Bekçi Olma Şartları Nelerdir? Yaş, Boy ve Sınav

Bekçi olma şartları, 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu’nun 3. maddesinde tek tek sayılmıştır ve vatandaşlık, öğrenim, yaş, sağlık, adli sicil ve sınav başarısı gibi başlıkları kapsar.

Adaylar bu şartların tamamını taşımak ve Polis Akademisi Başkanlığı veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca yapılan üç aşamalı sınavı geçmek zorundadır. Şartlardan yalnızca birinin eksik olması başvurunun reddedilmesi veya sınav sürecinin herhangi bir aşamasında elenme sonucunu doğurur.

Bekçi Olmak İçin Aranan Genel Şartlar

İlgili kanunun 3. maddesi, çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edilecek adaylarda aranan nitelikleri tek tek sayar^[1]. Bu şartların başında vatandaşlık ve öğrenim düzeyine ilişkin genel kriterler gelir.

• Türk vatandaşı olmak.
• Son başvuru tarihi itibarıyla en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
• Erkek adaylar için askerlik ödevini bitirmiş olmak.
• Kamu haklarını kullanmaktan yoksun bırakılmamış olmak.
• Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuken engeli bulunmamak.
• Askeri okullardan, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı kurumlardan kusuru nedeniyle ilişiği kesilmemiş olmak.
• Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya yan kuruluşlarına üye olmamak.
• Son başvuru tarihi itibarıyla başvurulan il sınırları içinde son bir yıldır ikamet ediyor olmak.

Son iki madde, 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanun ile eklenmiştir. Bu tarihten önceki başvuru dönemlerinde siyasi parti üyeliği ve ikamet süresine ilişkin ayrı bir sınırlama aranmıyordu.

Bekçi Olmak İçin Aranan Genel Şartlar

Bekçilikte Yaş Sınırı ve Hesaplama Yöntemi

Kanuna göre adayların, sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 18 yaşını tamamlamış ve 31 yaşından gün almamış olması gerekir^[2]. Yaş hesabında sınav tarihi değil, o yılın 1 Ocak tarihi esas alınır.

18 yaşından sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde ise düzeltmeden önceki yaş dikkate alınır. Bu kural, yaş sınırının yaş düzeltmesi yoluyla aşılmasını önlemek amacı taşır.

Bekçilik İçin Boy, Kilo ve Sağlık Şartları

Kanun, sağlık şartlarını doğrudan düzenlemek yerine “ilgili mevzuattaki sağlık şartlarını taşımak” ifadesiyle İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmeliğe atıf yapar^[3]. Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği, ön sağlık kontrolünde adaylarda Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirtilen boy/kilo ve beden kitle indeksi yeterliliğinin arandığını açıkça düzenler^[4]. Uygulamada bu yeterlilik, adayın en az 167 cm boyunda olması ve beden kitle indeksinin 18 ile 27 arasında kalması şeklinde değerlendirilir.

Aynı madde, yazlık üniforma giyildiğinde vücudun görünen bölgelerinde dövme bulunup bulunmadığının da ön sağlık kontrolünde ayrıca incelendiğini belirtir; renk körlüğü ile fazla veya eksik uzuv durumu da aynı kontrolün kapsamındadır^[5]. Nihai değerlendirme, adayın sağlık kurulu raporu ve fiziki muayenesi üzerinden yapılır.

Bekçilik İçin Boy, Kilo ve Sağlık Şartları

Bekçi Olmaya Adli Sicil Açısından Engel Suçlar

Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olmak, tek başına bekçi olmaya engeldir. Bu süre, Türk Ceza Kanunu m.53’te sayılan hak yoksunluğu süreleri dolmuş olsa dahi geçerliliğini korur^[6].

Devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, uyuşturucu madde suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ise affa uğramış olsa bile engel kabul edilir. Bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olması da aynı sonucu doğurur.

Adli sicil incelemesi, sınavı kazanan adaylar için ayrıca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile birlikte yürütülür. Bu araştırmanın olumsuz sonuçlanması, sınavı kazanmış bir adayın atamasının iptal edilmesine yol açabilir.

Bekçi Alımında KPSS Şartı Var mı?

7245 sayılı Kanun, bekçi alımı için ayrı bir KPSS puanı şartı öngörmez. Kanunun 3. maddesinin ikinci fıkrasına göre giriş sınavı, Polis Akademisi Başkanlığı veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca yapılan yazılı, fiziki yeterlilik ve mülakat sınavlarından oluşur^[7].

Geçmiş alım dönemlerinde bazı ilanlarda ön koşul olarak belirli bir KPSS puanı arandığı görülmüştür, ancak bu kanuni bir zorunluluk değil ilana özgü bir uygulamadır. Bu nedenle güncel bir başvuru öncesinde ilan metninin KPSS şartı içerip içermediği ayrıca kontrol edilmelidir.

Kadınlar Bekçi Olabilir mi?

Kanunda cinsiyete dayalı bir sınırlama yer almaz; madde 3’te sayılan şartların tamamını taşıyan kadın adaylar da bekçi olmak için başvurabilir. Fiziki yeterlilik sınavındaki değerlendirme kriterleri de her iki cinsiyet için aynı yönetmelik hükümlerine tabidir.

Bekçilik Sınavı Nasıl Yapılır?

Sınav; yazılı sınav, fiziki yeterlilik sınavı ve mülakat sınavı olmak üzere üç aşamadan oluşur. Bir aşamada başarısız olan aday, sonraki aşamaya geçemez.

Başarılı sayılmak için yüz tam puan üzerinden en az yazılı sınavdan elli, fiziki yeterlilik sınavından altmış, mülakat sınavından yetmiş puan alınması gerekir^[8]. Nihai başarı sıralaması puanı, yazılı sınav puanının yüzde yirmi beşi, fiziki yeterlilik puanının yüzde yirmi beşi ve mülakat puanının yüzde ellisinin toplamıyla hesaplanır.

Bekçi Olma Başvurusu Nasıl Yapılır?

Bekçi alımı, Polis Akademisi Başkanlığı veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ilanıyla başlar ve başvurular genellikle e-Devlet üzerinden veya ilgili akademinin internet sitesi üzerinden alınır. Adaylar, ilanda belirtilen tarih aralığı dışında başvuru yapamaz.

Ön başvurusu kabul edilen adaylar, kimlik belgesi, diploma, ikametgah belgesi, askerlik durum belgesi ve sağlık bilgilendirme formu gibi evraklarla birlikte şahsen müracaata çağrılır. Bu aşamada yapılan ön sağlık kontrolünden olumsuz sonuç alan adaylar, yazılı sınava giremeden sürecin dışında kalır.

Bekçi Olma Başvurusu Nasıl Yapılır?

Sınavı Kazananların Atanması ve Adaylık Süreci

Sınavlarda başarılı olan ve sağlık kurulu raporuyla göreve engel hali bulunmadığı tespit edilen adaylar, İçişleri Bakanının onayıyla emniyet veya jandarma teşkilatına aday memur olarak atanır^[9]. Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan fazla olamaz ve bu süre içinde en az üç ay temel ve hazırlayıcı eğitim verilir.

Eğitim devrelerinde başarısız olan, memuriyetle bağdaşmayan hal ve davranışları tespit edilen veya devamsızlığı bulunan adayların memuriyetle ilişiği İçişleri Bakanının onayıyla kesilir. Bekçinin bu süreçteki görev ve yetkilerine ilişkin ayrıntılı bilgi Bekçinin Görev ve Yetkileri yazımızda yer almaktadır.

Harbiye Hukuk Bürosu Bekçi Alım Süreçlerindeki Hizmeti

Harbiye Hukuk Bürosu, bekçilik sınavının herhangi bir aşamasında elenen veya memuriyete engel suç gerekçesiyle başvurusu reddedilen adaylar için idari işlemin iptali davası sürecini yürütür. Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan veya adaylık döneminde ilişiği kesilen kişilerin itiraz ve dava haklarının değerlendirilmesi de bu hizmetin kapsamındadır.

Bekçilik başvurunuzla ilgili bir işlemin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız Harbiye Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek dosyanızı bir idare hukuku avukatıyla değerlendirebilirsiniz.

Bekçi Olma Şartları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Av. Haşim Elmas

Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir. Arabuluculuk, Uzlaştırmacılık ve Ceza alanlarında uzmanlık sertifikalarına sahiptir. Başta İş, T...

Tüm yazıları