Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır?

Arabuluculuk başvurusu, uyuşmazlığın tarafı olan kişi tarafından bizzat, kanuni temsilcisi veya avukatı aracılığıyla arabuluculuk bürosuna yapılır. Hangi büronun yetkili olduğu uyuşmazlığın türüne göre değişir. İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda karşı tarafın yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer, diğer dava şartı arabuluculuklarında ise o uyuşmazlığa bakmakla yetkili mahkemenin bulunduğu yer esas alınır. Başvuru; adliyedeki büroya fiziki olarak veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden elektronik ortamda yapılabilir, herhangi bir harç ya da ücret talep edilmez.

Zorunlu ve ihtiyari arabuluculukta başvuru mekanizması aynıdır, farklar başvuru yeri, süreler ve tarafların yükümlülükleri gibi noktalarda ortaya çıkar. Aşağıda başvuru için gerekli evrak, adımlar, yetkili büronun belirlenmesi ve başvuru sonrası süreç ele alınmıştır.

Arabuluculuk Başvurusunun Yapılacağı Yer

Arabuluculuk başvurusu iki şekilde yapılabilir: adliyedeki arabuluculuk bürosuna bizzat veya form doldurarak, ya da UYAP Vatandaş Portalı üzerinden elektronik ortamda. Fiziki başvuruda, büronun bastırdığı başvuru formu doldurulup ilgili büroya teslim edilir. Büro, başvuruyu aldıktan sonra dosyayı sisteme kaydeder ve bir arabulucu görevlendirir.

UYAP Vatandaş Portalı üzerinden başvuruda e-Devlet şifresi, e-imza veya mobil imzayla giriş yapılır. Sol menüdeki “Dava Açılış İşlemleri” bölümünden “Arabuluculuk Dosya Başvurusu” seçilir, ardından “Yeni Başvuru Yap” adımıyla başvuru ekranına geçilir. Bu yöntem, adliyeye gitmeden başvuru yapmak isteyenler için pratik bir alternatiftir.

Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır?

e-Devlet Üzerinden Arabuluculuk Başvurusu Yapılabilir mi?

e-Devlet kapısında “arabuluculuk başvurusu” adında ayrı bir hizmet bulunmaz. e-Devlet şifresi burada yalnız kimlik doğrulama aracıdır, başvurunun kendisi UYAP Vatandaş Portalı üzerinden alınır. Portala e-Devlet şifresiyle giriş yapıldıktan sonra “Dava Açılış İşlemleri” bölümündeki “Arabuluculuk Dosya Başvurusu” ekranı kullanılır.

Elektronik başvuru, adliyedeki büroya elden yapılan başvuruyla aynı hukuki sonucu doğurur. Başvuru tarihi dosyanın sisteme kaydedildiği tarihtir. e-imza ya da mobil imza sahibi olanlar aynı ekranı bu araçlarla da kullanabilir.

Arabuluculuk Başvurusu İçin Gerekli Evrak ve Bilgiler

Başvuru sırasında hem başvuran tarafın hem de karşı tarafın kimlik ve iletişim bilgileri talep edilir. Bunun yanında uyuşmazlık konusunun ayrıntılı açıklaması ve varsa destekleyici belgeler (sözleşme, fatura, yazışma, bordro vb.) sisteme veya dosyaya eklenir.

• Başvuranın ve karşı tarafın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adres ve iletişim bilgileri
• Uyuşmazlığın konusu ve tutarına ilişkin kısa açıklama
• Avukat aracılığıyla başvuruda vekaletname
• Uyuşmazlığa dayanak teşkil eden belgeler (varsa)

Arabuluculuk Başvurusu Adımları

Başvurudan ilk toplantıya kadar geçen süreç, büro ve arabulucunun işleyişine bağlı olarak birkaç gün içinde tamamlanır.

1. Yetkili arabuluculuk bürosunun belirlenmesi
2. Başvuru formunun doldurulması veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden elektronik başvurunun yapılması
3. Büronun dosyaya bir arabulucu görevlendirmesi
4. Arabulucunun taraflarla iletişime geçerek toplantı gününü belirlemesi
5. İlk toplantının yapılması ve arabuluculuk sürecinin fiilen başlaması

Başvuru tarihinin ayrı bir önemi vardır. Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. İşe iade talebindeki bir aylık süre ya da işçilik alacaklarındaki beş yıllık zamanaşımı dolmak üzereyse, başvurunun yapıldığı gün bu süreleri dondurur.

Arabuluculuk Başvurusu Adımları

Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculukta Başvuru Sürecinin Farkları

Zorunlu arabuluculukta başvuru bir dava şartıdır, arabulucuya gitmeden açılan dava dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilir. Hangi uyuşmazlıkta başvurunun zorunlu olduğu ve arabulucunun süreci kaç haftada bitirmek zorunda olduğu kanunla belirlenmiştir.

Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları bu listeye 2023 yılında eklenmiştir. Tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ile hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda arabulucuya başvurma zorunluluğu yoktur.^[1] Kiralanan taşınmazın ilamsız icra yoluyla tahliyesi de kira uyuşmazlıkları arasında sayılmaz.

İhtiyari arabuluculukta ise taraflar herhangi bir zorunluluk olmaksızın, dava açmadan önce uyuşmazlığı arabulucu önünde çözmeyi tercih eder. Taraflardan biri tek başına başvurabileceği gibi, taraflar birlikte de başvuru yapabilir. Tablodaki üç haftalık sonuçlandırma süresi burada uygulanmaz, çünkü o süre yalnız arabuluculuğun dava şartı olduğu haller için öngörülmüştür.^[2] İhtiyari arabuluculuk başvurusunun kendine özgü işleyişi ayrı bir yazıda ele alınmıştır.

Arabuluculuk Başvurusunda Yetkili Büronun Belirlenmesi

Genel kural, karşı tarafın ikametgahının bulunduğu veya uyuşmazlık konusu işin yapıldığı yerdeki büroya başvurulmasıdır. Karşı taraf, ilk toplantıda yerleşim yeri veya işin yapıldığı yere ilişkin belgelerini sunarak büronun yetkisine itiraz edebilir.

Yetki itirazı üzerine dosya, kararı vermek üzere ilgili sulh hukuk mahkemesine gönderilir. Mahkeme, harç alınmaksızın dosya üzerinden inceleme yaparak yetkili büroyu kesin olarak belirler ve dosyayı büroya iade eder. Yetki itirazının kabulü halinde, kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulması gerekir.

Mahkeme bu kararı en geç bir hafta içinde verir. İtiraz reddedilirse aynı arabulucu yeniden görevlendirilir ve süreci sonuçlandırma süresi yeni görevlendirme tarihinden başlar. İtiraz kabul edilirse yetkisiz büroya başvurma tarihi, yetkili büroya başvurma tarihi sayılır. Bu kural sayesinde yanlış büroya başvurmuş olmak zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından hak kaybına yol açmaz.

Arabuluculuk Başvurusunun Şartları

Arabuluculuk başvurusu yapabilmek için birkaç temel şartın sağlanması gerekir. Uygulamada başvurular çoğunlukla avukat aracılığıyla yapılır, çünkü uyuşmazlığın arabuluculuğa elverişli olup olmadığının değerlendirilmesi hukuki bilgi gerektirir.

• Uyuşmazlığın, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği bir özel hukuk uyuşmazlığı olması
• Başvuranın bizzat, kanuni temsilcisi veya avukatı aracılığıyla başvuruda bulunması
• Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce başvurunun yapılmış olması

Arabuluculuk Başvuru Ücreti ve Masrafları

Arabuluculuk bürosuna başvuru sırasında herhangi bir harç veya ücret talep edilmez. Arabuluculuk ücreti, sürecin ilerleyen aşamalarında, toplantıların yapılmasıyla birlikte gündeme gelir ve her yıl Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre hesaplanır. 2026 yılı tarifesi 26.12.2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Ücreti kimin ödeyeceği sürecin sonucuna bağlıdır. 6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesine göre taraflar anlaşırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak taraflarca karşılanır ve tarifedeki iki saatlik tutardan az olamaz. Anlaşma sağlanamaz ya da taraflara ulaşılamazsa ilk iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir, iki saati aşan kısım taraflar arasında eşit paylaşılır. Tüketici uyuşmazlıklarında tüketicinin ödemesi gereken ücret, iki saatlik tutarı geçmemek üzere yine Bakanlık bütçesinden karşılanır. Arabuluculuk ücretinin nasıl hesaplandığına dair ayrıntılı bilgiye buradan ulaşılabilir.

İş Hukuku Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Başvurusu

İşçilik alacakları ve tazminatlarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda başvuru süreci, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun getirdiği özel kurallara tabidir, başvuru yeri, süreler ve tarafların yükümlülükleri genel süreçten bazı noktalarda ayrılır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya işe iade talebiyle yapılacak arabuluculuk başvurusunun işleyişi, iş davalarında arabuluculuk süreci yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Bu zorunluluğun kanunda sayılan bir istisnası vardır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara bağlı tespit, itiraz ve rücu davalarında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir, doğrudan dava açılabilir.^[3]

Başvurudan sonra ilk toplantıya katılmamanın bir bedeli vardır. Geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya gelmeyen taraf, açılacak davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve karşı taraf lehine tarifeye göre belirlenen vekalet ücretinin yarısına hükmedilir. İki taraf da katılmazsa her biri kendi giderini üstlenir.

Yargıtay, anlaşmama son tutanağının dosyaya aslı ya da arabulucu onaylı örneği olarak sunulmasını aramaktadır. Fotokopi veya suret sunulması yeterli değildir, hakimin belgeye UYAP üzerinden erişebiliyor olması da sonucu değiştirmez. Bu eksiklik giderilmezse dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.^[4]

Başvurunun dava açılmadan önce yapılmış olması da şarttır. Yargıtay, davanın görevsiz mahkemede açılmış olmasının arabuluculuk dava şartını ortadan kaldırmayacağını, dava açıldıktan sonra arabulucuya gidilmesinin de bu eksikliği gidermediğini kabul etmiştir.^[5]

Arabuluculuk Başvurusu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Arabuluculuk başvurusuyla ilgili en çok merak edilen sorular ve kısa cevapları aşağıda yer almaktadır.

Av. Şamil Kaya

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2014 yılında onur derecesiyle mezun olmuştur. Lise öğrenimini yatılı şekilde Erdoğan Akdağ Anadolu Öğretmen Lisesi’nde 2010 yılında birincilikle tamamlayan Şamil Kaya, 2018 yılında başladığı Anadolu Ünivers...

Tüm yazıları