İşçilik Alacakları Hesaplama: Kıdem, İhbar ve İzin

Kıdem, ihbar, yıllık izin, bakiye ücret, fazla mesai ve genel tatil alacağını kesintileriyle tek formda hesaplayın.

İşçilik alacakları hesaplama, işten ayrılan işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti, ödenmemiş ücreti, fazla mesai ve genel tatil alacağının her birini kendi kuralıyla bulup kesintilerini düştükten sonra toplamaktır. Yedi yıl çalışmış, 50.000 TL brüt ücretli bir işçinin bu altı kalemden doğan alacağı Eylül 2026’da brüt 555.275,60 TL, net 523.051,13 TL tutar. Toplamı tek kalemde görmek kolay, ama her kalemin esas ücreti, kesintisi ve faizi birbirinden farklıdır ve hata çoğu zaman bu farkların gözden kaçmasından doğar.

Aşağıdaki araç altı kalemi tek formda hesaplar. Hafta tatili ücreti bu formda yoktur, onun için Haftalık Ücretli İzin Alacağı Hesaplama sayfası kullanılır.

İşçilik Alacakları Nelerdir, Nasıl Hesaplanır?

Altı alacağın her biri farklı bir kanun maddesine dayanır ve üçü giydirilmiş ücretle değil çıplak ücretle hesaplanır. Aşağıdaki tablo her kalemin esas ücretini ve formülünü gösterir.

Kıdem tazminatı işçinin işe başladığı tarihten itibaren her geçen tam yıl için 30 günlük ücret tutarındadır ve bir yıldan artan süreler için aynı oranla ödeme yapılır.^[1] Bildirim süresine uymayan taraf o süreye ait ücret tutarında tazminat öder; süre altı aydan az kıdemde iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar altı hafta, üç yıldan fazla kıdemde sekiz haftadır.^[2] Fazla çalışma haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve her saati normal saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir.^[3]

Genel tatil günü çalışan işçiye o günün ücreti dışında, çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir.^[4] Aylık ücretli işçinin maaşı tatil gününün ücretini zaten içerdiği için alacak olarak istenebilecek tutar bir yevmiyedir, iki değil. İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak edilip kullanılmayan izin sürelerinin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir.^[5]

Giydirilmiş Ücret ve Çıplak Ücret Hangi Alacakta Kullanılır?

Giydirilmiş ücret yalnızca kıdem ve ihbar tazminatının esasıdır, diğer dört kalem çıplak ücretle hesaplanır. Kanun her iki tazminat için de asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para ve para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatlerin hesaba katılmasını ister.^[6]

Yargıtay bu menfaatleri somutlaştırmıştır: ikramiye, devamlılık gösteren prim, yakacak ve giyecek yardımı, kira, servis ve yemek yardımı ile işverenin ödediği özel sağlık sigortası primi tazminata esas ücrete eklenir. Aynı kararda iki sınır da çizilmiştir: asgari geçim indirimi ve fazla çalışma ücreti giydirilmiş ücrete eklenmez.^[7]

Ters yöndeki hata daha sık görülür. Sözleşmede yol ve yemek dahil ücret kararlaştırılmış bir dosyada bilirkişi bu giydirilmiş tutarı fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili hesabında çıplak ücret gibi kullanmış, Yargıtay bunu bozma nedeni sayıp sözleşmedeki çıplak ücretin esas alınmasını, kıdem ve ihbar hesabında da giydirilmiş ücrete yeniden yol ve yemek eklenmemesini istemiştir.^[8] Yıllık izin ücreti için de aynı kural geçerlidir: izin ücretinin son çıplak ücret yerine giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanması hatalı bulunmuştur.^[9]

Kıdem tazminatına esas ücretin bir de tavanı vardır. Temmuz 2026’dan itibaren aylık tavan 73.729,87 TL‘dir ve giydirilmiş ücret bunu aşarsa hesap tavandan yapılır.

İhbar tazminatında böyle bir sınır yoktur, ücret ne kadar yüksekse tazminat da o oranda yüksektir. Giydirilmiş ücretin nasıl bulunacağı Kıdem Tazminatı Hesaplama sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

İşçilik Alacaklarından Yapılan SGK ve Vergi Kesintileri

Altı kalemin net tutarı üç farklı kesinti rejimine tabidir ve toplam net alacak ancak her kalem kendi rejimiyle hesaplanınca doğru çıkar. Kıdem tazminatı en hafif kesintiye uğrar: 1475 sayılı Kanun’a göre ödenmesi gereken kıdem tazminatının tamamı gelir vergisinden istisnadır^[10] ve sigorta primine de tabi değildir.^[11] Geriye yalnızca binde 7,59 damga vergisi kalır.

İhbar tazminatı da prime tabi değildir, çünkü aynı istisna bendi kıdem, ihbar ve kasa tazminatını birlikte sayar. Ancak gelir vergisi istisnası ihbar tazminatını kapsamaz. Bu yüzden ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, SGK primi kesilmez.

Kanunun istisna listesinde yıllık izin ücreti yer almadığı için bu ücret prime tabidir ve yüzde 14 sigorta primi ile yüzde 1 işsizlik primi, ardından gelir ve damga vergisi kesilir.

Bakiye ücret, fazla mesai ve genel tatil ücreti sıradan ücret gibi vergilenir: yüzde 15 prim, kümülatif matraha göre gelir vergisi ve damga vergisi. 2026’da gelir vergisi tarifesinin ilk dilimi 190.000 TL’ye kadar yüzde 15‘tir, matrah bu sınırı aşınca kalan kısım yüzde 20’den vergilenir.

Asgari ücret tutarındaki gelir ve damga vergisi istisnası yalnızca ücrete ve o ayın gün sayısı oranında uygulanır. Emekli olarak çalışanlarda sigorta primi yerine yüzde 7,5 sosyal güvenlik destek primi kesilir, işsizlik primi kesilmez. Brütten nete geçişin ayrıntısı Brütten Nete Maaş Hesaplama sayfasındadır.

İşçilik Alacaklarında Mevduat Faizi ve Yasal Faiz

İşçilik alacaklarında ücret türünden alacaklara ve kıdem tazminatına bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretine yasal faiz, toplu iş sözleşmesinden doğan alacaklara ise en yüksek işletme kredisi faizi uygulanır.^[12] Aynı kararda ihbar tazminatına mevduat faizi yürüten hüküm düzeltilmiş, ihbar tazminatına yasal faiz işletilmesi gerektiği ve faizin dava ve ıslah tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

Faizin başlangıcı da kaleme göre değişir. Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde hakim gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder,^[13] gecikme fesihle başladığından faiz fesih tarihinden işler. Gününde ödenmeyen ücret için de mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.^[14]

Oranlar için 2026’da iki değer öne çıkar: yasal faiz 31 Temmuz 2026’dan itibaren yıllık yüzde 31, Merkez Bankası’nın yayımladığı bir yıl ve daha uzun vadeli mevduata fiilen uygulanan azami faiz Temmuz 2026 için yüzde 45,61‘dir.

Örnekteki 397.586 TL brüt kıdem tazminatı 91 gün geç ödenirse yalnızca faiz 45.210,54 TL‘yi bulur. Faizi tarih aralığına göre hesaplamak için Faiz Hesaplama aracı kullanılır.

İşçilik Alacakları Hesaplama Örneği

Örnek işçi 15 Eylül 2019’da işe girmiş, 15 Eylül 2026’da işveren tarafından bildirimsiz çıkarılmıştır. Son çıplak brüt ücreti 50.000 TL, aylık yemek yardımı 3.500 TL, yol yardımı 3.298 TL’dir, giydirilmiş brüt ücret 56.798 TL olur.

Kullanmadığı 10 gün izni, ödenmeyen 15 gün ücreti, karşılığı verilmeyen 20 saat fazla mesaisi ve çalıştığı 2 genel tatil günü vardır. Kümülatif vergi matrahı boş bırakıldığı için araç her kalemi yüzde 15 diliminden vergiler.

Tabloda iki nokta dikkat çeker. Kıdem ve ihbar tazminatı toplamın yüzde 90’ından fazlasını oluşturur, çünkü yalnızca bu ikisi giydirilmiş ücretle ve uzun süre üzerinden hesaplanır. Bakiye ücretin gelir vergisi 3.187,50 TL yerine 1.081,84 TL’dir, çünkü asgari ücret istisnasının 15 güne düşen 2.105,67 TL‘lik kısmı düşülmüştür.

Bu istisna yalnızca ücrete uygulandığı için fazla mesai ve genel tatil satırlarında görünmez.

Kümülatif matrah gerçek hayatta Eylül ayında çoğu zaman 190.000 TL’yi aşmış olur. Bu durumda ihbar tazminatı, izin ücreti, ücret ve mesai kalemlerinin gelir vergisi yüzde 20 diliminden hesaplanır ve net tutarlar düşer. Kesin sonuç için son bordrodaki kümülatif matrah alana yazılmalıdır.

İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı ve Zorunlu Arabuluculuk

Altı kalemin tamamı beş yıllık zamanaşımına tabidir. Yıllık izin ücreti ile kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranmama tazminatları için süre beş yıldır^[15], ücret alacaklarında da zamanaşımı beş yıldır.^[16] Fark başlangıçtadır: izin ücretinde süre sözleşmenin sona erdiği tarihten başlarken, fazla mesai ve genel tatil ücretinde her ayın alacağı kendi ödeme gününden itibaren zamanaşımına uğrar.

Sürelerin nasıl işlediği İşçilik Alacakları Zamanaşımı Süreleri yazısında ele alınmıştır.

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminatı için arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.^[17] Büroya başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve arabulucu dosyayı görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır.

Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine tarifedeki vekalet ücretinin yalnızca yarısına hükmedilir.^[18] Sürecin işleyişi İş Davalarında Arabuluculuk Süreci yazısında anlatılmıştır.

İşçilik Alacağı Davasında Harç ve Vekalet Ücreti

İşçilik alacakları davasında dava değeri brüt tutar üzerinden belirlenir, çünkü mahkeme alacakları brüt olarak hüküm altına alır ve kesintileri ödeme sırasında işveren yapar. Örnekteki 555.275,60 TL için karar ve ilam harcı binde 68,31 oranıyla 37.930,88 TL, dava açılırken peşin yatırılacak dörtte biri 9.482,72 TL, başvurma harcı 732 TL’dir.

Karşı tarafa yükletilecek vekalet ücreti tarifenin nispi dilimine göre ilk 600.000 TL’nin yüzde 16’sı olarak 88.844,10 TL çıkar. Bu tutarlar Dava Harcı Hesaplama ve Vekalet Ücreti Hesaplama araçlarında tarih ve dilim değiştikçe güncellenir.

Fazla mesai gibi tanıkla ispatlanacak kalemlerde işçi tutarı dava açarken bilemez. Belirsiz alacak davasını düzenleyen hüküm 31 Temmuz 2026’da yürürlükten kaldırıldığı için bugün izlenen yol, alacağın bir kısmını dava edip bilirkişi raporundan sonra talebi artırmaktır; kısmi davada talep sonucu, karşı tarafın rızası veya ıslah aranmaksızın bir kez artırılabilir ve artırılan kısım için harç tamamlanır.^[19] Tamamlama harcının hesabı Islah Harcı Hesaplama sayfasındadır.

Fazla Mesai Alacağında Hakkaniyet İndirimi

Fazla çalışma ücretlerinin uzun bir süre için hesaplanması ve tutarın yüksek çıkması halinde takdiri indirim yapılması Yargıtay’ın istikrarlı uygulamasıdır. Bu indirim işçinin imzasını taşıyan puantaj ya da giriş çıkış kaydı gibi işyeri kayıtlarına dayanan hesaplarda uygulanmaz, tanık anlatımıyla hesaplanan fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarında gündeme gelir.

Yargıtay, işçinin ücretinin yüksek olduğu ve kış aylarında çalışılmadığı varsayımıyla yapılan yüzde 50 indirimi işin niteliğine göre fazla bulmuş, dosyaya uygun makul bir oran belirlenmesini istemiştir.^[20] Hangi hallerde indirim yapılıp yapılmayacağı İşçilik Alacaklarında Hakkaniyet İndirimi yazısında incelenmiştir.

Kıdem, ihbar, izin ve bakiye ücret kalemleri belgeye dayandığından bu indirimden etkilenmez.

İşçilik Alacakları Hesabında Sık Yapılan Hatalar

Aşağıdaki hatalar bilirkişi raporlarında ve işçilerin kendi hesaplarında en sık karşılaşılanlardır.

• Mesaiyi giydirilmiş ücretle hesaplamak. Fazla mesai, genel tatil ve izin ücreti çıplak ücretle bulunur, yol ve yemek yalnızca kıdem ve ihbara girer.
• Kıdem tavanını ihbara uygulamak. 73.729,87 TL’lik tavan yalnızca kıdem tazminatı içindir, ihbar tazminatı sınırsızdır.
• Tam üç yılda sekiz hafta. Sekiz hafta üç yıldan fazla kıdemde başlar, tam üç yıl altı haftadır.
• Kıdemden gelir vergisi kesmek. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir, izin ücretinden ise SGK primi de kesilir.
• Genel tatilde iki yevmiye istemek. Aylık ücret tatil gününün ücretini içerir, alacak çalışılan her gün için bir yevmiyedir.
• Her alacağa aynı faizi yürütmek. Kıdem ve ücret alacaklarına mevduat faizi, ihbar ve izin ücretine yasal faiz işler.
• Net tutarla dava açmak. Dava değeri brüt tutardır, net rakam üzerinden açılan davada harç ve vekalet ücreti eksik hesaplanır.

İşçilik Alacakları Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hesaplama aracını kullananların en çok sorduğu sorular aşağıda toplanmıştır.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları