Tehiri İcra Nedir? Nasıl Alınır?

Tehiri icra, ilamlı icra takibinde borçlunun teminat göstererek istinaf veya temyiz incelemesi sonuçlanana kadar takip işlemlerini durdurmasıdır. Dayanağı İcra ve İflas Kanunu’nun 36. maddesidir. Teminatı gösteren borçlu, inceleme boyunca takibin ilerlemesini ve malvarlığına yeni haciz konulmasını engeller.

Karar kendiliğinden doğmaz. Önce ilama karşı istinaf ya da temyiz yoluna başvurulur ve kararı veren mahkemeden bu başvuruyu gösteren derkenar alınır. Ardından icra müdürlüğünde dosya hesabı yapılır, teminat gösterilir, mehil vesikası alınır ve takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesinden tehiri icra kararı istenir.

Tehiri İcra Nedir?

Tehiri icra, kanundaki adıyla icranın geri bırakılması, ilamlı takipte borçlunun kanun yolu incelemesi bitene kadar takibi durdurmasını sağlayan yoldur. Amaç, ilk derece kararı bozulursa telafisi güç bir icranın önüne geçmektir. Alacaklı ise gösterilen teminat sayesinde güvence altında kalır.

Şartları sayan İİK m.36’nın ilk fıkrası aşağıdadır.

İlâma karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir.

Kısacası tehiri icra, ilk derece mahkemesinin hükmüyle başlatılan ilamlı takipte, dava kanun yolu aşamasındayken borçlunun teminat göstererek icra işlemlerini durdurmasıdır. Teminat nakit olarak icra dosyasına yatırılabilir ya da banka teminat mektubu, rehin veya mahcuz mal gösterilebilir. Teminat mektubu ve rehinlerin yeterliliğini icra mahkemesi değerlendirir.

Hangi Kararlarda Tehiri İcra İstenebilir?

Tehiri icra yalnız ilama dayanan takiplerde istenebilir. Dayanağı mahkeme ilamı olmayan bir takipte, örneğin ilamsız takipte, icranın geri bırakılması yoluna gidilemez. Para alacağına ilişkin hükümler kadar tahliye ve eşya teslimine ilişkin ilamlar da bu yolun kapsamındadır.

Nafaka hükümleri bu yolun dışındadır. İİK m.36’ya göre nafaka hükümlerinde icranın geri bırakılması için süre verilemez. Borçlu teminat yatırsa bile nafaka ilamının icrası durmaz.

Borçlu Devlet ise ya da adli yardımdan yararlanıyorsa teminat gösterme zorunluluğu yoktur.^[1] Bu iki durum dışında teminatsız tehiri icra kararı alınamaz.

Tehiri İcra Talep Etmenin Şartları Nelerdir?

Kanun dört şart arar.

• Takibe konu ilama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulmuş olmalıdır.
• Hükmolunan para veya eşya kadar teminat gösterilmelidir (Devlet ve adli yardımdan yararlanan borçlu hariç).
• İcra müdürlüğünden icra mahkemesine başvurmak için süre, yani mehil vesikası alınmalıdır.
• Verilen süre içinde takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesinden tehiri icra kararı istenmelidir.

İİK m.36, kanun yolu dilekçesinde ayrıca “tehiri icra talepli” ibaresinin yer almasını şart olarak saymaz. Aranan, ilama karşı kanun yoluna başvurulmuş olmasıdır. Dilekçeye bu ibare yine de yazılır, çünkü derkenarın başvuruyu açıkça göstermesi icra müdürlüğündeki işlemi kolaylaştırır.

Tehiri İcra Kararı Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç

Süreç üç ayrı merci önünde yürür. Bunlar kararı veren mahkeme, icra dairesi ve icra mahkemesidir. Derkenar kararı veren mahkemeden, mehil vesikası icra dairesinden, tehiri icra kararı ise icra mahkemesinden alınır. Aşağıdaki sıra, kira ilişkisinden doğan bir tahliye kararı örneğiyle anlatılmıştır.

1-) Gerekçeli kararın beklenmesi. İlamlı icraya gerekçeli karar konulur. Duruşmada yalnız hüküm sonucu açıklanmışsa gerekçeli kararın tefhimden itibaren bir ay içinde yazılması gerekir.^[2] Mahkemede tahliye kararı açıklandı diye hemen tahliye yapılacağı düşünülmemelidir.

2-) İstinaf dilekçesinin verilmesi. İstinaf süresi iki haftadır ve ilamın tebliğiyle işlemeye başlar.^[3] Dilekçe tebliğ beklenmeden de verilebilir. Dilekçe kararı veren mahkemeye, örnekte tahliye kararını veren sulh hukuk mahkemesine sunulur.

3-) Kararın icraya konulması. Alacaklı ilamı icraya koymadıkça borçlunun icra dairesinde bir işlem yapması gerekmez. İstinaf başvurusu ise icra takibini beklemez ve HMK’daki süre kurallarına tabidir.

4-) İcra veya tahliye emrinin tebliği. Karar icraya konulunca icra dairesi borçluya icra emri, tahliye kararlarında tahliye emri gönderir. Bu emir icra dairesinden gelir, kararı veren mahkemeyle ilgisi yoktur.

5-) Derkenar yazısının alınması. Emirdeki süre içinde kararı veren mahkemeye başvurularak kanun yoluna gidildiğini gösteren derkenar alınır. Derkenar iki satırlık bir yazıdır. Talep dilekçesinde istinaf başvurusunun yapıldığı ve icra dairesine sunulmak üzere derkenar verilmesi istenir.

6-) Vekalet ücretine ilişkin icra emri. Tahliye kararında borçlu aleyhine vekalet ücretine de hükmedilmişse, icra dairesi bu tutar için ayrı bir icra emri gönderir. Takip tutarına göre icra vekalet ücreti vekalet ücreti hesaplama sayfasında hesaplanabilir. Bu para kısmı ya süresinde ödenir ya da onun için de teminat gösterilerek icrası durdurulur. Aksi halde haciz ve satış süreci tahliyeden bağımsız yürür.

7-) Dosya hesabı ve teminat. Derkenar, icra veya tahliye emrini gönderen icra dairesine sunulur ve teminata esas olacak dosya hesabı istenir. İcra müdürlüğü genellikle mehil süresi boyunca işleyecek faizi de ekleyerek icra kapak hesabını çıkarır. Tahliye ilamlarında teminat tutarını da icra müdürlüğü hesaplar ve çoğunlukla kira bedelini esas alır.

😎 Mehil vesikasının alınması. Hesaplanan tutar dosyaya yatırılınca ya da teminat gösterilince icra müdürü borçluya icra mahkemesinden karar getirmesi için süre verir ve mehil vesikası düzenler. Vesikada derkenarın dosyaya sunulduğu, teminatın kabul edildiği ve İİK m.36 uyarınca belirli bir süre mehil verildiği yazar. Son kira ödemesine ait dekontu yanınızda bulundurmanız, bazı icra mahkemelerinin teminatın eksiksiz yatırıldığını bu belgeyle kontrol etmesi nedeniyle işinizi kolaylaştırır.

9-) İcra mahkemesine başvuru. Mehil vesikası alındıktan sonra takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine başvurularak tehiri icra kararı istenir. Dilekçede kanun yoluna başvurulduğu, teminatın yatırıldığı ve mehil vesikasının alındığı belirtilir. Derkenar, mehil vesikası ve teminat dekontu ya da teminat mektubu ekte sunulur.

10-) Kararın icra dosyasına sunulması. İcra mahkemesinin tehiri icra kararı icra dosyasına sunulur ve icra dairesi takibi durdurur. Ücreti ilgililer tarafından verilirse karar, icra mahkemesince hükmü veren mahkemeye ve icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir.^[4] Kiracı bu süreçte kira ödemelerine ayrıca devam eder. Teminat kira bedelinin yerine geçmez.

Mehil vesikası talep örneği içeriği: “…./…./…. T., …/… E. ve…… K. sayılı mahkeme kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu, bu hususta mahkemesinden … tarihli derkenar yazısı alındığı ve dilekçe ekinde sunulduğu, buna istinaden teminatın yatırılması ve tehiri icra kararının alınması için mehil vesikasının tarafımıza verilmesi arz ve talep olunur.”

Tehiri İcra Dilekçesi Nereye Verilir? Görevli ve Yetkili Mahkeme

Tehiri icra dilekçesi, borçlunun ilamlı takibin durdurulması için takibin yapıldığı yerdeki icra hukuk mahkemesine sunduğu dilekçedir. Dilekçede kanun yoluna başvurulduğu, icra dosyasına teminat yatırıldığı ya da teminat mektubu sunulduğu ve takibin kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar durdurulması istendiği yazılır. Eklerde dayanak ilam, derkenar, mehil vesikası, dekont veya teminat mektubu ve dosya hesabı bulunur.

Bu yetki 2021’de değişti. 24.11.2021 tarihli ve 7343 sayılı “İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” İİK m.36’daki “bölge adliye mahkemesi veya Yargıtaydan” ibaresini “takibin yapıldığı yer icra mahkemesinden” olarak değiştirdi. Eskiden tehiri icra kararı istinaf dairesinden ya da Yargıtay’dan alınırken, artık icra mahkemesi verir.

Tehiri İcrada Derkenar Nedir, Nasıl Alınır?

Derkenar, takibe dayanak ilama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulduğunu gösteren ve kararı veren mahkemenin verdiği kısa yazıdır. Borçlu ya da vekili, kararı veren mahkemeye dilekçe vererek derkenar ister. Mahkeme derkenarı icra dosyasına UYAP üzerinden gönderebilir ya da borçlu yazıyı alıp icra dairesine kendisi sunar.

Derkenar, icra müdürlüğünün mehil vesikası vermesi için dayanak belgedir. Kanun yoluna başvurulduğu görülmeden icra müdürü süre vermez.

Tehiri İcrada Teminat Ne Kadar, Nasıl Gösterilir?

Teminat, hükmolunan para veya eşya kıymeti kadar olmalıdır. Uygulamada icra müdürlüğü dosyadaki güncel borca mehil süresi boyunca işleyecek faizi de ekleyerek bir dosya hesabı çıkarır ve teminat bu tutar üzerinden istenir.

Teminat dört şekilde gösterilebilir.

• Nakit olarak icra dosyasına yatırmak,
• Bir bankadan alınan kesin ve süresiz teminat mektubu sunmak,
• Taşınır veya taşınmaz rehni ya da esham ve tahvilat göstermek,
• Borçlunun hükmolunan tutarı karşılayacak malı zaten haczedilmişse bunu ileri sürmek.

Teminat mektubu, nakit yatırmak istemeyen borçlu için seçenektir. Rehin ve banka kefaletinin yeterli olup olmadığına icra mahkemesi karar verir. İlam alacaklısının teminat üzerinde rüçhan hakkı vardır.^[5]

Mehil Vesikası Nedir, Ne Demek?

Mehil vesikası, teminatı kabul edilen borçluya icra mahkemesinden tehiri icra kararı getirmesi için icra müdürünün verdiği süreyi gösteren belgedir. Kanun sabit bir gün sayısı belirlemez. İcra müdürü uygun bir süre verir ve bu süre ancak zorunluluk halinde uzatılabilir.^[6] Süre dosyadan dosyaya değiştiği için vesikanın üzerindeki tarih esas alınır.

Mehil Vesikası Nasıl Alınır?

Önce derkenar icra dosyasına sunulur ve icra müdürlüğünden dosya hesabı istenir. Hesaplanan tutar nakit yatırılır ya da teminat mektubu sunulur. Ardından icra müdürlüğüne dilekçe verilerek mehil vesikası istenir. Dilekçenin ekinde ilam, derkenar, dekont veya teminat mektubu ve dosya hesabı bulunur.

Mehil Vesikası Talebi Nereden Yapılır, Kim Verir?

Mehil vesikası talebi, takibin yürüdüğü icra müdürlüğüne yapılır. Vesikayı düzenleyen ve süreyi belirleyen makam icra müdürüdür. Süre içinde icra mahkemesinden karar getirilemezse borçlu ek süre isteyebilir. Bu talep ancak zorunluluk halinde kabul edilir.

Mehil Vesikası Alınmazsa Ne Olur?

Mehil vesikası alınmazsa icra mahkemesine tehiri icra için başvurmanın dayanağı oluşmaz ve takip devam eder. Alacaklı haciz ve tahliye işlemlerini sürdürebilir. Vesikadaki süre içinde icra mahkemesinden karar getirilmezse de aynı sonuç doğar.

Açık (Durdurulmuş: Tehir-i İcra Kararı) Ne Demek?

Bu ibare, icra dosyasını e-Devlet ya da UYAP üzerinden sorgulayan borçlunun ekranında görünen dosya durumu bilgisidir. Dosya “açık”tır, yani takip kapanmamış ve alacak dosyada kayıtlıdır. “Durdurulmuş” kısmı ise takip işlemlerinin tehiri icra kararı nedeniyle beklemeye alındığını gösterir.

Dosyanın durdurulmuş görünmesi borcun bittiği ya da haczin kalktığı anlamına gelmez. Karar yalnızca yeni icra işlemlerinin yapılmasını engeller. Daha önce konulmuş hacizler kural olarak yerinde kalır ve teminat dosyada tutulur.

Dosya bu görünümde kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar kalır. İnceleme borçlu aleyhine biterse takip yeniden işler ve teminata konu para alacaklıya ödenir.

Tehiri İcra Talebi Kabul Edilirse ya da Reddedilirse Ne Olur?

Talep kabul edilirse takip, kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar durur. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu haklı görürse teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verir. Yargıtay hükmü bozarsa, borçlunun başvurusu üzerine bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine bozma sonrası esası inceleyecek mahkeme kesin olarak karar verir.^[7]

Bölge adliye mahkemesi başvuruyu kesin olarak esastan reddederse ya da Yargıtay hükmü onarsa, alacaklının istemi üzerine teminata konu para başka bir işleme gerek kalmadan alacaklıya ödenir. Teminat olarak gösterilen mal ve haklar ise icra dairesince paraya çevrilir.

Tehiri icra talebi icra mahkemesince reddedilirse takip kaldığı yerden devam eder. Alacaklı haciz, satış ya da tahliye işlemlerini sürdürebilir.

Tehiri İcra Harcı Nereye Yatırılır?

Tehiri icra sürecindeki ödemeler tek kalem değildir ve hepsi aynı yere yatırılmaz.

• Teminat: Harç değildir. Dosya hesabı kadar tutar icra dosyasına yatırılır ya da teminat mektubu sunulur.
• İcra mahkemesine başvuru harcı: Tehiri icra talebiyle icra mahkemesine başvururken ödenir ve mahkeme veznesine ya da UYAP üzerinden yatırılır.
• Kanun yolu harç ve giderleri: İstinaf veya temyiz dilekçesi verilirken kararı veren mahkemeye yatırılır.

Teminat, alacaklının güvencesi olarak dosyada durur ve süreç sonunda ya borçluya iade edilir ya da alacaklıya ödenir. Harç ise devlete ödenir. Tutarı her yıl Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile güncellendiği için ödemeden önce güncel tarife kontrol edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tehiri İcra Talebi ve Derkenar Dilekçe Örnekleri

Aşağıdaki ilk örnek icra mahkemesine verilecek tehiri icra talebi, ikincisi kararı veren mahkemeden istenecek derkenar içindir.

Av. Şamil Kaya

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2014 yılında onur derecesiyle mezun olmuştur. Lise öğrenimini yatılı şekilde Erdoğan Akdağ Anadolu Öğretmen Lisesi’nde 2010 yılında birincilikle tamamlayan Şamil Kaya, 2018 yılında başladığı Anadolu Ünivers...

Tüm yazıları