4B (Bağ-Kur) Borcu Ödenmezse Ne Olur?

Ödenmeyen 4B (Bağ-Kur) borcu her ay büyür ve SGK bir süre sonra ödeme emri gönderip banka hesabınıza, aracınıza ya da evinize haciz koyabilir. Borç uzarsa hastanede sağlık hizmeti almanız kısıtlanır, emekli olmak istediğinizde borç bitmeden aylık bağlanmaz ve primdeki devlet indirimini kaybedersiniz.

Borcu taksitlendirirseniz bu sonuçların çoğu durur. Bu yüzden borç büyümeden SGK’ya başvurmak en iyi yoldur.

Sonuçlar ne zaman başlar?

Gecikme cezası ödeme günü geçer geçmez başlar, diğerleri borç biriktikçe devreye girer.

Bağ-Kur Borcu Ödenmezse

Borcum neden bu kadar hızlı büyüyor?

Çünkü ödenmeyen prime her ay gecikme cezası ve bileşik işleyen gecikme zammı eklenir. Üstelik borç, siz fark etmeden doğmuş olabilir.

4B sigortalılığı, yani kendi adına çalışanların sigortası, vergi kaydınız, esnaf sicili kaydınız ya da şirket ortaklığınız başladığı gün kendiliğinden başlar. Ayrıca başvurmasanız da her ay için otuz tam gün prim ödemeniz gerekir.^[1] Prim, ait olduğu ayı izleyen ayda SGK’nın belirlediği günün sonuna kadar ödenir.

Primi süresinde öderseniz ve SGK’ya borcunuz yoksa toplamın beş puanını devlet karşılar, siz yüzde 30,75 ödersiniz.^[2] Borcu taksitlendirdiyseniz ya da yapılandırdıysanız, bu işlem sürdükçe indirimden yararlanmaya devam edersiniz.

Ödenmeyen prime ilk üç ay her ay için yüzde 3 gecikme cezası eklenir. Buna ek olarak, borç ödenene kadar her ay gecikme zammı işler. Gecikme zammı, devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi üzerinden bileşik hesaplanır, yani her ay bir önceki ayın zammı da hesaba katılır. Dava ya da icra takibi başlamış olsa bile ceza ve zam işlemeye devam eder.^[3]

SGK borç için haciz koyabilir mi?

Koyabilir. SGK, ödenmeyen primi vergi dairesinin vergi borcunu topladığı yöntemle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre takip eder.^[4]

Önce size bir ödeme emri gönderilir. Ödeme emri, borcu 15 gün içinde ödemenizi ya da mallarınızı bildirmenizi isteyen resmi yazıdır. Bu süre içinde ödemezseniz banka hesaplarınıza, aracınıza, taşınmazınıza ve başkalarındaki alacaklarınıza haciz konulabilir. Haczin genel işleyişi haciz nedir yazısında anlatılıyor.

Emekli aylığı ve SGK’dan aldığınız diğer gelirler kural olarak haczedilemez, ama SGK’nın kendi prim alacağı bu korumanın dışındadır.^[5]

Borcunuz yoksa, bir kısmını ödediyseniz ya da borç zamanaşımına uğradıysa ödeme emrinin size ulaştığı günden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilirsiniz. Bu uyuşmazlıklara SGK’nın alacaklı biriminin bulunduğu yerdeki iş mahkemesi bakar. Mahkemeye başvurmanız takibi kendiliğinden durdurmaz.

Borcum varken hastaneye gidebilir miyim?

Hastaneye başvurduğunuz gün 60 günden fazla prim borcunuz varsa genel sağlık sigortasından yararlanamazsınız. Ayrıca son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi ödemiş olmanız gerekir.^[6]

Acil durumda ya da kazada borcunuz olsa da tedavi edilirsiniz. Borca bakılmayan haller aşağıdadır.

• Acil haller ve trafik kazaları
• İş kazası ve meslek hastalığı
• Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar
• 18 yaşını doldurmamış kişiler

Borcu taksitlendirdiyseniz, taksitleri ödediğiniz sürece bu sınır size uygulanmaz.

Borç durumu, bakmakla yükümlü olduğunuz eşinizi ve çocuklarınızı da etkiler. 18 yaşından küçük çocuğunuz ise borca bakılmadan tedavi edilir.

Borç ve Sağlık Hizmeti

Borcum varken emekli olabilir miyim?

Yaş ve prim günü şartlarını doldursanız da borcunuz varken aylık bağlanmaz. 4B’liye emekli aylığı bağlanması için yazılı başvuru yaptığı gün genel sağlık sigortası primi dahil hiçbir prim borcunun olmaması gerekir.^[7]

Aynı şart vefat halinde de aranır. Ölen 4B’linin eşine ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanması için borcun olmaması ya da ödenmesi gerekir.

Emeklilik için kaç gün prim gerektiği ayrı bir konudur ve Bağkur 7200 gün prim yazısında anlatılıyor.

Borcumu nasıl taksitlendirebilirim?

SGK’ya yazılı başvuru yaparak borcunuzu faiziyle birlikte 72 aya kadar taksitlendirebilirsiniz. Buna tecil denir. Borcu bir anda ödemenin sizi çok zor duruma düşürmesi gerekir ve kanunda teminat gösterilmesi şartı da vardır.^[8]

Afet, ağır hastalık, ağır kaza ya da tutukluluk gibi bir olay yüzünden ticari kayba uğradıysanız ve prim ödeyemeyecek duruma düştüyseniz, borcunuz bir yıla kadar ertelenebilir. Bunun için olaydan itibaren üç ay içinde belgeleriyle SGK’ya başvurmanız gerekir.^[9]

Zaman zaman kanunla özel yapılandırma imkanı da açılır. Bunlar belirli bir başvuru süresiyle sınırlıdır. Güncel imkanı Sosyal Güvenlik Kurumu duyurularından takip edin.

Taksit ve Erteleme Yolları

Borç hiç ödenmezse silinir mi?

On yıl geçince zamanaşımına uğrar. Süre, primin ödeme süresinin dolduğu yılı izleyen yılın başından başlar.^[10] Size ödeme emri gelirse zamanaşımını itiraz sebebi olarak ileri sürebilirsiniz.

İşinizi kapatmanız ya da sigortalılığınızın bitmesi geçmiş borcu silmez. O tarihe kadar doğmuş prim, ceza ve zam tahsil edilmeye devam eder.

Borcumu nasıl öğrenirim, yanlışsa ne yaparım?

Borcunuzu e-Devlet’teki SGK hizmetlerinden ya da sosyal güvenlik merkezlerinden öğrenebilirsiniz. Dökümdeki kodların hangi döneme, cezaya ya da zamma ait olduğunu Bağ-Kur ödeme kodları yazısından çözebilirsiniz.

Borç size yanlış görünüyorsa dökümdeki dönemleri ve tutarları ödeme dekontlarınızla karşılaştırın. Hata varsa SGK’ya gerekçeli bir dilekçe verin. Bu arada ödeme emri gelirse 15 günlük itiraz süresini kaçırmayın.

Sık sorulan sorular

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları