EYT Başvuru Şartları 2026: Prim Günü ve Yaş Tablosu

EYT, sigorta girişi 9 Eylül 1999’dan önce olan, prim ve sigortalılık süresini tamamladığı halde yaş şartı sebebiyle emekli olamayan kişileri tanımlar. 7438 sayılı Kanun 3 Mart 2023’te yürürlüğe girdi ve bu kişilerde yaş şartını kaldırdı. Artık EYT başvurusu için kadında 20 yıl sigortalılık ve 5.000 gün prim yeterli olmakta, erkekte 25 yıl sigortalılık ve kademeli prim günü aranırken yaş şartı aranmamaktadır.

Yaş kriteri emeklilik şartlarına ilk kez 8 Eylül 1999’da girdi. O tarihe kadar sigorta kaydı ve yeterli prim günü emekli olmaya yetiyordu. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile kriterlere yaş eklendi. Gerekli kıdem ve primi doldurduğu halde yaşa kriterine takılan ve emekli olamayan kişiler için EYT kavramı böyle doğdu.

EYT Emeklilikte Yaşa Takılanlar Nedir?

8 Eylül 1999 düzenlemesi emeklilik yaşını kadında 58, erkekte 60 olarak belirledi. Bu tarihten önce sigortalı olanlar prim ve süre şartını tutsa da bu yaşı beklemek zorunda kaldı. “Yaşa takılan” tabiri buradan gelir. 2008’de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilk kez sigortalı olacaklar için emeklilik yaşı kadın erkek ayrımı olmadan 65’e çıkarıldı. Bu durumda da gerekli prim şartlarını sağlamalarına rağmen emekli olamayan ve kanuni düzenleme ile emekli olmayı bekleyen çok kalabalık bir mağdur grubu doğmuş oldu.

EYT Sorunu Nedir? Nereden Kaynaklanır?

Türkiye’deki sosyal güvenlik sistemi, uzun bir süredir devam eden sorunlarla karşı karşıyadır. 1990’lı yıllarda Türkiye’de siyasi ve ekonomik istikrarsızlık, sosyal güvenlik sistemine gerekli önemin verilmesini engellemiş ve sistem ihmal edilmiştir. Bu dönemde, kayıt dışılık, prim tahsilatı sorunları, nimet-külfet dengesinin bozulması, kurumlar arası farklılıklar, mevzuat ve altyapı sorunları gibi pek çok problemle karşılaşılmıştır.

Özellikle 1990’lı yılların başında kadınlar için 38, erkekler için 43 olarak belirlenen emeklilik yaşı, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun kamu borçlarının artmasına ve ciddi bir finansal krize girmesine neden olmuştur. Bu durumu önlemek amacıyla emeklilik yaşının yükseltilmesine karar verilmiştir. Ancak, sosyal güvenlik sistemi reformu 1999’da kararlaştırılmış olmasına rağmen, siyasi nedenlerle uygulamaya konulması 2002’ye kadar ertelenmiştir.

1990’lı yıllardan itibaren Türkiye’de bütçeden sosyal güvenliğe kaynak aktarımı artmış ve bu, merkezi yönetim bütçe giderlerinin en hızlı büyüyen kalemi haline gelmiştir. Ancak, bu durum “kara delik” olarak adlandırılmaya başlanmıştır. Türkiye’deki sosyal güvenlik reformlarının temel amacı, sosyal güvenlik finansman açıklarını kapatmaktır.

EYT Mağduriyetinin Geçmişi

1999 yılında kabul edilen 4447 sayılı Kanunla kademeli bir sistem getirilmiştir. Bu sistem, 10 Haziran 2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile son halini almıştır. 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olan kadınlar için 20 yıllık sigortalılık süresi ve 5000 gün, erkekler için ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5000 gün ile emeklilik yaşına tabi olmadan emekli olunabiliyordu. Ancak, 25 Ağustos 1999’da kabul edilen ve 8 Eylül 1999’da Resmi Gazete’de yayımlanan 4447 sayılı kanunla kademeli bir emeklilik sistemi getirilmiştir. Bu sistemle, kadın ve erkek sigortalıların belirli hizmet sürelerini tamamlamaları ve belirlenen yaşları doldurmaları gerekmektedir.

EYT Kimleri Kapsar?

Emekli olmak için gerekli kılınan yaş kriteri ilk olarak 8 Eylül 1999 tarihli düzenleme ile geldiği için Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT), ilk sigorta başlangıç tarihi 9 Eylül 1999’dan önce olup emekli olmak için gerekli olan prim ve sigortalılık süre şartını sağlamış ancak aranan yaş kriterini (kadınlarda 58 / erkeklerde 60) sağlayamayan kimseleri kapsamaktadır.

• Sigorta başlangıç tarihi 9 Eylül 1999’dan önce
• Sigortalılık süresi kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl
• Prim günü erkeklerde 5975, kadınlarda 5000

EYT Yasası Ne Zaman Çıktı?

EYT düzenlemesi 1 Mart 2023’te mecliste kabul edildi. 3 Mart 2023 tarihinde 32121 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunun numarası 7438’dir.^[1] Tam adı, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun olarak geçer. Bu düzenleme ile yaş dışındaki şartları taşıyan kimseler yaşlılık ve emeklilik aylığından faydalanıyor.

Mevcut Emeklilik Koşulları Nelerdir?

03/03/2023 tarihinde yapılan değişiklikle Resmi Gazetede yayımlanan 7438 numaralı Kanun uyarınca EYT başvuru şartları şu şekildedir;

4/a Sigortalılar (özel bir iş yerinde sözleşmeli olarak çalışan kişilerdir.) için EYT başvuru şartları:

• 9 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta girişi olması,
• 4/a (SSK) sigortalıları için kadınlarda 20 yıl, erkeklerde ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5000-5975 arasında kademeli prim gün şartlarını taşıyan kişiler EYT başvurusu yapabilir.

4/b ve 4/c Sigortalılar için EYT başvuru şartları:

• 4/b (BAĞ-KUR) ve 4/c (Emekli Sandığı) sigortalıları, EYT başvurusu yapabilmek için kadınlarda 20 tam yıl, erkeklerde ise 25 tam yıl hizmet süresine sahip olmalıdır. Bu koşulları sağlayan sigortalılar EYT başvurusu yapabilir.

Kademeli Emeklilik Nedir?

3 Mart 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren EYT kanunu yalnızca 9 Eylül 1999’dan önce sigortası başlayan kişilere emekli olma hakkı tanırken sigorta başlangıç tarihi bu tarihten sonra olan kişiler EYT başvuru düzenlemesinden faydalanamamıştır. Bu durum sonucunda sigorta başlangıç tarihi Eylül 1999’dan sonra olan kişiler kendilerine emeklilik hakkı verilmesini talep ettiler. Bu talep sonucunda ortaya çıkan, belirli bir yaş ve prim gün sayısına ulaşan çalışanların kısmi olarak emekli olmalarını sağlayan sisteme kademeli emeklilik adı verilmektedir. Kademeli emeklilik sistemi ile 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında çalışmaya başlayan kişilerin emeklilik yaşları sigorta türüne ve sigorta başlangıç tarihlerine göre belirlenmektedir. Bu grup için kademeli emeklilik henüz yasalaşmadı.

EYT Başvurusu Nasıl Yapılır?

EYT başvurusu e-devlet üzerinden gerçekleştirilebilir. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi web sitesi olan turkiye.gov.tr adresine giderek e-devlet sistemine giriş yapılır. Ardından arama kutucuğuna “aylık, emekli, gelir” gibi kelimelerden herhangi biri yazılır ve ekrana gelen “Gelir Aylık Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi” bağlantısına tıklanılır. Sonrasında açılan ekranda “yeni başvuru” butonuna tıklanır. Tahsis talep türü olarak yaşlılık aylığı seçilir. Eğer SSK kapsamında aylık talep ediliyorsa 4/a SSK, BAĞ-KUR kapsamında ise 4/b BAĞ-KUR seçilir ve altta yer alan başvuru butonuna tıklanır. TC kimlik numarası ve ad soyad bilgileri zaten otomatik olarak ekrana gelecektir. Devamında maaş ödemesinin yapılacağı banka hesabı seçilir ve açıklama kısmına bankanın istenilen şubesinin ilgili bilgileri yazılır.

5 Adımda EYT Başvuru Süreci

İletişim bilgileri kısmında cep telefonu numarası başında sıfır eklenmeden yazılmalıdır ve e-posta adresi eklenilebilir. Adres bölümünde ikametgah bilgisi otomatik olarak ekrana gelir, ancak tebliğin farklı bir adrese gönderilmesi isteniyorsa farklı adres kısmına yeni adres yazılmalıdır. Yeni adresin il ve ilçe kısımları da doldurulmalıdır. BAĞ-KUR Emekli Sandığı, Banka Sandığı veya yurt dışından aylık alınması durumunda “aylık alıyor mu?” kutucuğunda yer alan “evet” ya da “hayır” seçeneklerinden biri mutlaka işaretlenmelidir. Son olarak “ileri” butonuna tıklayarak bir sonraki sayfaya geçilir ve başvuru kutucuğu işaretlendikten sonra başvuru Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) gönderilir.

Not: EYT başvurusu için son tarih yoktur. Şartları tutan sigortalı dilediği zaman başvurabilir. Aylık, başvuruyu izleyen ay bağlanır.

EYT Başvuru Şartları Nelerdir?

EYT başvuru şartları, e-Devlet üzerinden veya SGK’ya dilekçe verilerek yapılır. Kamuoyunda “Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT)” olarak bilinen vatandaşlar için 1.3.2023 tarihli ve 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 3.3.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Düzenleme kapsamında yaşlılık aylığına hak kazanma şartlarını yerine getiren sigortalılarımıza aylık bağlanabilmesi için işverenleri tarafından işten ayrılış bildirgelerinin verilmesi sonrası Sosyal Sigortalar Kurumuna “Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi” ile başvurulması yeterlidir. EYT başvuru şartları şunlardır:

SSK (4/a) EYT Başvuru Şartları

• Kadınlar için 5 bin prim günü, 20 yıl hizmet süresi
• Erkekler için 5 bin prim günü, 25 yıl hizmet süresi

BAĞ-KUR (4/b) EYT Başvuru Şartları

• Kadınlar için 7 bin 200 prim günü, 20 yıl hizmet süresi
• Erkekler için 9 bin prim günü, 25 yıl hizmet süresi

Emekli Sandığı (4/c) EYT Başvuru Şartları

• Normal emeklilikte kadınlar için 20 yıl (7200 gün), erkekler için 25 yıl (9000 gün) hizmet
• Kısmi emeklilikte 10 yıl (3600 gün) hizmet ve 60 yaş

Bilgi: Üç statüde de yaş şartı aranmaz. Belirleyici olan sigorta girişinin 9 Eylül 1999 ve öncesinde olmasıdır.

EYT’lilerin Sigorta Gün/Prim Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Önemli: Aşağıdaki yaş sütunu, EYT öncesi geçerli olan kademeli şartı gösterir. 9 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlarda EYT ile yaş şartı kalkmıştır. Bu kişiler yalnızca satırdaki sigortalılık süresi ve prim gününü tamamlayarak emekli olur.

Erkekler İçin Mevcut Emeklilik Koşulları – EYT Başvuru Şartları

Kadınlar İçin Mevcut Emeklilik Koşulları – EYT Başvuru Şartları

Tablolardaki kademeli yaş ve prim gün şartları, mülga 506 sayılı Kanun geçici 81. maddesine dayanır. ^[2]

EYT Emekliliğinde Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplaması Nasıl Yapılır?

1475 sayılı Yasanın 14’üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik sebebiyle iş sözleşmesini fesheden çalışanın ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır.^[3] Dolayısıyla EYT başvurusu kapsamında işten ayrılan işçinin ihbar tazminatı talep etme hakkı olmadığı için ihbar sürelerine uyma zorunluluğu bulunmamaktadır.

EYT kapsamında emekli olan çalışan hem kıdem tazminatı talep edip hem de aynı iş yerinde çalışmaya devam edecekse kıdem tazminatını aldığı tarihten itibaren kıdem süresi sıfırlanacak ve iş yerinden ayrıldığı zaman yeniden başlayan süre üzerinden kıdem tazminatı hesaplanacaktır. Aynı işyerinde çalışmaya devam edecek olan çalışan patronu ile anlaşarak kıdem tazminatını daha sonra almayı da talep edebilecektir. EYT başvurusu ve emeklilik sonrası devam edilen çalışma durumunda eğer iş yerinden kıdem tazminatını almaya hak kazanamayacağı bir sebepten dolayı ayrılırsa yalnızca EYT ile çıkış tarihinde almaya hak kazandığı kıdem tazminatını alabilecektir. Ancak kıdem tazminatına hak kazanacak bir sebepten dolayı işten ayrılırsa EYT ile çıkış tarihinde almaya hak kazandığı kıdem tazminatı ile 2. çıkışı ile almaya hak kazandığı kıdem tazminatını da alabilecektir.

EYT Emekliliğinde Yıllık İzin Ücreti Hesaplaması Nasıl Yapılır?

EYT başvurusu apsamında emekli olduktan sonra aynı iş yerinde çalışmaya devam eden işçinin yıllık izin ücretleri hesaplanırken önceki ve sonraki çalışmış olduğu süreler hesaplanır. İşçinin aynı iş yerinde emeklilik öncesi ve emeklilik sonrası olmak üzere 2 dönem çalışan işçinin EYT ile emekli olduktan sonra kıdem tazminatı almış olması yıllık izin sürelerinin hesaplanması sırasında bu dönemlerin birleştirilmesine engel olmaz. Kural olarak izin hakkının tespiti bakımından önceki çalışmalar da dikkate alınmaktadır.

5000 Günden Emeklilik Nedir?

5000 günden emeklilik, sigorta girişi 8 Eylül 1999 ve öncesinde olan SSK’lıları ilgilendirir. Bu kişilerde yaş şartı aranmaz. Kadında 20 yıl sigortalılık ve 5.000 gün prim yeterlidir. Erkekte 25 yıl sigortalılık ve kademeli olarak 5.000-5.975 gün prim gerekir. 1999 sonrası girişlerde prim alt sınırı 7.000 güne çıkar.

5.000 günü tamamlamayan sigortalı eksik gününü borçlanma ile kapatabilir. Doğum, askerlik ve yurt dışı çalışması bu kapsamda değerlendirilir. Borçlanma, başvuru tarihindeki prime esas kazanç üzerinden hesaplanır.

2000-2008 Yılları Arası Sigorta Girişi Olanların Durumu

Ülkemizde, 1999 ve öncesinde emekli olabilmek için gereken şartlar 4a statüsünde çalışan kadınlar için 20, erkekler için ise 25 yıl hizmet süresi ile 5000-5975 gün prim ödeme şartını içeriyordu. 4b/4c statüsünde çalışanlar için ise 25 yıl hizmet süresi ile kadınlar için 7200, erkekler için ise 9000 gün prim ödeme şartı bulunmaktaydı. Ancak, 8 Eylül 1999 tarihinde 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile emeklilik şartları güncellenerek, çalışanlar için yaş şartı da eklenmiştir. Bu kapsamda, 1999-2008 tarihleri arasında yaşlılık aylığına hak kazanmak için kadınlar için 58, erkekler için ise 60 yaşına ulaşma şartı getirilmiştir.

2000-2008 arası sigorta girişlileri için kademeli emeklilik tartışılıyor. Bu modelde yaş şartı yerine prim gün sayısını öne çıkaran bir geçiş gündemde. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı konuyu değerlendirdi. Haziran 2026 itibarıyla mecliste kabul edilmiş bir düzenleme yok.

Uyarı: 2000-2008 arası girişliler için kademeli emeklilik henüz yasalaşmadı. Bu gruba şu an EYT şartları uygulanmaz.

EYT ve Borçlanma Hükümleri

Borçlanma konusunda EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) durumunda herhangi bir lehte veya aleyhte özel bir düzenleme yapılmamıştır.

Bu nedenle, EYT kapsamındaki bireyler, askerlik, doğum, kısmi süreli çalışma, avukatlık stajı, yurtdışı çalışması gibi sürelerini borçlanabilirler. Borçlanma için ödenecek olan primler, borçlanma başvurusunun yapıldığı tarihte geçerli olan sigorta primine esas kazanç alt ve üst sınırları dikkate alınarak güncel tutardan hesaplanacaktır.

EYT’lilerin Hakları ve Talepleri Nelerdir?

8 Eylül 1999 yılında yapılan düzenleme ile ortaya çıkan EYT sorunu sebebiyle emekli olmaya hak kazanamayan EYT’liler, EYT başvuru şartlarından olan yaş şartı aranmaksızın sigortalılık süresi ve prim günü koşullarını sağlayıp emekli olabilmeyi talep etmişti. 7438 sayılı Kanunla bu hak tanındı. EYT’lilerin hakları şu şekildedir:

• Kıdem Tazminatı: Kıdem tazminatı, çalışanın işyerinde her tam yıl için 30 günlük brüt ücretidir. İşten ayrılma tarihindeki brüt ücret üzerinden hesaplanır.
• Ödenmemiş maaş: Çalışanın işten ayrıldığı tarihe kadar alamadığı maaşı varsa, işveren bu ödenmemiş maaşı çalışana ödemek zorundadır.
• Fazla Çalışma ve Ek Sürelerle Çalışma Ücreti: Çalışan, işyerinde fazla çalışma veya ek sürelerle çalışma yapmışsa, bu çalışmalar karşılığında hak ettiği ücreti de işveren tarafından ödemelidir.
• Yıllık İzin Ücreti: Çalışan, işyerinde her tam yıl için kıdeme göre artacak şekilde 14-26 gün yıllık izin hakkı kazanır. Çalışan, işten ayrıldığı tarihe kadar kullanmadığı yıllık izin süresine ilişkin ücreti de işveren tarafından ödemelidir.
• Hafta Tatili Ücreti: Çalışan, haftada en az bir gün hafta tatili hakkına sahiptir. İşten ayrıldığı tarihe kadar kullanmadığı hafta tatili süresine ilişkin ücreti de işveren tarafından ödenmelidir.
• Milli Bayram ve Genel Tatil Ücreti: Çalışan, milli bayram ve genel tatillerde çalışmak zorunda kalırsa, bu çalışmalar karşılığında hak ettiği ücreti de işveren tarafından ödemelidir.

EYT’lilerin Hakları

EYT Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılmalı?

SGK, prim günü ya da sigortalılık süresini eksik bulduğunda başvuruyu reddeder. Ret kararı tebliğ edildikten sonra iki yol açıktır. Sigortalı önce SGK’ya itiraz dilekçesi verir. Sonuç alınamazsa iş mahkemesinde hizmet tespiti veya aylık bağlanması davası açılır.^[4] Eksik primler doğum, askerlik ya da yurt dışı borçlanmasıyla tamamlanabilir.

Uyarı: Ret kararına karşı dava süresi tebliğ tarihiyle işler. Süre kaçırılırsa hak düşebilir.

EYT Kanunu ile Kimler Emekli Oldu?

30.01.2023 tarihinde meclise sunulan emekli olmak için gerekli yaş şartını sağlayamayanlar için emekli olma fırsatı sunan EYT kanun teklifi 01.03.2023 tarihinde meclisten geçerek Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Bu kanun kapsamında sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999’dan önce olup sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını sağlayan, yaşı sebebiyle emekli olamayan çalışanlar yaş şartı aranmadan emekli oluyor.

İşveren EYT’li İşçiyi İşten Nasıl Çıkarır?

EYT düzenlemesi kapsamında emekli olmaya hak kazanan çalışan, isteği doğrultusunda aynı iş yerinde çalışmaya devam edebilir. İşveren, çalışanını sırf emeklilik şartlarını taşıyor diye işten çıkarma hakkına sahip değildir. Sırf bu sebeple işten çıkarılan çalışan işe iade davası açabilir.

Yurt Dışında Çalışan Vatandaşlar Türkiye’de EYT’den Emekli Olabilir mi?

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının da gerekli şartları sağlamaları halinde EYT düzenlemesi çerçevesinde emekli olabilme hakları bulunmaktadır. Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının hak ve menfaatlerinin korunması amaçlanarak bugüne kadar Türkiye ile 35 ülke arasında sosyal güvenlik anlaşması imzalanmıştır. EYT düzenlemesinden yararlanmak isteyen yurt dışından çalışan bir Türk vatandaşı söz konusu anlaşmanın tarafı olan ülkelerden birinde yer alıyorsa bu anlaşma kapsamında belirlenen şartları yerine getirerek emekli olabilir. Her ülkenin kendine göre prosedürleri bulunduğu için bu süreç esnasında başvuruların detaylı ve uzman kişiler yardımı ile yapılmasında fayda bulunmaktadır.

Harbiye Hukuk Bürosu EYT Mağduriyeti Hizmetlerimiz

Harbiye Hukuk Bürosu olarak EYT sorununun giderilmesi amacıyla yürürlüğe giren EYT kanunu kapsamında kazanılan emeklilik hakkı, işten ayrılma, tazminat hakkı, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının durumunu ve benzeri konularda size hızlı, güvenilir ve etkin bir hizmet sunuyoruz. EYT başvurusunun nasıl yapıldığı ve EYT başvuru şartlarının neler olduğu hakkında daha detaylı ve doğru bilgiye ulaşmak isterseniz bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

Eyt Nedir Eyt Başvuru Şartları

Sıkça Sorulan Sorular

EYT başvurusu ve süreçleriyle alakalı detaylı soruları sizler için derledik.

Nil KÜLEGE

Harbiye Hukuk Ekibi

Harbiye Hukuk Ekibi, teorik bilgi ile saha tecrübesini harmanlayan dinamik bir avukat ve hukuk danışmanı kadrosundan meydana gelmektedir. Bireysel uzmanlıkları kolektif bir güçte birleştiren ekip, karmaşık hukuki uyuşmazlıkların çözümü ve güncel h...

Tüm yazıları