Öğretmenlik Mülakatı İptal Davası

………………… NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI’NA

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR

DAVACI:

Adı Soyadı:
T.C. Kimlik Numarası:
Adres:

DAVALI:

Millî Eğitim Bakanlığı / ANKARA

KONU:

Sözlü sınav sonucumun yeniden değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucunda ortaya çıkacak sözlü sınav puanına göre belirlenecek başarı puanıma göre sözleşmeli öğretmen pozisyonuna atanmam istemiyle yaptığım ……/……/……… tarihli başvurumun reddine dair Millî Eğitim Bakanlığı’nın ……/……/……… gün ve ………… sayılı işleminin öncelikle yürütmesinin durdurulması ve akabinde iptali talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ:

……/……/………

AÇIKLAMALAR:

1- ……… yılında girdiğim ÖABT ve KPSS sınavlarında ………… puan alarak, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ……/……… tarihinde yayımlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru Duyurusu kapsamında branşım dahilinde sözleşmeli öğretmenlik pozisyonuna atanmak üzere başvuruda bulundum ve ……/……/……… tarihinde ………… ilinde sözlü sınava katıldım.

2- Alan bilgisi yeterliliğimi ve yetkinliğimi ölçen objektif ve ölçülebilir bir sınav olan yazılı sınavda ………… branşında ………… puan almış olmama ve sözlü sınavda tarafıma yöneltilen sorulara tam ve doğru cevaplar vermiş olmama rağmen şahsıma tam puan verilmemiştir. Tam puandan uzaklaşılmasını gerektirecek somut bir gerekçe, bilgi, belge veya bulgu da ortaya konulmamıştır.

3- Bunun sonucunda, yazılı sınav puanıma göre branşım itibarıyla atama kontenjanı içinde kalarak atanma imkânım ve hakkım bulunmasına rağmen, hukuka aykırı sözlü sınav puanlaması sonucunda ortaya çıkan başarı puanına göre atama kontenjanı dışında kalarak atanma hakkım elimden alınmıştır.

4- ……/……/……… tarihinde davalı Millî Eğitim Bakanlığı’na başvurarak sözlü sınav sonucumun yeniden değerlendirilmesini ve bu değerlendirme sonucunda ortaya çıkacak puana göre atanmamı talep ettim. Söz konusu talebim, Millî Eğitim Bakanlığı’nın ……/……/……… gün ve ………… sayılı işlemiyle reddedilmiştir. Bunun üzerine işbu davayı açma zorunluluğu doğmuştur.

A- Hukuk Devleti ve Hukuki Güvenlik İlkesi Bakımından

Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir. (Anayasa Mahkemesi, K.T. 25.11.2015, E.2015/50, K.2015/107)

Hukuk devleti aynı zamanda hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm işlem ve eylemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir. Hukuki güvenlik ilkesi gereğince devletin, vatandaşların mevcut kanunlara olan güvenine saygılı davranması ve bu güveni boşa çıkaracak uygulamalardan kaçınması gerekir. Bu durum hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğu kadar, Anayasa’nın 5. maddesiyle devlete yüklenen, vatandaşların refah, huzur ve mutluluk içinde yaşamalarını sağlama ödevinin de bir sonucudur. Hukuk devletinde idareden beklenen, açık, güvenilir ve öngörülebilir olma yükümlülüğüne uygun davranmasıdır. (Danıştay 13. Dairesi, K.T. 18.02.2020, E.2016/2646, K.2020/540)

B- Takdir Yetkisinin Sınırları Bakımından

Sözlü sınavlarda not verme ya da başarısız sayma konusunda idareye belli ölçüde takdir yetkisi verilmiş ise de, işlemin sebep unsurunun ve sebep ile konu unsurları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi takdir yetkisinin denetimi kapsamındadır. Takdir yetkisinin ölçüsü olaydan olaya değişmekle birlikte sınırsız değildir.

Danıştay’ın takdir yetkisinin denetiminde geliştirdiği ilkeler şunlardır: Takdir yetkisi mutlak serbestlik vermez, sınırsız değildir, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. Takdir yetkisiyle yapılan işlemlerde de geçerli nedenler bulunmalıdır, gösterilen nedenler sonuç için yeterli olmalıdır, nedenler olayda mevcut olmalıdır ve bu işlemler de tüm koşullar yönünden yargı denetimine tabidir. (Onur Karahanoğulları, İdarenin Hukukla Kavranması: Yasallık ve İdari İşlemler, s.563)

Somut olayda katıldığım sözlü sınavda, özellikle komisyon üyelerinin takdir ve değerlendirme yetkisine açık puanlama unsurlarında tam puan verilmemesinin gerekçesi açıklanmamıştır. Tam puan verilmemesinin hangi objektif kriterleri sağlayamamamdan kaynaklandığı ortaya konulmamış, yazılı sınav puanım ile sözlü sınav puanım arasındaki farkın gerekçesi izah edilmemiş, sorulara verdiğim cevapların ne ölçüde yetersiz görüldüğü objektif bir ölçüm kriterine bağlanmaksızın gerekçesiz biçimde takdir edilmiştir.

Sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterlerinin bir kısmı gözlem ve kanaate dayalı olmakla birlikte, bu kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda başarılı sayılsam dahi verilen puan değerinin atama kontenjanı içinde kalıp kalmamamı belirlediği dikkate alındığında, gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden eksik puanlamaya etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan kriterler bakımından ise bu hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir.

Hakkımdaki sözlü sınav işleminin hukuka uygunluk denetiminin Anayasa’nın 125. maddesinde ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde belirlenen hukuki sınırlar içinde yapılabilmesi için, davalı idarece komisyon üyelerince takdir edilen ve tam puandan uzaklaşılan puanların gerekçelerinin ortaya konulması zorunludur. Hukuken itibar edilebilir herhangi bir sebep ortaya konulmaksızın atama kontenjanı dışında bırakılmam sonucunu doğuran dava konusu işlemde, bilgi ve yeterliliğimin objektif ve nesnel biçimde değerlendirildiğinden söz etmeye olanak bulunmamaktadır.

C- Beklenen Hak ve Meşru Beklenti Bakımından

İdare, atama yetkisini kullanırken ilgili mevzuat hükümleri yanında atama ehliyet ve yeterliliğine sahip olanlar yönünden makul sınırlar içinde hareket etmek, adalet ve hakkaniyet ölçütlerini çiğnememek zorundadır. Aksi halde takdir yetkisi sınırsız bir güce dönüşür. Somut olayda yazılı sınav puanı itibarıyla atama kontenjanı dahilinde bulunmama rağmen sözlü sınav sonrası kontenjan dışında kalmam, beklenen haklarımın ihlali anlamına gelmektedir.

Bir hakkın henüz bütün sonuçlarıyla kazanılmaması durumunda, ortada kazanılmış hak olmasa da beklenen hak bulunabilir. Atama ehliyet ve yeterliliğine sahip olarak yazılı sınav puanım itibarıyla atanmaya hak kazanmış olmam, haklı ve meşru bir beklentiye yol açmıştır.

Anayasa Mahkemesi’nin 07.11.2014 tarih ve E.2014/61, K.2014/166 sayılı kararında, bir beklentinin hukuken korunabilmesi için meşru beklenti seviyesine ulaşması gerektiği, beklentinin meşru olup olmadığı tespit edilirken başvurulacak ölçütün hakkaniyet olduğu belirtilmiştir. Anılan kararda, var olan durumun devam edeceğine dair oluşan beklenti nedeniyle planlanan faaliyetlerin sona erdirilmek zorunda bırakılmasının hakkaniyete aykırı olduğu, bu beklentinin hukuk güvenliği ilkesi gereğince korunması gerektiği kabul edilmiştir. (RG 19.06.2015, Sayı 29391)

Somut olayda da yazılı sınav puanım itibarıyla atama kontenjanı içinde kalmam sonucunda atanma hakkı bağlamında meşru bir beklenti oluşmuştur. Bu beklentinin, sözlü sınavda gerekçesiz ve somut belge bulunmaksızın tam puandan uzaklaşılması suretiyle ortadan kaldırılması, hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkelerini açıkça ihlal etmektedir.

D- Sözlü Sınavın Niteliği Bakımından

Sözlü sınav, denetimi güç olan ve uygulamada birçok haksızlığı beraberinde getiren sübjektif bir sınav şeklidir. Yazılı sınav gibi objektif bir değerlendirme ile mesleki yeterliliğini kanıtlamış kişilerin ayrıca sözlü sınava tabi tutulması ve yalnızca sözlü sınavın belirleyici sayılması, ehliyet ve liyakat kriterlerini yok saymaktadır. Bu durum adayların yazılı sınav puanlarını bertaraf ederek tamamen sözlü sınava dayalı bir eleme sistemi ortaya çıkarmaktadır.

İdareye tanınan takdir yetkisinin keyfi, mutlak ve sınırsız bir yetki olduğunun kabulü bir hukuk devletinde mümkün değildir. İdare, kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken kariyer ve liyakat ilkelerini gözetmek, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun hareket etmek zorundadır.

E- Emsal Yargı Kararları

Danıştay 2. Dairesi’nin 07.07.2020 tarih ve E.2019/3383, K.2020/2103 sayılı kararında, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ve genel kültür haneleri dışındaki hanelerde başkaca bir sebep ve gerekçe gösterilmeksizin düşük puan takdir edilerek davacının başarısız sayılmasının hukuka aykırı olduğu, bu durumda davacının bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirildiğinden söz edilemeyeceği belirtilmiştir.

Danıştay 12. Dairesi’nin E.2005/1306, K.2007/3009 sayılı kararında, tamamen komisyonun takdir yetkisine bırakılan ve sübjektif değerlendirmelere açık bir sınav yöntemi olan mülakat sonucunda, yazılı sınavı birinci sırada kazanmış olan davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığına hükmedilerek adayın yazılı sınavdaki sıralama hakkı korunmuştur.

Danıştay 2. Dairesi’nin 19.02.2015 tarih ve E.2014/8821, K.2015/1537 sayılı kararında, hukuken itibar edilebilir herhangi bir sebep ortaya konulmaksızın başarısız sayılan davacı yönünden, kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca yapılan sözlü sınavda ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı sonucuna varılarak iptal kararı onanmıştır.

Danıştay’ın E.2016/7249 sayılı ve 27.03.2017 tarihli yürütmenin durdurulması kararında ise, değerlendirme kriterlerinin bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunduğu, gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız sayılmasına etki eden hususların ortaya konulması gerektiği vurgulanmıştır.

Danıştay’ın 02.02.2016 tarih ve E.2015/7610, K.2016/405 sayılı, 23.02.2017 tarih ve E.2016/3670, K.2017/1376 sayılı, 23.02.2017 tarih ve E.2016/8624, K.2017/1370 sayılı kararları ile Danıştay 12. Dairesi’nin 25.05.2021 tarih ve E.2020/5192, K.2021/3064 sayılı ve 12.10.2020 tarih ve E.2020/1928, K.2020/3137 sayılı kararları da bu yöndedir.

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİMİZ:

Anayasa’nın 125. maddesinin 5. fıkrası ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 2. fıkrasına göre, bir idari işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekir. Bunlardan biri işlemin açıkça hukuka aykırı olması, diğeri ise işlemin uygulanması halinde telafisi imkânsız veya güç bir zararın doğması ihtimalidir. Bu davada her iki şart da mevcuttur.

Dava konusu işlem, hem sözlü sınava ilişkin objektif ve yargısal denetime elverişli değerlendirme ölçütleri gözetilmeksizin takdir yetkisinin keyfi kullanımı suretiyle, hem de yazılı sınav puanım itibarıyla oluşan beklenen hakkın ve haklı beklentinin ihlal edilmesi suretiyle açıkça hukuka aykırıdır.

Öte yandan, iptal kararı verilinceye kadar geçmişe dönük maddi kayıpların telafisi mümkün ise de, işlemin beni atanma hakkından mahrum bırakması ve bu suretle kamu hizmetine girme hakkımı ortadan kaldırması, maddi unsurlar bir yana telafisi mümkün olmayan zararlara yol açacaktır.

Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sözleşme’nin 13. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkı bakımından, ihlal iddiasında bulunan kişiye makul sürede ihlali giderebilecek ve sonuçlarını askıya alabilecek bir giderim yolu sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Mahkeme, Jabari/Türkiye kararında, iki şartın birlikte gerçekleşmesini arayarak yürütmenin durdurulması talebini reddeden idare mahkemesi kararı nedeniyle Sözleşme’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine hükmetmiştir. Anılan içtihada göre başvuru yolunun etkili sayılabilmesi için hukuken olduğu kadar uygulamada da mevcut olması ve hızlı işlemesi gerekir.

HUKUKİ SEBEPLER:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.2, m.5, m.125, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, m.7, m.27, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.13 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER:

Sınav sonuç belgeleri, sözlü sınav soruları ve cevap anahtarı, sözlü sınav komisyonu tutanakları ve değerlendirme formları (davalı idareden celbi talep olunur), başvuru ve ret işlemi, emsal yargı kararları ve sair yasal deliller.

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle, sözlü sınav sonucumun yeniden değerlendirilmesi istemiyle yaptığım ……/……/……… tarihli başvurumun reddine dair Millî Eğitim Bakanlığı’nın ……/……/……… gün ve ………… sayılı işleminin öncelikle yürütmesinin durdurulmasına ve akabinde iptaline, yargılama giderleri ile avukatla temsil edilmem halinde vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

……/……/………
Davacı
Adı Soyadı
İmza