Boşanma Protokolü Nedir? Protokol Örneği
Özet, seçtiğiniz yapay zeka aracında yeni sekmede oluşturulur. Yapay zeka özetleri hatalı veya eksik olabilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Boşanma protokolü, anlaşmalı boşanmak isteyen eşlerin boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında vardıkları anlaşmayı yazılı olarak düzenledikleri metindir. Hakim tarafları bizzat dinler ve protokoldeki düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir. Bu düzenleme Medeni Kanun’un 166. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanır.[1]
İşte bu noktada hatalı bir işlem yapmamak adına alanında uzman bir boşanma hukuku avukatı ile irtibata geçmek için buraya tıklayabilirsiniz. Harbiye Hukuk Bürosu’nun uzman boşanma avukatlarından danışmanlık hizmeti almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Boşanma Protokolü Nedir ve Ne İşe Yarar?
Boşanma protokolü, boşanma kararının fer’i sonuçlarını önceden belirleyen bir anlaşmadır. Eşler protokolle nafaka, tazminat, velayet, çocukla kişisel ilişki ve benzeri konularda uzlaşır. Protokol mahkemeye anlaşmalı boşanma dilekçesiyle birlikte sunulur.
Boşanma ve fer’i sonuçlara ilişkin anlaşmalar hakim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz.[2] Bu nedenle protokol yalnızca eşlerin imzasıyla bağlayıcı hale gelmez, hakim onayı gerekir.
Anlaşmalı boşanmanın şartlarını anlaşmalı boşanma davası yazımızda ele aldık.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşler birlikte başvurur veya bir eş diğerinin davasını kabul eder.[3]
Hakim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi de uygun bulmalıdır.[4]
Boşanma Protokolünde Hangi Konular Yer Alır?
Protokolde boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu düzenlenir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanmanın mali sonuçları kavramının Medeni Kanun’un 174, 175 ve 182. maddelerindeki maddi ve manevi tazminatlar, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakasını kapsadığını belirtti.[5]
Protokolde genellikle şu konular yer alır:
- Eşlerin boşanma iradesi
- Çocukların velayeti ve velayeti almayan eşin kişisel ilişkisi
- Çocuk için iştirak nafakası
- Eşler arasında yoksulluk nafakası talebi veya talep edilmeyeceği
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
- Kadının soyadı
- Ziynet, ev eşyası ve aile konutu
- Mal rejiminin tasfiyesi
- Yargılama giderleri
Mal rejiminin tasfiyesi kanundaki mali sonuçlar kapsamında değildir, ancak eşler isterse bunu da protokole yazabilir. Aynı Daire, anlaşmalı boşanma davasında mal rejiminin tasfiyesine dair düzenleme yapılmasını engelleyen bir kural olmadığını belirtti.[6]
Protokole Mal Rejimi Nasıl Yazılmalıdır?
Mal rejimi hakkında anlaşma yapılacaksa bu açık ve net yazılmalıdır. Daire protokolde soyut, muğlak ve farklı şekilde yorumlanmaya açık ifadelerin kullanılmaması gerektiğini belirtti. Dairenin gerekçesinde şu ifade yer alır:
“Eşler, anlaşmalı boşanma davasında mal rejiminin tasfiyesi hususunda da anlaşma yapmak istiyorlarsa, bu hususun hiçbir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta olması çok önemlidir.”
Aynı kararda tarafların duruşmada verdiği “mal tasfiyesi talebimiz yoktur” şeklindeki beyan, mal rejiminden kaynaklanan alacaklardan feragat sayılmadı. Daire feragatin açık, kayıtsız ve şartsız olması gerektiğini belirtti.[7] Mal paylaşımının kuralları boşanmada mal paylaşımı yazısında ayrıntılı anlatılıyor.
Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Protokol iki eşin ortak iradesiyle hazırlanır ve taraflarca imzalanır. Hazırlanırken tarafların haklarını gözeten, her konuyu açık yazan ve çocuğun yararına aykırı olmayan bir metin oluşturulmalıdır.
Hakim protokolde tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmolunur.[8] Taraflardan biri değişikliği kabul etmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez ve dava çekişmeli devam edebilir.
Çocuğa ilişkin hükümlerde velayeti kendisine verilmeyen eşin çocukla kişisel ilişkisi düzenlenir ve bu eş çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır.[9] Ortak velayet seçeneğini boşanma davasında ortak velayet kararı yazımızda anlattık.
| Konu | Protokolde |
|---|---|
| Eşler arası nafaka | Eşler birbirinden nafaka talep etmediklerini belirtebilir. Hakim bu uzlaşmayı uygun bulursa boşanmaya karar verir. |
| İştirak nafakası | Çocuğun menfaatini ilgilendirdiği için hakimin denetimine tabidir, düzenleme çocuğun yararına uygun olmalıdır. |
| Mal rejiminin tasfiyesi | Kanundaki mali sonuçlar kapsamında değildir, eşler isterse protokole yazabilir. Bu durumda açık ve net yazılmalıdır. |
Nafakasız Anlaşmalı Boşanma Protokolü Olur mu?
Eşler protokolde birbirinden nafaka talep etmediklerini belirtebilir. Anlaşmalı boşanmada tarafların boşanmanın mali sonuçları konusunda uzlaşması aranır, hakim de bu uzlaşmayı uygun bulursa boşanmaya karar verir.[10]
Çocuk için ödenecek iştirak nafakası ise çocuğun menfaatini ilgilendirdiği için hakimin denetimine tabidir ve protokolde bu konuda yazılan düzenleme çocuğun yararına uygun olmalıdır. Nafakanın sonradan artırılması nafaka artırım davası yazısında işleniyor.
Protokoldeki Nafaka Sonradan Değiştirilebilir mi?
Protokolle belirlenen nafakanın sonradan uyarlanması ancak koşullar gerçekleşirse mümkündür. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, protokolle kadın lehine belirlenen yoksulluk nafakası ve kira yardımının uyarlanmasını isteyen erkeğin talebini reddetti. Daire uyarlama için işlem tarihindeki koşulların olağanüstü derecede değişmesini, bu değişimin öngörülememesini ve ifanın dürüstlük kuralına aykırı düşecek ölçüde katlanılamaz hale gelmesini aradı.[11]
Boşanma Protokolü Nereden Alınır ve Örneği Nasıl Olur?
Protokol için resmi bir form yoktur, metin tarafların anlaşmasına göre hazırlanır. Bu nedenle internetten alınan genel bir örnek her dosyaya uymaz. Aşağıdaki örnek yalnızca iskelet olarak kullanılabilir ve her aile için uyarlanmalıdır.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
TARAFLAR:
1) {Ad Soyad}, T.C. Kimlik No: {T.C. Kimlik Numarası}, Adres: {Adres}
2) {Eş Ad Soyad}, T.C. Kimlik No: {Eş T.C. Kimlik Numarası}, Adres: {Eş Adres}
Taraflar …………/…………/………… tarihinde evlenmiştir. Evlilikleri en az bir yıldır devam etmektedir. Taraflar hiçbir baskı altında kalmadan, özgür iradeleriyle boşanmaya karar vermiş ve boşanmanın sonuçlarını aşağıdaki şekilde düzenlemişlerdir.
1. BOŞANMA:
Taraflar Medeni Kanun’un 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmayı kabul eder ve mahkemenin boşanmaya karar vermesini talep eder.
2. ÇOCUKLAR:
Müşterek çocuk(lar) …………………………’nın velayeti …………… tarafa verilecektir. Velayeti almayan taraf çocukla her ayın ………… ve ………… haftasında, ayrıca bayram ve yarıyıl tatillerinde kişisel ilişki kuracaktır.
3. İŞTİRAK NAFAKASI:
Velayeti almayan taraf, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak üzere aylık ………… TL iştirak nafakasını her ayın ………… günü velayet sahibinin hesabına ödeyecektir. Nafaka her yıl ………… oranında artırılacaktır.
4. EŞLER ARASINDA NAFAKA:
Taraflar birbirinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir. (Nafaka ödenecekse tutar ve ödeme şekli burada yazılır.)
5. TAZMİNAT:
Taraflar birbirinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedir. (Tazminat ödenecekse tutar, ödeme tarihi ve ödeme şekli burada yazılır.)
6. MAL REJİMİ, ZİYNET VE AİLE KONUTU:
Taraflar mal rejiminin tasfiyesi bakımından ………………………………………… şeklinde anlaşmıştır. (Kimin hangi malı alacağı, varsa ödeme tutarı, ziynet ve ev eşyalarının kime kalacağı, aile konutunun durumu açık şekilde yazılır.)
7. SOYADI:
Kadın taraf evlenmeden önceki soyadını kullanacaktır.
8. YARGILAMA GİDERLERİ:
Yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri taraflarca kendi üzerlerinde bırakılacaktır.
Taraflar yukarıdaki hususlarda anlaştıklarını, protokolü özgür iradeleriyle imzaladıklarını ve hakim tarafından uygun bulunmasını talep ettiklerini beyan eder. …………/…………/…………
1. Taraf: {Ad Soyad}
İmza
2. Taraf: {Eş Ad Soyad}
İmza
Boşanma Protokolü İmzalandıktan Sonra Neler Yapılır?
Protokol anlaşmalı boşanma dilekçesine eklenerek aile mahkemesine sunulur. Hakim tarafları bizzat dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir.[12] Dava açma sürecinin genel işleyişi için boşanma davası nasıl açılır yazımıza bakabilirsiniz.
Protokolden dönmek isteyen eşin hakları anlaşmalı boşanma protokolünden dönülebilir mi ve anlaşmalı boşanmanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesi yazılarında anlatılıyor. Protokolde taşınmaz devri yazılmışsa protokolden kaynaklanan tapu iptal ve tescil davası yazımız yol gösterir.
Boşanma Protokolü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Konuyla ilgili en çok sorulan soruları bu başlık altında cevapladık.
Boşanma Protokolü İçin Avukatımıza Ulaşın
İstanbul boşanma avukatı Harbiye Hukuk Bürosu, boşanma protokollerinin hazırlanması, hakim onayına sunulması ve protokolden doğan uyuşmazlıklarda danışmanlık verir. Dosyanıza uygun yolu belirlemek için avukata sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Hukuki haberleri bizden takip edin
Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.166/3 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.184/5 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.166/3 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.166/3 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6039, K.2026/4692, T.28.04.2026 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6039, K.2026/4692, T.28.04.2026 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6039, K.2026/4692, T.28.04.2026 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.166/3 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.182 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.166/3 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2023/113, K.2023/3376, T.20.06.2023 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.166/3 ↩
