Ziynet Eşyası Nedir? Ziynet Eşyasına Neler Dahildir?

Ziynet eşyası, altın, gümüş gibi kıymetli madenlerden yapılan ve insanlar tarafından takılan süs eşyasıdır. Kelime Arapça kökenlidir ve Türk Dil Kurumu sözlüğündeki karşılığı “süs”tür. Hukuk dilinde ise bu ifade daha çok düğünde geline ve damada takılan takılar için kullanılır.

Yargıtay da aynı tanımı kullanır ve ziynet eşyasını evlilik münasebetiyle gelin ve damada verilen hediyeler olarak görür. Takıların hangi eşe ait olduğu düğünde takılan takılar kime aittir yazımızda, geri alınması için açılacak dava ise düğün takıları ve ziynet eşyası davası yazımızda anlatılmıştır.

Ziynet Eşyası Nedir? Tanımı ve Kapsamı

Türk Dil Kurumu sözlüğünde “ziynet” kelimesi “süs” anlamına gelir. Sözlük “takı” maddesini de “kadınların ziynet eşyası” diye açıklar. Hukuki tanımda ziynet eşyasının iki unsuru vardır:

1. Kıymetli madenlerden yapılmış olması
2. İnsanlar tarafından takılan bir süs eşyası olması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu tanımı 06.05.2026 tarihli kararında da tekrarlamış ve ziynet sayılan takıları tek tek saymıştır.^[1]

“Ziynet; altın, gümüş gibi kıymetli madenlerden yapılmış olup insanlar tarafından takılan süs eşyası olarak tanımlanmaktadır (Yılmaz, E., Hukuk Sözlüğü, Ankara 2011, s. 1529). Ziynet eşyasını evlilik münasebetiyle gelin ve damada verilen hediyeler olarak tanımlamak mümkündür. Bu bağlamda, bilezik, altın kelepçe, kolye, gerdanlık, takı seti, bileklik, saat, küpe ve yüzük gibi takılar, ziynet eşyası olarak kabul edilmektedir (Sağıroğlu, M.Ş., Ziynet Davaları, İstanbul 2013, s.3).”

Kararda sayılanlar örnektir. Cumhuriyet altını, tektaş yüzük ve nikah yüzüğü de ziynet alacağı davalarında istenen takılar arasındadır.

Ziynet Altın Ne Demek? Çeyrek, Yarım ve Tam Ziynet

“Ziynet altın” ifadesi Cumhuriyet altınının bir türünü anlatır. Cumhuriyet altınları Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından sikke ve ziynet olmak üzere iki grupta üretilir. Her grupta çeyreklik, yarımlık, birlik, ikibuçukluk ve beşlik olmak üzere beş çeşit bulunur.

Ziynet grubundaki altınlar 22 ayardır (916,6 milyem). Darphane’nin açıkladığı ağırlık ve çaplar şöyledir:

Sikke grubundaki altınlar da 22 ayardır ama daha ağır ve küçük çaplıdır. Örneğin sikke çeyreklik 1,804 gram ve 15 mm, ziynet çeyreklik ise 1,754 gram ve 18 mm’dir.

Ziynet Eşyası Yapımında Hangi Madenler Kullanılır?

Ziynet eşyasının yapıldığı başlıca maden altındır. Gümüş ve platin de takı yapımında kullanılır. Pırlanta ve yakut gibi değerli taşlar ise bu madenlere işlenerek mücevhere dönüşür.

Altının saflığı ayar ile ifade edilir. Cumhuriyet altınları 22 ayardır. Yargıtay kararlarına konu düğün takıları arasında 22 ayar bilezikler ve 14 ayar takı setleri de bulunur.

Ziynet Eşyası Türleri Nelerdir?

Ziynet eşyası kadına ya da erkeğe ait olabilir. Düğünde takılar geline ve damada ayrı ayrı takıldığı için bu ayrım boşanmada önem kazanır.

Kadınların ziynet eşyaları arasında küpe, yüzük, kolye, bilezik, broş, saat ile boyuna veya bileğe takılan altın ve gümüş eşyalar sayılabilir. Çeyrek, gram, yarım ve tam altın da bu kapsamdadır.

Erkeklerin ziynet eşyaları genellikle yüzük, saat ve boyuna ya da bileğe takılan altın veya gümüş zincirdir. Düğünlerde damada takılan çeyrek, gram, yarım ve tam altın da bu gruba girer.

Bir takının kadına ya da erkeğe özgü olması, boşanmada kime verileceğini doğrudan etkiler. Yargıtay, damada takılan ve “niteliği itibarıyla kadına özgü ziynet eşyası sayılmayan” çeyrek altınları erkeğe ait saymıştır (2. Hukuk Dairesi, 2025/10276 E., 2026/5181 K.).

Saat, Mehir ve Çeyiz Ziynet Eşyası Sayılır mı?

Saat Ziynet Eşyası mıdır?

Evet. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ziynet eşyasını tanımlarken bilezik ve kolyenin yanında saati de açıkça anar. 2021 tarihli bir ziynet davasında altın kaplama saat de bileziklerle birlikte istenmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2021/1456 E., 2021/2521 K.).

Saat, Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi anlamında yalnız kişisel kullanıma yarayan bir eşyadır. Yargıtay bu maddeyi yorumlarken mücevher, saat ve takıları birlikte kişisel mal saymıştır.

Mehir Ziynet Eşyası mıdır?

Mehir ile ziynet eşyası farklı kavramlardır. Mehir, evlenirken erkeğin kadına vermeyi üstlendiği para ya da maldır. Ziynet eşyası ise düğünde ya da başka bir vesileyle takılan süs eşyasıdır.

Mehir olarak altın verilmesi mümkündür. Bu durumda altın, mehir senedine veya tarafların anlaşmasına göre istenir. Mehrin şartları ve ne zaman istenebileceği mehir nedir yazımızda anlatılmıştır.

Çeyiz Eşyası Ziynet Sayılır mı?

Hayır, çeyiz ile ziynet ayrı eşya gruplarıdır. Türk Dil Kurumu çeyizi “gelin olacak kız için hazırlanan her türlü eşya” olarak tanımlar. Yargıtay kararlarında da çeyiz eşyası alacağı ile ziynet alacağı ayrı kalemler olarak incelenir.

Çeyiz eşyalarının boşanmada nasıl paylaşılacağı boşanmada ev eşyalarının paylaşımı yazımızda ele alınmıştır.

Ziynet Eşyasının Hukuki Niteliği

Hukuki nitelik, takının kime ait olduğunu ve boşanmada nasıl ele alınacağını belirler. Öne çıkan yönleri şunlardır:

1. Taşınır eşya: Ziynet eşyası üzerinde hakimiyet kurulabilen cismani bir varlıktır. Eşya hukuku anlamında taşınır eşyadır ve mülkiyet hakkına konu olur.
2. Kişisel mal: Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi, eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyayı ve karşılıksız kazanılan malvarlığı değerlerini kişisel mal sayar.^[2] Ziynet eşyası bu iki yönden de kişisel mal niteliğindedir ve edinilmiş mallara katılma hesabına girmez.
3. Elden bağışlama: Düğünde takı takılması bir elden bağışlamadır. Türk Borçlar Kanunu’nun 289. maddesine göre elden bağışlama, bağışlayanın bir taşınırını bağışlanana teslim etmesiyle kurulur.^[3]

Ziynet Eşyaları Kime Aittir?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 04.04.2024 tarihli kararıyla, düğünde takılan her şeyin kadına ait sayıldığı eski içtihadını terk etti.^[4] Yeni ilkeye göre takıların kime ait olduğu şu sırayla belirlenir:

• Eşler takıların paylaşımı konusunda anlaşmışsa anlaşmaya bakılır.
• Anlaşma yoksa ve yerel örf ve adet ispat edilirse paylaşım ona göre yapılır.
• İkisi de yoksa geline takılan kadına, damada takılan erkeğe aittir.
• Karşı cinse özgü bir takı, kime takılırsa takılsın o cinsten olan eşe verilir.
• Takı torbasına atılan ve iki cinse de uygun olan takılar ortak sayılır.

Takıları bozdurup harcayan eş, bunların geri istenmemek üzere verildiğini ispat edemezse bedelini ödemekle yükümlüdür. Kadına ve erkeğe takılan takılar, güncel kararlar ve istisnalar düğünde takılan takılar kime aittir yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Ziynet Eşyası Nasıl Geri İstenir?

Takıların iadesi için açılan davanın adı ziynet alacağı davasıdır. Davaya aile mahkemesi bakar. Yargıtay, eşin düğünde takılan ziynet ve takı parası alacağının Türk Medeni Kanunu’nun 226. maddesinden kaynaklandığını ve aile mahkemesinde görüleceğini belirtmiştir (2. Hukuk Dairesi, 2016/20638 E., 2017/13804 K.).

Talep boşanma davasıyla birlikte ya da boşanmadan sonra ayrı bir davayla ileri sürülebilir. Boşanma davası içinde istenen ziynet alacağı boşanmanın eki sayılmaz ve ayrıca nispi harca tabidir.^[5]

Dava dilekçesinde önce takıların aynen iadesi, bu mümkün değilse dava tarihindeki bedelinin ödenmesi istenir. Takılar davalının elinde duruyorsa talep mülkiyet hakkına dayanır ve zamanaşımına uğramaz. Takılar artık yoksa bedel talebine on yıllık zamanaşımı uygulanır.^[6]

Türk Borçlar Kanunu’nun 153. maddesine göre evlilik sürdükçe eşlerin birbirinden olan alacakları için zamanaşımı işlemez. Takıların varlığını ve karşı tarafta kaldığını ispat yükü davacıdadır. Düğün fotoğrafları, video kayıtları ve tanık beyanları başlıca delillerdir.

Dava dilekçesi, deliller, bilirkişi incelemesi ve davanın süresi ziynet eşyası davası yazımızda ele alınmıştır.

Ziynet Eşyası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ziynet eşyası ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

Av. Hulusi Hatıpoğlu

Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden onur öğrencisi olarak mezun olmuştur. Avukatlık kariyerine Konya Barosu’nda başlayan Arb. Av. Hulusi Hatıpoğlu, kariyerini İstanbul’da devam ettirmektedir. Özellikle İş Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, ...

Tüm yazıları