boşanma ve buna bağlı talepler)
• Boşanmaya yol açan olayların sıra numarası altında açık özeti
• Her olayın hangi delille ispat edileceği ve dayanılan hukuki sebepler
• Boşanma sonucunda talep edilecek hususlar (nafaka, tazminat, velayet)
• Davacının ve varsa avukatının imzası

Anlaşmalı boşanmada, bu bilgilere ek olarak tarafların anlaştığı hususlar belli bir düzen içinde eklenir ve varsa delillere yer verilir. Dilekçenin sonunda “gereğinin yapılmasını arz ve talep ederim” ibaresi kullanılır, sağ alt köşeye isim-soyisim yazılıp imza atılır. Dilekçenin en az 2 nüsha olması zorunludur.

Davayı avukatsız yürütecek taraflar dosyaya kimlik fotokopisi ekler. Avukatla yürütülecekse noterden vekaletname alınması gerekir. Anlaşmalı boşanmada ayrıca protokolün de dilekçeyle birlikte mahkemeye sunulması şarttır.

Çekişmeli boşanmada esasen yazılı yargılama usulü uygulanır. Davacının dilekçesine karşı taraf, dilekçenin kendisine tebliğinden itibaren 2 hafta içinde cevap dilekçesi verir, ardından cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle dilekçe değişimi tamamlanır. Somut olaya göre tanık listesi, delil listesi, kredi kartı ekstreleri, yazışmalar, arama kayıtları, darp raporu gibi belgeler de dilekçeyle birlikte sunulabilir.

Anlaşmalı boşanma için doldurulabilir bir dilekçe şablonunu Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır? sayfamızdaki örnek dilekçe kartında bulabilirsiniz. Tek taraflı açılacak davada şiddetli geçimsizliğe dayanan örnek çekişmeli boşanma davası yazısında, fiili ayrılığa dayanan örnek ise fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası yazısında yer alır.

Boşanma Dilekçesi Bölüm Bölüm Nasıl Yazılır?

Dilekçe, mahkeme başlığından imzaya kadar belirli bir sırayla yazılır. Bu sıra kanunda ayrıca düzenlenmez, mahkemelerde yerleşmiş düzendir.

Mahkeme Başlığı ve Taraf Bilgileri

En üste dilekçenin verileceği mahkeme yazılır. Genellikle “İstanbul Nöbetçi Aile Mahkemesi Hakimliği’ne” gibi bir hitap kullanılır, çünkü dava adliyedeki tevzi bürosunda mahkemelere dağıtılır.

Ardından davacı ve davalı bilgileri alt alta yazılır. Davacı için ad, soyad, kimlik numarası ve adres, davalı için ad, soyad ve tebligata elverişli adres gerekir. Avukat varsa vekil bilgisi davacının altına eklenir.

Dava Konusu

Bu satır, mahkemenin neye karar vereceğini tek cümlede gösterir. “Boşanma, velayet, nafaka ve maddi-manevi tazminat talebimizden ibarettir” gibi kısa bir ifade yeterlidir. Tek taraflı davada dayanılan özel sebep de burada açıkça yazılır, zina için Türk Medeni Kanunu m.161, terk için m.164 gibi.

Açıklamalar

Dilekçenin en önemli kısmı açıklamalardır. Evlilik tarihi, varsa çocukların adı ve doğum tarihi ilk maddede verilir. Sonraki maddelerde boşanmaya yol açan her olay ayrı numarayla, tarih ve yer belirtilerek anlatılır.

“Eşim bana kötü davranıyordu” gibi soyut bir cümle, ispat edilecek bir olay göstermez. Onun yerine “Davalı …/…/… tarihinde ortak konutta, tanıkların yanında bana hakaret etmiştir” gibi somut bir anlatım tercih edilir. Hakim, tarafların ileri sürmediği olayları kendiliğinden dikkate alamaz (HMK m.25).

Deliller ve Hukuki Sebepler

Her olayın yanına onu ispatlayacak delil yazılır. Tanık beyanı, mesaj kaydı, darp raporu ve banka hesap dökümü en sık gösterilen delillerdir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.121’e göre davacının elindeki belgeler dilekçeye eklenir, başka yerden getirtilecek kayıtlar için de bulundukları yer dilekçede açıkça belirtilir.

Tanıklar dilekçede delil olarak gösterilir. İsim ve adresleri mahkemeye tek bir tanık listesi ile bildirilir. HMK m.240’a göre bu listede yer almayan kişi tanık olarak dinlenmez ve ikinci bir liste verilemez.

Eşin telefonuna gizlice girilerek alınan yazışmalar gibi hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller, HMK m.189/2 gereği dikkate alınmaz. Mesaj kayıtlarının hangi koşulda delil sayıldığı WhatsApp yazışmaları delil olabilir mi yazısında açıklanır.

Hukuki sebepler kısmına dayanılan kanun maddeleri yazılır, ancak hakim Türk hukukunu kendiliğinden uygular. Bu kısımdaki bir eksiklik davayı tek başına kaybettirmez.

Sonuç ve İstem

Sonuç ve istem kısmı, hakimin karar vereceği talepleri sıralar. Boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve varsa ziynet alacağı ayrı satırlarda ve açıkça yazılır. Türk Medeni Kanunu m.174 ve m.175, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakasını eşin isteğine bağlar, istenmeyen kalem için karar kurulmaz.

İmza ve Ekler

Dilekçenin altına tarih atılır, davacı veya avukatı imzalar. Ekler başlığı altında nüfus kayıt örneği, varsa protokol, tanık listesi ve belgeler numaralanarak sıralanır. Hangi belgelerin gerektiği dava türüne göre değişir, tam liste boşanmak için gerekli evraklar yazısındadır.

Anlaşmalı davada açıklamalar kısmı çok daha kısadır. Evliliğin en az bir yıl sürdüğü ve eşlerin protokoldeki tüm konularda anlaştığı yazılır, protokol dilekçeye eklenir. Ayrıntılı anlatım için anlaşmalı boşanma dilekçesi nasıl yazılır başlığına bakılabilir.

Dilekçeye Sonradan Olay Eklenebilir Mi? (İddianın Genişletilmesi Yasağı)

Dava dilekçesinde anlatılmayan bir olay, dava ilerledikçe serbestçe eklenemez. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.141’e göre taraflar iddialarını yalnızca cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle serbestçe genişletebilir.^[2] Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia genişletilemez ve değiştirilemez.

İki istisna var. Karşı taraf açıkça muvafakat ederse yeni olay dosyaya girer. Diğer yol ıslahtır, o da aynı davada yalnızca bir kez ve tahkikat sona erene kadar kullanılabilir (HMK m.176 ve m.177).

Cevaba cevap dilekçesi de süreye bağlıdır ve cevap dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilir (HMK m.136). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, dava dilekçesinde hiç olay bildirmeyen, olaylarını süresi geçtikten sonra verdiği cevaba cevap dilekçesiyle anlatan davacının davasının reddi gerektiğini belirterek kabul kararını bozmuştur.^[3]

Boşanma Dilekçesi Yazarken Sık Yapılan Hatalar

• Olayları tarih ve yer vermeden, “geçimsizlik var” gibi genel ifadelerle anlatmak
• Tüm olayları numarasız, tek bir uzun paragrafta toplamak
• Olayın yanına delil yazmamak ya da tanıkları listede göstermemek
• Davalının adresini eksik veya yanlış yazmak, bu yüzden tebligatın gecikmesi
• Sonuç ve istem kısmında nafaka veya tazminat talebini unutmak
• Eşe yönelik hakaret içeren, öfkeli bir dil kullanmak

Talep sonucu kolayca atlanan bir kısımdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, cevap süresi geçtikten sonra manevi tazminat isteyen eşin talebinin, karşı tarafın rızası ve ıslah bulunmadıkça incelenemeyeceğine hükmetmiştir.^[4] Daire, talebin reddi yerine “karar verilmesine yer olmadığı” yazılmasını istemiş, böylece talep kesin hükme dönüşmemiştir.

Unutulan tazminat ve nafaka talepleri için ayrı dava açmak mümkündür. Türk Medeni Kanunu m.178’e göre bu dava hakkı, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar.

Boşanma Dilekçesi Nereye Verilir?

Türk Medeni Kanunu m.168’e göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerdeki Aile Mahkemesinde açılır. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesine başvurulur. Çekişmeli boşanma davasında bu kurala uyulmazsa davalı yetki itirazında bulunabilir.

Anlaşmalı boşanma davası ise uygulamada tarafların oturdukları yere bakılmaksızın herhangi bir adliyenin Aile Mahkemesinde açılabilir. Bunun sebebi, boşanmadaki yetki kuralının kesin olmamasıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne göre mahkeme yetkisizliği kendiliğinden gözetemez, davalı süresinde itiraz ederse dikkate alır.^[5]

Hazırlanan dilekçe, adliyedeki Ön Büro, Tevzi Büro veya tevzi işiyle görevlendirilen Yazı İşleri Personeline teslim edilir. Teslim sırasında yargılama harçları ve gider avansı mahkeme veznesine yatırılır. Güncel tutarlar boşanma davası açma masrafları yazısında yer alır.

Adliyeye Gitmeden Boşanma Dilekçesi Nasıl Verilir?

E-imza veya mobil imzası olan kişi dilekçesini UYAP Vatandaş Portal üzerinden verebilir. HMK m.445, güvenli elektronik imzayla dava açmaya, harç ve avansı elektronik ortamda ödemeye izin verir. Bu yolla verilen dilekçe için ayrıca kağıt nüsha aranmaz.

Portalın kullanımı ve dilekçenin UDF biçiminde hazırlanması adliyeye gitmeden boşanma davası nasıl açılır yazısında anlatılır. Dava internetten açılsa da anlaşmalı boşanmada hakim eşleri duruşmada bizzat dinler.

Boşanma Davası Dilekçesi Elle Yazılır Mı?

Evet, dilekçe elle yazılabilir. Talebin anlaşılması ve mahkemenin karar verebilmesi için el yazısının okunaklı olması gerekir. Aksi halde mahkeme dilekçeyi doğru değerlendiremeyebilir, bu da dilekçeyi hazırlayanın aleyhine sonuçlanabilir.

Elle yazılan dilekçe imzalanıp mahkemeye fiziken teslim edilerek dava açılır. İmla ve yazım kurallarına dikkat etmek, yanlış anlaşılmaların önüne geçer.

Avukatsız Boşanma Dilekçesi Yazılabilir Mi?

Evet, dilekçenin avukat tarafından yazılma zorunluluğu yoktur. Davayı açacak eş dilerse dilekçeyi kendisi yazabilir. Ancak bir avukatla çalışmak, davanın usul veya esastan reddedilme riskini azaltır ve dilekçedeki beyanların hukuki açıdan doğru kurgulanmasını sağlar.

Evde Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Evde dilekçe yazacak kişi önce yaşanan olayları tarih sırasıyla not eder. Ardından mahkeme başlığı, taraf bilgileri, açıklamalar, deliller ve talepler sırasıyla yazılır. Metin bilgisayarda yazılıp çıktısı alınabilir ya da okunaklı biçimde elle yazılabilir.

Hazır bir örnekten başlamak işi kolaylaştırır. Örnekteki olaylar ise kendi evliliğinize göre yeniden yazılmalıdır, başka bir dosyadan kopyalanan olaylar tanık beyanlarıyla çelişebilir.

Boşanma Dilekçesi Verdikten Kaç Gün Sonra Mahkeme Olur?

Süre, davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Anlaşmalı boşanmada taraflar sebep ve sonuçlar üzerinde uzlaştığı için duruşma günü çoğunlukla kısa sürede verilir. Çekişmeli boşanmada ise önce dilekçeler karşılıklı verilir, ön inceleme duruşması bu aşama bittikten sonra yapılır.

Çekişmeli davada yalnızca dilekçe aşaması bile zaman alır. Cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap için kanunun öngördüğü sürelerin toplamı altı haftadır (HMK m.127 ve m.136). Tebligat süreleri bu hesaba dahil değildir.

Boşanma Dilekçesi Verdikten Sonraki Mahkeme Süreci

Çekişmeli boşanmada dilekçeler mahkemeye verildikten sonra ön inceleme aşaması başlar. Hakim, bu aşamada tarafları anlaşmaya davet eder. Anlaşma olmazsa tahkikat aşamasına geçilir, hakim delilleri inceler, tanıkları dinler, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırır.

Ardından sözlü yargılama aşamasında taraflar iddia ve savunmalarını mahkemeye sözlü bildirir. Son olarak hüküm aşamasında hakim kararını verir.

Anlaşmalı boşanmada ise duruşma gününde koşulların gerçekleştiği kanaatine varılınca hakim kararını açıklar ve süreç tek celsede sonlanır. Boşanma davası ne kadar sürer sorusunun ayrıntılı cevabına buradan ulaşabilirsiniz.

Boşanma Dilekçesi Yazdırmak Kaç Para?

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, dava takibi dışında kalan dilekçe yazımı için ayrı bir asgari ücret belirler.^[6] Yalnızca dilekçe yazdırmak, davanın baştan sona avukatla takip edilmesinden daha düşük bir tarife kalemine girer. Davayı avukat yürütecekse aile mahkemesinde görülen davalar için öngörülen ayrı asgari ücret uygulanır.

Tarifedeki tutarlar asgari sınırdır. Avukat daha yüksek bir ücret isteyebilir, taraflar da tarifenin üzerinde bir ücrette anlaşabilir. Tarife her yıl yenilendiği için güncel rakamlar boşanma davası açma masrafları ve avukatlık asgari ücret tarifesi yazılarımızda tutulur.

Boşanma Dilekçesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma dilekçesinin yazımı ve mahkemeye verilmesi ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

İlgili Yazılar

• Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır? Şartları, Dilekçesi
• Boşanmada Kusur Sayılan Haller
• Zina Nedeniyle Boşanma Davası (Aldatma)
• Yabancı Eşten Boşanma Davası
• Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
• Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
• Boşanmak için Gerekli Evraklar

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları