İnternet Dolandırıcılığı Nedir? Yöntemleri Nelerdir?

İnternet dolandırıcılığı, sahte web siteleri, oltalama e-postaları, sosyal medya mesajları veya sahte medyum ve falcı hesapları üzerinden kişisel bilgilerin ele geçirilmesi ya da doğrudan para talep edilmesi yoluyla işlenir. Bu suç, bilişim sisteminin araç olarak kullanılması nedeniyle nitelikli dolandırıcılık kapsamına girer. TCK m. 158/1-f uyarınca ceza 4 yıldan 10 yıla kadar hapistir.

Mağdur için ilk adım, ödemeyi yaptığı banka ile iletişime geçip işlemi bloke ettirmektir. Ardından savcılığa veya en yakın karakola başvurarak şikayetçi olunmalıdır. Dolandırıcılık suçu şikayete bağlı değildir, bu nedenle savcılık resen soruşturma başlatabilir. Nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı 15 yıldır.

İnternet Dolandırıcılığı Mağdurları

İnternet dolandırıcılığı suçu, İnternet kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber kötü niyetli kişilerin insanları mağdur etme yöntemleri de çeşitlilik kazanmaya başladı. Her gün bir başka mağdurun şikayeti ile gündeme gelen internet dolandırıcılığı, dolandırıcılar tarafından rağbet gören bir yöntem haline geldi.

Kişisel verilerin sızdırılması ile başlayan süreç, kişisel verilerin kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmasıyla beraber birçok insanın mağduriyetine yol açtı. İnternet dolandırıcılığı, internetin hayatımızın her anından yer aldığı düşünüldüğünde failler tarafından kolaylıkla işlenebilen bir dolandırıcılık yöntemi haline geldi. Zira bu suç niteliği itibariyle internet ortamında kolayca işlenebilmektedir.

İnternet dolandırıcılığı yapan kişilerin mağduruysanız dolandırıcılık suçuna ilişkin dilekçe üzerinden hareket etmek önemlidir. Gelecekte hak veya zaman kaybı yaşanmasına sebep olabileceğinden dolayı tecrübeli bir ceza avukatından dilekçe hususunda ve sonraki sürecin takibi noktasında yardım almak son derece yararlı olacaktır. Sizler de internet dolandırıcılığı mağduruysanız buraya tıklayarak iletişime geçebilir ilgili kişiler hakkında yasal süreci başlatabilirsiniz.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nedir?

Gerek internet bankacılığı işlemlerinde gerekse internet üzerinden kredi kartları ve kişisel bilgiler girilerek yapılan her harcamada, elektronik ortamda bir iz bırakılmaktadır. Kötü niyetli bir kişi veya hacker, bu izi takip ederek kişilerin banka bilgilerini ele geçirebilir.

Bu elde edilen bilgiler, internet üzerinden dolandırıcılık yapmanın temelini oluşturur. İnternet siteleri, sıkı önlemler alsalar da hackerlar, bu önlemleri aşmanın bir yolunu bulabilmektedir, bu da internet üzerindeki dolandırıcılık eylemlerini artırmaktadır.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nasıl Oluşur? Unsurları Nelerdir?

Basit ve nitelikli dolandırıcılık suçu, çeşitli yöntemlerle işlenebilen bir suç olup, serbest hareketli bir yapıya sahiptir. Ancak bu suçun işlenmesinde 2 farklı unsur vardır, onlar şu şekildedir:

Maddi Unsur:

• Fail:

Dolandırıcılık suçunda herkes fail olabilir.

• Mağdur:

Suç, mağdur bakımından özel bir özellik göstermez. Malvarlığı zarar gören gerçek kişiler suçun mağduru olabilir. Suçun faili ile kendisine yarar sağlayan kişi aynı olmak zorunda değildir. Kanun, “kendisine veya başkasına yarar sağlayan” ifadesiyle bu durumu açıklamıştır. Önemli bir husus, dolandırılan kişi ile malvarlığında zarara uğrayan kişinin aynı olmasının gerekmemesidir. Örneğin, market çalışanını dolandıran kişi hileli davranışı çalışana karşı gerçekleştirse de, malvarlığı zarara uğrayan kişi market sahibi olabilir.

• Suçun Konusu:

Dolandırıcılık suçunun konusu, failin kendisi veya başkası için elde ettiği ekonomik yarardır. Bu yarar, malvarlığına ilişkin herhangi bir değeri içerebilir. Kanun, “kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan” ifadesiyle herhangi bir özellik aranmadığını belirtir. Bu yarar, taşınır, taşınmaz, hatta alacak hakkı olabilir.

Manevi Unsur:

Bu suç genel kastla işlenir. Failin, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp, mağdurun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamayı bilme ve isteme durumu gereklidir. Özel kast aranmaz, dolayısıyla failin, hile ile mağduru hataya düşürebileceğini tahmin ettiği halde bunu göze alıp, yarar sağlamayı kabul etmesi durumunda da suç işlemiş olacaktır.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu

İnternet Dolandırıcılığı Örnekleri Nelerdir?

Elektronik ortamda bıraktığımız izlerle ortaya çıkabilen internet dolandırıcığının birden fazla farklı yöntemi vardır. Bu yöntemler şu şekildedir:

1. Phishing (Oltalama):

Kullanıcılara resmi bir kurum, banka veya şirket gibi görünen sahte e-posta veya web siteleri aracılığıyla kişisel bilgilerini çalmaya çalışan bir yöntem.

2. Çevrimiçi Alışveriş Dolandırıcılığı:

Sahte çevrimiçi mağazalarda alışveriş yapan kişileri kandıran, ödeme alıp ürün göndermeyen veya sahte ürünler gönderen dolandırıcılık türü.

3. Sosyal Medya Dolandırıcılığı:

Kullanıcıları sahte kampanyalar, çekilişler veya arkadaşlarınızdan gelen güvenlik sorunları bahanesiyle kandıran dolandırıcılık.

4. Ransomware (Fidye Yazılımı):

Bilgisayar sistemlerini ele geçirip dosyaları kilitleyen, ardından fidye talep eden zararlı yazılımlar kullanarak yapılan bir dolandırıcılık türü.

5. Kimlik Hırsızlığı:

Kullanıcıların kişisel bilgilerini ele geçirerek, kredi kartı açma, banka hesaplarına ulaşma veya başka dolandırıcılık faaliyetleri için kullanma yöntemi.

6. İkili Opsiyon Dolandırıcılığı:

Sahte finansal işlem platformları üzerinden kullanıcıları yatırım yapmaya teşvik eden, ancak aslında paralarını çalan bir dolandırıcılık türü.

7. Sahte Teknik Destek:

Bilgisayarınızda sorun olduğunu iddia ederek uzaktan erişim izni isteyen, bu yolla cihazınızın kontrolünü ele geçiren dolandırıcılık türü.

Bu örnekler, internet dolandırıcılarının kullanıcıları farklı yöntemlerle kandırdığı çeşitli senaryolardır. Internet kullanıcıları, güvenlik önlemlerini alarak ve şüpheli durumlarda dikkatli olarak bu tür dolandırıcılıklardan korunabilirler.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nasıl İşliyor?

Dolandırıcılar, sıkça kullanılan bir yöntemle kendilerini polis, savcı, hâkim gibi kamu görevlisi olarak tanıtarak insanları kandırmaya çalışırlar. Sizi arayarak, banka hesabınızın terör örgütleri tarafından kullanıldığını iddia ederler ve bu gibi ifadelerle sizi endişelendirerek para transferi yapmanızı, kart şifrenizi veya kimlik bilgilerinizi vermeye ikna etmeye çalışırlar.

Güveninizi kazanmak için dışarıdan ele geçirdikleri kredi kartı numarası veya iletişim bilgilerinizi kullanarak bankacılık işlemleri için gerekli olan şifrelere ulaşmaya çalışırlar. Sizi “Kredi kart aidatı ve kredi dosya masraflarını bankadan iade alırız.” şeklindeki söylemleriyle kandırarak hassas bilgilerinizi isteyebilirler.

Ayrıca, dolandırıcılar sosyal medya hesaplarınızı ele geçirerek kendilerini siz gibi göstermeye çalışabilirler. Hesabınıza erişim sağladıktan sonra, gerçek hesap sahibinin arkadaşları ve ailesiyle iletişim kurabilir ve bu ilişkiyi kullanarak onları borç para, kredi kartı bilgileri veya banka detaylarını paylaşma konusunda manipüle edebilirler. Dolayısıyla, bu tür durumlarda dikkatli olmak ve kişisel bilgilerinizi paylaşmaktan kaçınmak önemlidir.

Sosyal Medya Üzerinden İnternet Dolandırıcılığı Nasıl Yapılır?

Dolandırıcılar önce bir sosyal medya hesabını ele geçirir. Hesap sahibinin arkadaş listesine ulaşarak onun gibi mesaj atmaya başlar. Kaza geçirdiğini, acil paraya ihtiyacı olduğunu söyler. Bazen sahte bir çekiliş veya kampanya bağlantısı paylaşır.

Hedef genellikle bir hesaba para göndermenizi veya banka bilgilerinizi paylaşmanızı sağlamaktır. Bazı hesaplar, kredi puanınızın yetersiz olduğunu söyleyip sizin adınıza kredi çekmek için önce para talep eder.

Uyarı: Sosyal medyadan gelen bir para talebini, kişiyle telefonla veya yüz yüze doğrulamadan karşılamayın.

Hesap gerçekten tanıdığınıza ait görünse de, güvenlik ve gizlilik ayarlarını düzenli kontrol etmek, şifre paylaşmamak dolandırıcılığın önüne geçer.

Oltalama (Phishing) Yöntemiyle Dolandırıcılık Nasıl Yapılır?

Oltalama, bir bankanın veya kurumun görünüşünü taklit eden sahte e-posta ya da kısa mesajla başlar. Mesaj genellikle hesap güncelleme, borç bildirimi veya kargo takibi gibi acil bir konu içerir. İçindeki bağlantıya tıklandığında, gerçek siteye çok benzeyen sahte bir sayfa açılır.

Bu sayfaya girilen kart numarası, şifre veya kimlik bilgisi doğrudan dolandırıcıya ulaşır. Bankalar, e-posta veya kısa mesaj yoluyla şifre ya da kart bilgisi istemez, bu tür talepler her zaman şüpheli kabul edilmelidir.

Bir internet sitesinin güvenli olup olmadığını anlamak için adres çubuğunda https ibaresi ve kilit simgesi kontrol edilebilir. Ödemelerde sanal kart veya 3D Secure gibi ek doğrulama yöntemleri tercih etmek riski azaltır.

Büyü ve Falcılık Bahanesiyle İnternet Dolandırıcılığı Nasıl Yapılır?

Dolandırıcılar sosyal medyada kendini medyum, hoca veya falcı olarak tanıtır. Kişiden büyü bozma veya bağlama yapma vaadiyle önce küçük bir ücret ister. Ödeme yapıldıktan sonra, büyünün tutması için yeni bahanelerle tekrar tekrar para talep eder.

Bazı vakalarda dolandırıcı, mağdurdan büyü yaptırmak istediği kişiye dair bilgi de alır. Ödeme kesildiğinde, bu bilgiyi kullanarak mağduru tehdit eder. “Büyü yaptırdığın kişiye söylerim” veya “ailene şikayet ederim” gibi sözlerle mağduru korkutup para almaya devam eder.

Bilgi: Bu tehdit, dolandırıcılık suçunun yanında ayrıca şantaj suçunu da oluşturabilir. Şantaj suçunda ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. ^[1] Bu suç şikayete bağlı değildir, savcılık tarafından resen soruşturulur. Konu hakkında ayrıntılı bilgiye Şantaj Suçu ve Cezası sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Bu yöntem sosyal medya veya internet üzerinden işlendiğinde, dolandırıcılık suçunun bilişim sistemi kullanılarak işlenmesine dair nitelikli hal de gündeme gelir. ^[2]

İnternet Dolandırıcılığında Yeni Yöntemler

Dolandırıcılık yöntemleri sürekli güncellenir. Son dönemde öne çıkan bazı taktikler şöyledir: KOSGEB veya benzeri kamu kurumlarından hibe ya da destek verileceği bahanesiyle başvuru ücreti adı altında para istenmesi, icra borcu bulunduğu iddiasıyla gönderilen kısa mesajlardaki bağlantıya tıklatılarak kişisel bilgilerin ele geçirilmesi, cevapsız çağrı bırakılıp geri arandığında yüksek ücretli veya yurt dışı hatlara yönlendirilmesi.

Kamu kurumları borç veya hibe bildirimini kısa mesaj ya da bağlantı yoluyla yapmaz. Böyle bir mesaj aldığınızda, kurumu resmi telefon numarasından arayarak doğrulamanız gerekir.

İnternet Dolandırıcılığı Yöntemleri

İnternet Dolandırıcılığı Mağdurları Ne Yapmalı?

İnternet üzerinden dolandırıldıysanız ilk yapmanız gereken, ödemeyi yaptığınız banka ile hemen iletişime geçmektir. Bankadan işlemi durdurmak için bloke talebinde bulunmalısınız. Sonrasında, suçun işlendiği yerdeki savcılık veya kolluk makamlarına başvurarak durumu bildirmeli ve şikayetçi olmalısınız.

Bu suç, bilişim sisteminin araç olarak kullanılması nedeniyle nitelikli dolandırıcılık kapsamına girer. TCK m. 158/1-f hükmü bu durumu düzenler.

Anonim ve sahte hesaplar aracılığıyla gerçekleşen internet dolandırıcılığında, failin kimliğini belirlemek için IP bilgileri önemlidir. Bu nedenle iletişimin gerçekleştiği tarih ve saat bilgileri net olarak belirlenmelidir.

Malvarlığına yönelik bu suç, Ceza Muhakemesi Kanunu m. 158 uyarınca savcılık veya kolluk birimlerine ihbar ya da şikayet yoluyla bildirilebilir. Süreç daha hızlı ilerlesin diye şikayet doğrudan savcılığa yapılabilir. Suç şikayete bağlı olmadığından, mağdurun doğrudan savcılığa başvurması da mümkündür.

Suç duyurusu dilekçenizi hazırlarken dilekçe örnekleri sayfamızdan faydalanabilirsiniz.

İnternet Dolandırıcılığı Mağdurları Şikayeti Nereye ve Nasıl Yapabilir?

Basit dolandırıcılık suçları uzlaştırmaya tabidir. Şikâyetçi olduktan sonra dosyanız uzlaştırma bürosuna gönderilerek uzlaştırma süreci başlatılır.

Eğer uzlaşma sağlanamadıysa soruşturmaya devam edilir ve savcılık tarafından iddianame hazırlanması ile yargılama sürecine geçilir.

Şikâyetiniz CİMER üzerinden değil, doğrudan savcılık veya karakola yapılmalıdır. CİMER idari başvuru merciidir ve tek başına bir suç duyurusu yerine geçmez. Sahte veya oltalama amaçlı internet sitelerini ise ihbarweb.org.tr üzerinden Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na bildirebilirsiniz. Bu bildirim savcılık şikayetinin yerine geçmez, siteye erişimin teknik olarak engellenmesini sağlar.

Şikâyetçi olmanız bu suç nedeniyle hakkınızda yapılan icra takibini veya açılmış olan davaları kendiliğinden durdurmayacaktır. Eğer bu suç nedeniyle hakkınızda yapılan icra takibi veya açılmış davanız varsa bunları ayrıca takip etmeniz gerekmektedir.

İnternet Dolandırıcılığı Mağdurları Ne Yapmalı?

İnternet Dolandırıcılarına Ödediğim Parayı Nasıl Alabilirim?

Eğer internet dolandırıcılarına para gönderdiyseniz, mağdur dolandırıcılık sonucu kaybettiği parayı geri almak için dolandırıcıya karşı icra takibi başlatabilir. Bu süreç, icra dairesi aracılığıyla alacaklı lehine bir icra dosyası oluşturulmasını içerir, bu tür dolandırıcılıklara maruz kaldıysanız manevi tazminat davası da açabilirsiniz.

Dolandırıcılık nedeniyle duyulan manevi zararlar için mağdur, dolandırıcıya karşı manevi tazminat davası açabilir. Bu, psikolojik zararlar ve mağduriyetin telafi edilmesi amacını taşır.

İnternet dolandırıcılığı, nitelikli dolandırıcılık suçu kapsamına girer. Türk Ceza Kanunu’na göre dolandırıcılık suçu, basit ve nitelikli halleriyle cezalandırılır. Nitelikli dolandırıcılık suçu işlendiğinde, verilecek cezada artışa gidilir. Bu suçun nitelikli hale gelmesi için hileli davranışların çeşitli araçlar kullanılarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

TCK 158 madde uyarınca nitelikli dolandırıcılık suçu düzenlenir. Kamu kurumları, banka ve kredi kurumları kullanılarak, bilişim sistemlerinin suça aracı edilmesi, failin kamu görevlileri ile ilişkisi olduğunu öne sürerek menfaat temin etmesi gibi unsurlar, bu suçun nitelikli kabul edilmesine sebep olur.

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Nasıl Soruşturulur?

Dolandırıcılık suçu, şikayete tabi olmaması nedeniyle Cumhuriyet savcısı tarafından hemen soruşturmaya alınır. Soruşturma kapsamında yeterli kanıt topladığında savcılık, kamu davası açarak suçluları yargılamaya tabi tutar. Dolandırıcılık suçları, ceza davası olarak görülen dava türleri arasında yer alır.

TCK 157 ve TCK 158‘e göre dolandırıcılık suçlarına uygulanacak cezalar belirlenir. Bu suçların sonuçları sadece mağdurun zararı değil, aynı zamanda kamunun da zararıdır. Dolayısıyla, devlet savcılık makamı aracılığıyla kamunun zararının giderilmesi ve korunması için harekete geçer. Nitelikli dolandırıcılık suçlarında ise Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir.

İnternet üzerinden işlenen dolandırıcılıkta ceza miktarı, 4 yıldan 10 yıla kadar değişebilir. Nitelikli dolandırıcılık suçları, failin hileli davranışlarını çeşitli araçlarla gerçekleştirmesi nedeniyle ağırlaştırılır.

Nitelikli dolandırıcılık suçunda, cezanın belirlenmesinde aşağıdaki durumlar önemli rol oynar:

• Kamu kurumlarına zarar verilmesi
• Dolandırıcılığın bilişim sistemleri ile gerçekleşmesi
• Banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması
• Sigorta bedeli almak amacıyla nitelikli dolandırıcılığa başvurulması
• Failin kendisini kamu görevlisi gibi tanıtması
• Kamu görevlileri ile ilişkisi olduğu iddiasıyla aldatma amaçlı davranışlar

İnternet dolandırıcılığına karışan kişilere karşı, Ağır Ceza Mahkemeleri tarafından görülen nitelikli dolandırıcılık suçunda, 3 veya daha fazla kişiyle işlenirse veya suç işlemek amacıyla kurulan bir örgüt faaliyeti kapsamında gerçekleşirse, verilecek cezada artışa gidilir.

İnternet Dolandırıcılığı Cezaları

İnternet Dolandırıcılığı Suçu Dava Süreci

Davanız görülmeye başladığında ilgili mahkemeden üzerinde duruşma tarih ve saati yazan bir çağrı kâğıdı alacaksınız. Süreçten haberdar olmak ve haklarınızı etkin bir şekilde kullanabilmek adına değiştirdiğiniz adreslerinizi güncellemeniz de çok önemlidir.

Dolandırıcılık suçunun nitelikli hali (dini inanç ve duyguların istismarı suretiyle, bilişim sistemleri kullanılarak işlenmesi gibi) ağır ceza mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Basit dolandırıcılık suçunda ise asliye ceza mahkemeleri görevlidir.

Dolandırıcılık suçu nedeniyle uğradığınız zararı failden talep edebilirsiniz. Suçun meydana gelmesinden sonra soruşturma veya kovuşturma aşamasında failin zararı gidermesi halinde alacağı cezada indirim yapılacaktır.

Savcılık takipsizlik kararı verirse, bu karara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir. ^[3] İtiraz süreci hakkında ayrıntılı bilgiye Takipsizlik Kararına İtiraz sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Nitelikli dolandırıcılık suçunda ceza üst sınırı 10 yıl olduğundan, dava zamanaşımı süresi 15 yıldır. ^[4]

İnternet Dolandırıcılığı Cezası Nedir?

İnternet dolandırıcılığı yapan kişiler, kullanılan programlar aracılığıyla IP adreslerini ve ulaşılmasını sağlayacak diğer bilgileri gizleyerek yakalanmalarını zorlaştırmaktadır. Yakalanmaları genellikle zaman alsa da, bu kişilerin aldıkları cezalar, gerçekleştirdikleri eylemlerin niteliğine bağlı olarak değerlendirilir.

İnternet dolandırıcılığı, bilişim sisteminin araç olarak kullanılması nedeniyle nitelikli dolandırıcılık kapsamına girer. TCK m. 158/1-f uyarınca ceza 4 yıldan 10 yıla kadar hapistir. Adli para cezası da ayrıca uygulanır, bu ceza suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. ^[5]

İnternet Dolandırıcılığı Mağdurlarının Avukata Danışmasının Önemi

Harbiye Hukuk Bürosu, ceza avukatlığı alanındaki uzmanlık ve başarılarıyla öne çıkan bir hukuk bürosudur. Deneyimli ceza avukatı kadrosu, çeşitli suç kategorilerinde müvekkillerine etkili savunma stratejileri sunarak adil bir yargılama süreci sağlamaktadır.

Büromuz, müvekkillerine hukuki danışmanlık hizmetleri sunmanın yanı sıra özel savunma stratejileri geliştirerek davanın özgünlüğünü göz önünde bulundurmayı amaçlamaktadır. Yüksek iş ahlakı standartlarına bağlı kalarak güvenilir ve etik kurallara uygun bir hukuki destek sunan Harbiye Hukuk Bürosu, müvekkillerinin haklarını korumak için kararlı bir şekilde çalışmaktadır.

İnternet Dolandırıcılığı İle İlgili Sorular

Bu başlıkta internet dolandırıcılığına ilişkin sorularınızı cevapladık.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları