Çerçeve Yasa Maddeleri Resmi Gazete’de
Özet, seçtiğiniz yapay zeka aracında yeni sekmede oluşturulur. Yapay zeka özetleri hatalı veya eksik olabilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kamuoyunda Terörsüz Türkiye Yasası olarak anılan çerçeve yasası, 18 Ağustos 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Aşağıda çerçeve yasasının maddeleri, içeriği ve süreçteki son durum kısaca yer alıyor.
Çerçeve yasa, PKK’nin silah bırakma ve kendini feshetme sürecinin hukuki zeminini oluşturmak amacıyla hazırlanan, Terörsüz Türkiye süreci kapsamındaki bir kanundur. Resmi adı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’dur; 5 Ağustos 2026‘da TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, 10 Ağustos 2026‘da TBMM Genel Kurulu’nda 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla Meclis’ten geçerek yasalaşmıştır.
Cumhurbaşkanı, kendisine tanınan on beş günlük onay süresinin yarısından kısa bir sürede karar verdi: kanun 18 Ağustos 2026‘da 7595 sayı ile Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.[1]
Düzenleme, örgütün feshedildiğinin ve silahını teslim ettiğinin resmi olarak tespit edilmesi şartına bağlı olarak, kapsamdaki suçlarda soruşturma, kovuşturma ve infazın belirli sürelerle ertelenmesini öngörmektedir.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 öncesi işlenen ağır suçlar ise kapsam dışında kalmaktadır.
Çerçeve Yasası Nedir?
Çerçeve yasa, yasama tekniğinde bir düzenlemenin ayrıntılarını değil temel ilke ve kapsamını belirleyen, uygulama detaylarını alt düzenlemelere bırakan kanun türünü tanımlar. Bu isim, gündemde PKK’nin silah bırakma sürecine hukuki zemin hazırlayan spesifik düzenleme için de kullanılıyor.
Bilgi: Çerçeve yasanın resmi adı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’dur. 5 Ağustos 2026’da TBMM Başkanlığı’na sunulan 12 maddelik teklif, 10 Ağustos 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmiş, 18 Ağustos 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
“Çıkarılacak olan yasa, müstakil ve geçici bir yasadır. Yani münfesih örgüt mensuplarını kapsayacak geçici bir yasadır. Bir kereliğine çıkarılacak. Belli bir süre verildikten sonra gelenler bundan istifade edecek. Gelmeyenler için de kapı kapanacak.”
Bu açıklama TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a aittir ve başvuru penceresinin sınırlı tutulacağının erken bir sinyaliydi. Kanun hazırlığı aylar süren bir müzakere sürecinin ürünüdür.
Öcalan’ın İmralı Heyeti aracılığıyla ilettiği öneri metni ile AKP’nin nihai taslağı arasındaki farklar süreç boyunca tartışma konusu oldu.
Çerçeve Yasa Nedir?
Terörsüz Türkiye Yasası Nedir, Çerçeve Yasa ile Aynı Düzenleme Mi?
Terörsüz Türkiye Yasası, kamuoyunda kullanılan yaygın addır; mevzuatta bu isimde bir kanun bulunmuyor. Kastedilen düzenleme, resmi adı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun olan ve kamuoyunda çerçeve yasa diye de anılan 7595 sayılı kanundur.
İki isim aynı metni ifade eder. Terörsüz Türkiye, Ekim 2024’te başlayan siyasi sürecin adıdır; çerçeve yasası ise bu sürecin yasal ayağını oluşturan tek kanundur. Bu nedenle “Terörsüz Türkiye Yasası maddeleri” ile “çerçeve yasası maddeleri” aynı 12 maddeyi anlatır.
Terörsüz Türkiye Süreci ve Çerçeve Yasanın Hukuki Dayanağı
Çerçeve yasa, Ekim 2024‘te başlayan ve kamuoyunda Terörsüz Türkiye olarak anılan sürecin, resmi adıyla Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin en somut yasal adımını oluşturuyor. PKK, 11 Temmuz 2025‘te bir silah yakma töreniyle sürecin ilk fiili adımını atmıştı.
Meclis’te kurulan komisyon İmralı’ya ziyaret gerçekleştirmiş, görüşme notlarını kamuoyuyla paylaşmıştı.
Kanun hükümlerinin fiilen işlerlik kazanması, örgütün varlığına son verdiğinin ve silahını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi şartına bağlanıyor.[2] Milli Güvenlik Kurulu kararı Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra kanunun erteleme hükümleri uygulanabilir hale geliyor.
Çerçeve Yasa Hangi Suçları Kapsıyor?
Kanunun kapsamı kişi gruplarına göre değil, suç türlerine göre belirleniyor. Düzenleme, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçlarını kapsıyor.
Ayrıca örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlar da kapsam dahilindedir.[3]
Kapsam Dışında Kalan Suçlar
Kapsam her suç için otomatik uygulanmıyor. Kanun iki istisna öngörüyor.
- Kasten öldürme suçu: Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu, erteleme kapsamının dışında tutuluyor.
- 1 Haziran 2005 öncesi ağır suçlar: Bu tarihten önce işlenip müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da kapsam dışında kalıyor.[4]
Bu iki istisna kişi ismi belirtmeden, suç tarihi ve niteliği üzerinden tanımlanmıştır. Öcalan hakkındaki mahkumiyet 1 Haziran 2005 tarihinden önceye ait olduğu için, ikinci istisna dolaylı olarak Öcalan’ı da kapsam dışında bırakmaktadır.
Uyarı: Çerçeve yasa, sıradan (adli) suçlardan hükümlü olanları değil, yalnızca PKK ile bağlantılı terör suçlarından silah bırakan örgüt mensuplarını kapsıyor.
Çerçeve Yasa Hangi Suçları Kapsıyor?
Çerçeve Yasada Erteleme Sistemi
Kanun, denetimli serbestlik değil, iki ayrı erteleme mekanizması öngörüyor. Birincisi henüz sonuçlanmamış soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, ikincisi kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesidir.[5]
Süre, cezanın ağırlığına göre değişiyor. Kapsamdaki suçların üst sınırı 15 yıl veya daha azsa erteleme süresi 5 yıl, üst sınır 15 yıldan fazlaysa veya müebbet hapis ile ağırlaştırılmış müebbet hapis söz konusuysa erteleme süresi 10 yıl olarak uygulanıyor. Erteleme süresince dava ve ceza zamanaşımı işlemiyor.
Soruşturma ve kovuşturma ertelemesi kararlarına karşı 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabiliyor, infaz ertelemesi kararlarına karşı da itiraz yolu açıktır.[6]
Erteleme süresi içinde yeniden bir terör suçu işlenirse erteleme kararı kaldırılır. Soruşturma ve kovuşturma ertelemesinde mahkumiyet kararı verilmesi halinde infaz artık ertelenmez, infaz ertelemesinde ise ceza yeniden infaz edilmeye başlanır. Süre suç işlenmeden geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır veya düşme kararı verilir.[7]
Önemli: Erteleme kararlarından doğan hak yoksunluğunun kaldırılması ayrı bir talep konusudur. 5 yıllık ertelemede kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıllık ertelemede ise 3 yıl geçmesi şartı aranıyor.[8]
Not: Kamuoyuna yansıyan erken taslaklarda örgüt mensuplarına yönelik bir siyaset yasağından söz edilmişti. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen 12 maddelik metinde böyle bir hükme yer verilmemiştir.
Çerçeve Yasada Erteleme Sistemi
Silah Bırakmanın Tespiti ve Kurul Yapısı
Yasanın uygulanabilmesi, örgütün silah bıraktığının ve varlığına son verdiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesine ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanmasına bağlıdır.[9]
Örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınmaktadır. Bu işlemin usul ve esasları, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmektedir.[10]
Sürecin takibi ve koordinasyonu için Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşan bir Kurul kuruluyor.[11]
TBMM Başkanlığınca bu kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere ayrıca bir İzleme Komisyonu kuruluyor.[12]
Çerçeve Yasada Silah Bırakma
Terörsüz Türkiye Yasası Maddeleri ve İçeriği
Teklifin madde sayısı hazırlık sürecinde birkaç kez değişmişti. Temmuz ayı boyunca 10 ile 11 madde arasında ya da 15 madde civarında olacağı yönünde haberler yapılmıştı.
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan resmi metin 12 maddeden oluşuyor. Çerçeve yasası maddelerinin başlıkları ve kısaca neyi düzenlediği aşağıdaki tabloda yer almaktadır.[13]
| Madde | Başlık | Kısaca İçeriği |
|---|---|---|
| Madde 1 | Amaç ve kapsam | Kanunun amacını ve kapsadığı suçları belirler. |
| Madde 2 | Tanımlar | Örgüt ve Kurul kavramlarını tanımlar. |
| Madde 3 | Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi | Devam eden soruşturma ve kovuşturmaların 5 veya 10 yıl süreyle ertelenmesini düzenler. |
| Madde 4 | Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesindeki dosyalar | Tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasını, istinaf ve temyizdeki dosyalarda bozma kararı verilmesini düzenler. |
| Madde 5 | Erteleme kararlarının kaydı | Erteleme kararlarının özel bir sisteme kaydedilmesini ve süre içinde yeniden suç işlenmesinin sonuçlarını düzenler. |
| Madde 6 | Mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi | Kesinleşmiş cezaların infazının 5 veya 10 yıl süreyle ertelenmesini düzenler. |
| Madde 7 | Takip, koordinasyon ve uygulama | Kurulun oluşumunu, görevlerini ve TBMM İzleme Komisyonunu düzenler. |
| Madde 8 | Silah ve malzeme teslimi | Teslim edilen silah ve malzemenin kayıt altına alınmasını düzenler. |
| Madde 9 | Süre | Kanundan yararlanmak için yapılacak başvurunun 6 aylık süresini düzenler. |
| Madde 10 | Görev ve sorumluluk | Görevlilerin hukuki, idari ve cezai sorumluluktan muaf tutulmasını düzenler. |
| Madde 11 | Yürürlük | Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini düzenler. |
| Madde 12 | Yürütme | Kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütüleceğini düzenler. |
Çerçeve Yasa Başvuru Süresi ve Erteleme Süreleri
Kanunun kendisi 18 Ağustos 2026‘da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.[14] Ancak hükümlerin kapsamındaki kişiler bakımından fiilen işlerlik kazanması, hâlâ ayrı bir şarta bağlı: Milli Güvenlik Kurulu’nun örgütün silah bıraktığını teyit eden kararının da Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bu ikinci yayım, makalenin güncellendiği tarih itibarıyla henüz gerçekleşmedi. Bu yayımdan itibaren 6 ay içinde, kanundan yararlanmak isteyenlerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kurumlara yazılı başvuru yapması gerekiyor.[15]
Bu başvuru penceresi kapandıktan sonra kanundan yararlanmak mümkün olmuyor. Erteleme süreleri ise kişinin mahkum olduğu veya hakkında soruşturma yürütülen suçun ağırlığına göre 5 yıl veya 10 yıl olarak uygulanıyor.
Çerçeve Yasa Başvuru Süresi ve Erteleme Süreleri
Çerçeve Yasa Sürecinde Son Durum
Sürecin son birkaç aydaki seyri, taraflar arasındaki müzakerenin son dakika gelişmeleriyle nasıl olgunlaştığını gösteriyor.
- 28 Mayıs 2026: İmralı Heyeti üyesi Pervin Buldan, Öcalan ile yaptığı görüşmede çerçeve yasanın kapsamının ele alındığını, yaklaşık 7 ile 8 madde arasında bir öneri üzerinde durulduğunu açıkladı.
- 2 Temmuz 2026: DEM Parti, iktidarın dar kapsamlı bir yasa hazırladığı yönündeki kulis haberlerine karşılık, tüm örgüt mensuplarını kapsayan bir kök yasa talebini kamuoyuyla paylaştı.
- 26 Temmuz 2026: Teklifin 10 ile 11 madde arasında olacağı bilgisi basına yansıdı.
- 30 Temmuz 2026: PKK, düzenlemeyi pratikleşmeyi engelleyecek bir durum ortaya çıkaracağı yönünde eleştirdi.
- 1 Ağustos 2026: Numan Kurtulmuş, teklifin önümüzdeki hafta partilerin ortak teklifi olarak Meclis’e gelmesini umduğunu açıkladı.
- 3 Ağustos 2026: Öcalan çerçeve yasayı onayladığını, düzenlemenin sürecin önünü açacak anahtar niteliğinde olduğunu belirtti, aynı gün teklif AKP TBMM grubunda milletvekili imzasına açıldı.
- 5 Ağustos 2026: Teklif, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi adıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
- 7-8 Ağustos 2026: Teklif, TBMM Adalet Komisyonu’nda 17,5 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. AK Parti, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti teklife evet oyu verdi. Kabul edilen metin, kapsam ve erteleme süreleri bakımından ilk teklifle aynı kaldı.
- 10 Ağustos 2026: Teklif, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan oylamada 467 evet, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edilerek yasalaştı. Oylamaya AK Parti, MHP, Yeni Parti, DEM Parti, İYİ Parti, Yeniden Refah Partisi, Saadet Partisi, DSP, HÜDA PAR ve TİP genel başkanları da katıldı.
- 11 Ağustos 2026: Kanun, Cumhurbaşkanlığı’na gönderildi.
- 18 Ağustos 2026: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tanınan süreyi beklemeden kanunu onayladı. 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Resmi Gazete’nin 33344 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kanun, Cumhurbaşkanlığı’na gönderildikten yedi gün sonra, tanınan on beş günlük sürenin yarısı bile dolmadan yürürlüğe girdi. Erdoğan, yayımın ardından yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Gazi Meclisimizde tarihî bir mutabakat örneği olarak 467 milletvekilimizin desteğiyle kabul edilen ve bugün itibarıyla yürürlüğe giren Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un hayırlara vesile olmasını diliyorum.”
Kanunun yürürlüğe girmiş olması, tek başına kimse için bir hak doğurmuyor. Kapsamdaki kişiler bakımından soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesinin fiilen başlaması, örgütün silah bıraktığının Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilip bu kararın da ayrıca Resmi Gazete’de yayımlanmasını bekliyor. Bu ikinci adım gerçekleşmeden 6 aylık başvuru süresi de işlemeye başlamıyor.
Çerçeve Yasa Sürecinde Son Durum
Çerçeve Yasa Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çerçeve yasayla ilgili en çok yöneltilen sorulara cevaplarımıza aşağıda değindik.
Hukuki haberleri bizden takip edin
Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Kaynaklar
- Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Resmi Gazete, 18 Ağustos 2026, Sayı: 33344. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 1/1. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 1/2. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 3/1 ve madde 6/1. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 3 ve madde 6. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 3/2 ve madde 6/2. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 5 ve madde 6/4. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 7/4. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 1/1 ve madde 6/1. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 8. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 7/1. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 7/5. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 1 ila 12. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 11. ↩
- Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, madde 9. ↩
