Fuhuş Sitelerine Erişimin Engellenmesi

Fuhuş sitelerine erişimin engellenmesi, fuhşa aracılık eden, fuhşu teşvik eden veya bu amaçla ilan ve tanıtım yapan internet sitelerine, URL’lere ya da alan adlarına Türkiye sınırları içinden erişimin idari veya yargısal bir kararla kısıtlanmasıdır.

Bu tedbirin amacı yalnızca ilgili yayının durdurulması değildir. Kamu düzeninin ve genel ahlakın korunması, insan ticareti ile cinsel sömürüyle mücadelenin güçlendirilmesi ve özellikle çocukların dijital ortamda korunması da erişim engelinin gerekçeleri arasında yer alır.

Fuhuş fiilleri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir. Bu fiillere ilişkin internet içeriklerine erişimin engellenmesi ise^[1] çerçevesinde uygulanır.

Fuhuş Amaçlı Yayın Yapan Sitelerin Tespiti

Fuhuş amaçlı yayın yapan sitelerin tespiti, kolluk birimleri ile adli makamların birlikte yürüttüğü teknik bir süreçtir. Süreç genellikle ihbar, resen inceleme veya kolluk faaliyeti sonucunda başlar.

Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve il emniyet müdürlükleri, kamuya açık internet siteleri ile sosyal medya hesaplarını teknik yöntemlerle takip edebilir. Şüphe doğuran içerikler kayıt altına alınarak adli mercilere iletilir.

Vatandaş ihbarları, Cumhuriyet başsavcılıklarına yapılan şikayetler ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK) iletilen bildirimler de soruşturmanın başlamasına neden olabilir.

Erişim Engelinin Hukuki Dayanağı

Fuhuş içerikli sitelere erişimin engellenmesi esas olarak 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında uygulanır. Kanunun 8. maddesi, katalog suç sayılan içeriklere yönelik erişim engelinin usulünü düzenler. Kanunun tam metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir.

Bu katalog suçlardan biri, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 227. maddesinde düzenlenen fuhuş suçudur. Bir internet içeriğinin^[2] kapsamında suç oluşturduğu değerlendirildiğinde,^[3] uyarınca erişimin engellenmesi kararı verilebilir.

Erişim engeli için sitede yalnızca yetişkinlere yönelik içerik bulunması yeterli değildir. İçeriğin fuhşa teşvik, fuhşa aracılık, fuhuş amacıyla iletişim kurulmasını sağlama veya bu faaliyetlerin reklamını yapma gibi fiillerle bağlantılı olduğu somut delillerle ortaya konmalıdır.

Erişimin Engellenmesi Kararını Kim Verir?

Erişimin engellenmesi kararı kural olarak sulh ceza hakimliği tarafından verilir. Hakim, kolluk tutanakları, dijital deliller, URL kayıtları ve bilirkişi raporlarını inceleyerek tedbirin şartlarının oluşup oluşmadığını değerlendirir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise Cumhuriyet savcısı da karar verebilir. Hangi merciin ne zaman yetkili olduğu ve buna bağlı süre şartları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Uyarı: Savcı kararı 24 saat içinde hakim onayına sunulmazsa veya hakim bu süre içinde karar vermezse, savcılığın erişim engeli kararı kendiliğinden geçersiz hale gelir.

Sulh ceza hakimliğinin erişimin engellenmesine ilişkin kararları kesin değildir.^[4] ve devamı hükümleri uyarınca ilgililer bu kararlara karşı itiraz yoluna başvurabilir.

Erişim Engeli Kararını Kim Verir?

BTK’nın Süreçteki Rolü

BTK, erişim engeli kararlarını doğrudan veren bir makam değil, kanunla kendisine verilen yetkiler çerçevesinde kararların uygulanmasını sağlayan idari otoritedir. Kurum ihbarları değerlendirir, erişim sağlayıcıların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetler.

5651 sayılı Kanun’un bazı hükümleri BTK Başkanına doğrudan erişim engeli kararı verme yetkisi tanısa da bu yetki fuhuş suçu bakımından geçerli değildir. Fuhuş suçu nedeniyle erişim engeli kararları sulh ceza hakimliği, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise Cumhuriyet savcısı tarafından verilir.

Not: BTK, fuhuş suçu kapsamındaki erişim engeli kararlarını doğrudan veremez. Bu yetki sulh ceza hakimliği ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısına aittir.

Yurt Dışından Yayın Yapan Sitelere Erişim Engeli Uygulanabilir mi?

Yurt dışından yayın yapan ve fuhuş suçuna ilişkin içerik barındıran sitelere Türkiye’den erişimin engellenmesi mümkündür. İnternet sitesinin sunucusunun ya da içerik sağlayıcısının yurt dışında bulunması, Türk hukukunun uygulanmasına engel oluşturmaz.

Erişim engeli kararı yalnızca Türkiye sınırları içindeki kullanıcılar bakımından sonuç doğurur. Site diğer ülkelerde yayınına devam edebilir, ancak Türkiye’deki kullanıcılar içeriğe erişemez.

Uygulamada yurt dışı kaynaklı fuhuş sitelerinin alan adlarını sık değiştirmesi nedeniyle erişim engeli kararlarının güncellenmesi gerekebilir. Soruşturma makamları ve teknik birimler yeni alan adlarını takip ederek gerektiğinde yeni kararlar alır.

Alan Adı ve URL Bazlı Erişim Engeli Arasındaki Fark

5651 sayılı Kanun’un benimsediği temel ilke, erişim engelinin mümkün olduğunca yalnızca hukuka aykırı içeriğin bulunduğu URL’ye uygulanmasıdır. Böylece aynı sitedeki hukuka uygun içeriklere erişim devam ederken yalnızca suç teşkil eden sayfaya ulaşım engellenir.

Aşağıdaki durumlarda ise alan adı (domain) bazlı erişim engeli gündeme gelir.

• Hukuka aykırı içeriğin sitenin tamamına yayılmış olması
• Suç teşkil eden içeriklerin sürekli farklı URL’lere taşınması
• URL bazlı engellemenin teknik olarak mümkün olmaması veya etkisiz kalması
• Sitenin tamamının suç işlemek amacıyla oluşturulmuş olması

Alan adı bazlı erişim engeli, tamamı suç teşkil eden içeriklerden oluşan siteler bakımından uygulanan istisnai bir yöntemdir.

Aynı İçeriğin Farklı Alan Adlarında Yeniden Yayımlanması

Erişimi engellenen fuhuş içerikli sitelerin kısa süre içinde farklı alan adları veya URL’ler kullanılarak yeniden yayına başlaması sık karşılaşılan bir sorundur. Tek bir alan adına yönelik erişim engeli bu nedenle çoğu zaman yayının tamamen sona ermesi için yeterli olmaz.

Aynı içeriğin farklı alan adlarında yeniden yayımlanması halinde yeni yayınlar hakkında da inceleme yapılarak yeni erişim engeli kararları alınabilir. Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB) ve BTK, yeni alan adlarına ilişkin kararların erişim sağlayıcılar tarafından hızla uygulanmasını takip eder.

Her yeni alan adı bakımından hukuka aykırılığın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Aynı içeriğin farklı bir adreste tespit edilmesi, otomatik olarak o adrese de erişimin engelleneceği anlamına gelmez.

Fuhuş Sitelerinde Yayınlanan Kişisel Verilerin Kaldırılması

Fuhuş amacıyla faaliyet gösteren sitelerde kişilere ait ad-soyad, telefon numarası, fotoğraf veya sosyal medya hesabı gibi bilgilerin rıza olmaksızın yayımlanması, erişim engeli meselesinin ötesinde kişisel verilerin korunması bakımından da hukuki sorun doğurur. Bu durumda birkaç yol birlikte değerlendirilebilir.

Önemli: Sitenin erişime kapatılması, üzerinde yayımlanan kişisel verilerin otomatik olarak silindiği anlamına gelmez. Verilerin kaldırılması için ayrıca başvuru yapılması gerekir.

• Veriyi yayımlayan site işletmecisine (veri sorumlusuna) doğrudan başvurarak kaldırma talep edilmesi
• Başvurunun reddedilmesi veya yanıtsız kalması halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikayette bulunulması
• Özel hayatın gizliliğinin de ihlal edildiği hallerde^[5] kapsamında hukuki yollara başvurulması

Bu ihtimalde yalnızca sitenin erişime kapatılmasını talep etmekle yetinilmemeli, kişisel verilerin kaldırılması ve kişilik haklarının korunması bir arada değerlendirilmelidir. Konuyla ilgili detaylı bilgi için erişimin engellenmesi ve içerik kaldırma sürecine ilişkin yazımıza bakılabilir.

Arama Motorlarından Fuhuş İçerikli Sonuçların Kaldırılması

Yalnızca kaynak siteye erişimin engellenmesi bazen yeterli olmaz. Site erişime kapatılsa dahi ilgili sayfalar arama motorları tarafından önceden indekslenmiş olabileceğinden kullanıcılar başlık ve açıklamalarla karşılaşmaya devam edebilir.

Kaynak içeriğin kaldırılması ile arama motoru sonuçlarından çıkarılması farklı işlemlerdir. Bir sayfa arama motorundan kaldırılsa dahi kaynak sitede varlığını sürdürebilir. Bu nedenle hangi yöntemin uygulanacağı ihlalin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir.

Fuhuş Sitesi Şikayetinde İzlenecek Yol

Fuhuş İçerikli Siteler Hakkında Şikayet Nasıl Yapılır?

Fuhuş içerikli siteler hakkında şikayet öncelikle Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Dilekçede sitenin alan adı, ilgili URL, suç teşkil ettiği düşünülen içerikler ve varsa ekran görüntüleri gibi dijital deliller sunulmalıdır.

İpucu: Şikayet dilekçesine sitenin URL’si, ekran görüntüleri ve tarih bilgisi gibi somut delilleri eklemek, sürecin hızlanmasına yardımcı olur.

Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Başkanlığına veya il emniyet müdürlüklerinin ilgili şube müdürlüklerine de ihbarda bulunulabilir. BTK bünyesindeki ihbar mekanizmaları da bir diğer başvuru kanalıdır.

Şikayette yalnızca sitenin yetişkinlere yönelik içerik yayımladığı iddiası yeterli değildir. İçeriğin fuhşa teşvik, fuhşa aracılık veya bu faaliyetlerin reklamını yapma gibi TCK m.227 kapsamında suç teşkil eden fiillerle bağlantısının somut olgularla ortaya konması gerekir.

Erişim Engelleme Kararına Uyulmaması Halinde Ne Olur?

Erişim sağlayıcının kendisine bildirilen kararı uygulamaması veya karara aykırı şekilde erişimi sürdürmesi halinde olayın niteliğine göre idari yaptırımlar gündeme gelir. Kararın uygulanmaması, kararın kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Kararı hukuka aykırı bulan ilgililerin yapması gereken karara uymamak değil, kanunda öngörülen itiraz yollarına başvurmaktır. Erişim engeline rağmen VPN gibi tekniklerle siteye ulaşılması da kararın hukuki geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu konuda ayrıntılı bilgi için VPN kullanmanın hukuki durumuna ilişkin yazımız incelenebilir.

Fuhuş Sitelerine Erişimin Engellenmesinde Avukat Desteğinin Önemi

Fuhuş sitelerine erişimin engellenmesi sürecinde avukat desteği, başvuruların doğru mercilere yöneltilmesi ve delillerin usulüne uygun sunulması bakımından önem taşır. Erişim engelleme kararının uygulanması, yeni alan adları üzerinden yayının sürdürülmesi veya karara itiraz gibi aşamalarda da hukuki destek sürecin etkin yürütülmesini sağlar. Rıza dışı paylaşılan görüntüler için İfşa ve Yetişkin İçerikli Sitelerden Video ve Fotoğraf Kaldırma, forum ve sosyal medya kaynaklı benzer ihlaller için Forum Sitelerinden İçerik Kaldırma ve X (Twitter)’dan İçerik Kaldırma yazılarımıza da bakabilirsiniz.

Fuhuş Sitelerine Erişimin Engellenmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Fuhuş içerikli sitelere erişim engeli sürecine ilişkin sık sorulan sorulara aşağıda yer verilmiştir.

Av. Hulusi Hatıpoğlu

Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden onur öğrencisi olarak mezun olmuştur. Avukatlık kariyerine Konya Barosu’nda başlayan Arb. Av. Hulusi Hatıpoğlu, kariyerini İstanbul’da devam ettirmektedir. Özellikle İş Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, ...

Tüm yazıları