Tanık Listesi Kesin Sürede Verilmezse Tanık Dinlenir mi?
Özet, seçtiğiniz yapay zeka aracında yeni sekmede oluşturulur. Yapay zeka özetleri hatalı veya eksik olabilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Tanık listesi kesin süre içinde verilmemiş olsa bile tanık dinlenebilir. Mahkeme tanıkların dinleneceği duruşmayı belirlemişse ve taraf tanığını o duruşmada hazır bulundurursa, liste süresinde sunulmasa dahi mahkeme tanığı dinler.
Hukuk davalarında tarafların iddia ve savunmalarını ispatlamak için başvurabileceği en önemli delillerden biri tanık delilidir. Özellikle işçilik alacakları, boşanma, kira, tapu, alacak ve tazminat davalarında olayın nasıl gerçekleştiğinin ortaya çıkarılmasında tanık anlatımları belirleyici olabilir.
Peki mahkeme tanık listesinin sunulması için kesin süre verdiği halde bu süre kaçırılırsa ne olur? Tanık listesi süresinde verilmezse tanık dinletme hakkı tamamen kaybedilir mi?
Duruşmaya getirilen tanığın durumu ile tanıklık ücreti yatırılmadığında mahkemenin ne yapacağı da ayrıca tartışılması gereken noktalardır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 240 ve 243. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde Tanık listesi için kesin süre verilmiş ve tanıkların dinleneceği duruşma günü belirlenmişse, liste süresinde sunulmamış olsa dahi tarafın o duruşmada hazır bulundurduğu tanıkların dinlenmesi mümkündür. Bu husus, kanunun aşağıda yer verilen maddesinde açıkça düzenlenmiştir.
HMK MADDE 243- (1) Tanık davetiye ile çağrılır. Ancak, davetiye gönderilmeden taraflarca hazır bulundurulan tanık da dinlenir. Şu kadar ki, tanık listesi için kesin süre verildiği ve dinlenme gününün belirlendiği hâllerde, liste verilmemiş olsa dahi taraf, o duruşmada hazır bulundurursa tanıklar dinlenir.
(2) Davetiyenin duruşma gününden en az bir hafta önce tebliğ edilmiş olması gerekir. Acele hâllerde tanığın daha önce gelmesine karar verilebilir.
(3) Tanığı davet, gerektiğinde telefon, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, davete rağmen gelmemeye bağlanan sonuçlar, bu durumda uygulanmaz.
Madde metninin tamamı Hukuk Muhakemeleri Kanunu üzerinden görülebilir. [1]
Tanık Listesi Nedir?
Tanık listesi, kesin süre içinde mahkemeye sunulan ve davanın taraflarından birinin hangi kişileri hangi olayların ispatı amacıyla tanık olarak dinletmek istediğini mahkemeye bildirdiği listedir.
HMK m.240 uyarınca tanık göstermek isteyen tarafın;
- tanığın adı ve soyadını,
- tebligata elverişli adresini,
- tanığın hangi vakıa hakkında dinletileceğini
mahkemeye bildirmesi gerekir. [2]
Kanunda ayrıca önemli bir sınırlama bulunmaktadır. Usulüne uygun bir tanık listesi verildikten sonra kural olarak ikinci bir tanık listesi verilemez ve ilk listede bulunmayan kişilerin sonradan tanık olarak dinlenmesi mümkün değildir.
Bu nedenle “tanık listesini hiç vermemek” ile “bir tanık listesi verip daha sonra yeni tanık eklemek” aynı hukuki durum değildir.
Tanık Listesi Nedir?
Tanık Listesi Ne Zaman Verilir?
Tanık listesi, yargılamanın ön inceleme aşamasında mahkemenin verdiği süre içinde sunulur. Hakim bu aşamada tarafları delillerini bildirmeye davet eder ve tanık listesi için kesin süre tayin eder.
Söz konusu süre uygulamada çoğunlukla iki haftadır. Tanık listesinin hangi aşamada verileceği sorusunun cevabı da buradan çıkar; liste, tahkikat başlamadan önce sunulmuş olmalıdır.
Liste, hazırlanışını ve doldurulacak alanları gösteren tanık listesi dilekçe örneği esas alınarak yazılır. Dilekçe mahkeme kalemine elden sunulabileceği gibi UYAP üzerinden elektronik olarak da gönderilebilir. Elektronik sunumda kesin sürenin son günü saat 00.00’a kadar işlem yapılabilir, bu yüzden son güne bırakılan gönderimlerde sistem kaynaklı gecikme riski göz önünde tutulmalıdır.
Sürenin son günü hafta sonuna ya da resmi tatile denk gelirse, süre izleyen ilk iş gününün sonunda biter. Kesin sürenin ne zaman dolduğunu hukuki süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Basit yargılama usulünün uygulandığı davalarda kural daha katıdır. Bu usulde taraflar tüm delillerini dilekçeleriyle birlikte bildirmek zorundadır. [3] Uygulamada mahkemeler yine de tanıkların ad ve adreslerinin bildirilmesi için ayrıca kesin süre verebilmektedir.
Tanık Listesi Kesin Süre Ne Kadardır?
Mahkemeler uygulamada taraflara tanıkların isim ve adreslerini bildirmeleri için genellikle iki haftalık kesin süre verir.
Tanık listesi kesin süre uygulamasının amacı, tarafların yargılamayı gereksiz yere uzatmasını önlemek ve delillerin belirli bir aşamada toplanmasını sağlamak amacı taşır.
Bununla birlikte tanık delili konusunda kanun özel bir düzenleme getirmiştir. HMK m.243/1’e göre tanık kural olarak mahkeme tarafından davetiye ile çağrılır. Ancak tarafın kendisinin duruşmaya getirdiği tanık da dinlenebilir.
Daha önemlisi, kanunda açıkça şu esas benimsenmiştir:
Tanık listesi için kesin süre verilmiş ve tanıkların dinleneceği duruşma belirlenmişse, liste süresinde verilmemiş olsa bile taraf tanığını o duruşmada hazır ederse tanık dinlenebilir.
Tanık Listesi Kesin Süre Ne Kadardır?
Tanık Listesi Verilmeden Duruşmaya Tanık Getirilebilir mi?
Tanık listesi verilmemesine rağmen tanıklar DURUŞMADA HAZIR EDİLİRSE tanıklar dinlenebilir.
HMK m.243/1’in açık düzenlemesi gereğince, tanık listesini kesin süresinde vermeyen taraf, tanığın dinleneceği belirlenmiş duruşmada tanığını hazır bulundurursa, mahkemenin bu tanığı dinlemesi gündeme gelir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2014/25544 E., 2015/35164 K., 21.12.2015 tarihli kararında da benzer yaklaşım benimsenmiştir. Kararda, tanıklık ücretinin süresinde yatırılmamış olmasına rağmen tanıkların duruşmada hazır bulunduğu belirtilerek, tanıkların dinlenip tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Tanık Ücreti Yatırılmazsa Tanık Dinlenir mi?
Tanığın mahkeme tarafından çağrılması için davetiye masrafı ve gerektiğinde tanıklık gideri yatırılması istenebilir.
Normal şartlarda mahkemece istenen delil avansının kesin sürede yatırılmaması, ilgili delilden vazgeçilmiş sayılma sonucuna yol açabilir.
Ancak tanık zaten duruşmada hazırsa durum farklı değerlendirilir. Çünkü tanığın mahkeme tarafından çağrılması için ayrıca davetiye çıkarılmasına ihtiyaç kalmamaktadır.
Yargıtay kararlarında, tanık süresinde bildirilmiş veya kanunun izin verdiği biçimde duruşmada hazır edilmişken, yalnızca tanık giderinin yatırılmaması gerekçesiyle tanığın dinlenmemesinin bazı durumlarda hukuki dinlenilme ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabileceği kabul edilmektedir.
Tanık Ücreti Yatırılmazsa Tanık Dinlenir mi?
İş Davasında ve Boşanma Davasında Tanık Listesi
Tanık delili en yoğun biçimde iş ve aile mahkemelerinde kullanılır. Fazla mesai, hafta tatili ve ücret alacaklarının ispatında tanık anlatımı çoğu zaman belirleyicidir; bu nedenle iş davasında tanık listesinin süresinde verilmesi doğrudan sonucu etkiler. İş mahkemesinde tanık listesi sunma süresi de aynı esasa tabidir, ayrı bir süre öngörülmemiştir.
Aile mahkemelerinde de durum benzerdir. Çekişmeli boşanma davasında kusur iddialarının büyük kısmı tanıkla ispatlanır ve tanık listesi kesin süre içinde sunulmadığında taraf en güçlü delilinden yoksun kalabilir.
Her iki dava türünde de kanun aynı kuralı uygular. Liste süresinde verilmemiş olsa dahi, tanığın dinleneceği duruşma belirlenmişse ve taraf tanığını o duruşmada hazır ederse tanık dinlenir. Kimliği gizlenen tanıklarla ilgili özel usul için gizli tanık uygulamasına bakılabilir.
İkinci Tanık Listesi Verilebilir mi?
HMK m.240/2’ye göre tanık listesinin verilmesinden sonra ikinci tanık listesi sunulamaz. İlk listede gösterilmeyen kişilerin sonradan tanık olarak dinlenmesi de kural olarak mümkün değildir.
Tanık listesi kural olarak bir kere verilir. Sonradan değiştirilemez, listeye yeni isim eklenemez ve listede yer almayan bir kişinin dinletilmesi istenemez.
Burada HMK m.243’teki istisna ile HMK m.240’taki yasak karıştırılmamalıdır.
Örneğin:
Tarafa iki haftalık kesin süre verildi, taraf bu süre içinde hiç tanık listesi sunmadı fakat tanıkların dinleneceği duruşmaya iki tanık getirdi. HMK m.243/1 kapsamında tanıkların dinlenmesi mümkündür.
Buna karşılık taraf daha önce A ve B isimlerini içeren bir tanık listesi verdi, daha sonra listeye C isimli yeni bir kişiyi eklemek istedi. Bu durumda kural olarak ikinci tanık listesi yasağı gündeme gelir.
İkinci Tanık Listesi Verilebilir mi?
Tanık Listesi ve Kesin Süre Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Hukuki haberleri bizden takip edin
Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Kaynaklar
