Kanser İlacı Geri Ödeme Listesi: SUT’a Alınma Tarihinin Önemi

Hasta yakınlarının “kanser ilacı geri ödeme listesi” dediği şey aslında iki ayrı kayıttır. Biri ilacın SGK’nın ödeme listesinde (EK-4/A) bulunmasıdır, diğeri ilacın Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) 4.2.14 maddesindeki bir bentte hangi koşulla ödeneceğinin yazılmasıdır. İlaç listede olsa da bedeli ancak bent koşulları sağlanırsa ödenir ve bentlerin Resmi Gazete tarihleri, devam eden bir davada hangi dönemin hangi kurala bağlı olduğunu belirler.

İlacın hiç ödenmediği durumlar için SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları rehberi daha uygundur. Bu yazı, ödeme kapsamına giriş tarihlerini ve bunların hasta için anlamını ele alır.

Geri Ödeme Listesi Denilen Liste Hangisidir?

Geri ödeme listesi denince kastedilen asıl liste EK-4/A, yani Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesidir. Yine de SGK’nın ilaçlar için tek bir listesi yoktur, SUT her biri başka bir soruya cevap veren birkaç ek liste ve bent tanımlar.

Yurt içinde satılan bir ilacın EK-4/A’da, yurt dışından getirilen ilacın EK-4/C’de yer alması ödeme için gereklidir, yeterli değildir.^[1] Aranan koşullar bentte yazılıdır ve her hasta o bentteki tabloya uymayabilir.

Bir Kanser İlacı Ödeme Kapsamına Nasıl Alınır?

Bir kanser ilacı, SGK’nın Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak SUT’a ödeme koşulunu yazması ve ürünü EK-4/A’ya eklemesiyle ödeme kapsamına girer. 5510 sayılı Kanun’un 63. maddesi uyarınca Kurum, teşhis ve tedavi yöntemleri ile ilacın da sayıldığı (f) bendindeki sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını, kullanım sürelerini ve ödeme usul ve esaslarını Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirler. Bu amaçla komisyonlar kurabilir.^[2]

SUT’un kendi metni de iki yönetmeliğe işaret eder. 4.1.4(4)(e) hükmü, Kurumun “İlaç Geri Ödeme Yönetmeliği” ve “Alternatif Geri Ödeme Yönetmeliği” kapsamında yapılan başvurulardan söz eder.^[3] Karar çıkınca tebliğ değişikliği Resmi Gazete’de yayımlanır ve ilgili bent SUT metnine yazılır. Ruhsat verilmesi ile ödeme kapsamına alınma ayrı adımlardır, bu yüzden ruhsat tarihi ile bent tarihi aynı olmak zorunda değildir.

Keytruda örneğinde ruhsat 2016’da verildi, ilaç ise EK-4/A’ya ve SUT’a 26.07.2025’te girdi. Tablodaki örneklerin çoğunda EK-4/A’ya giriş günü SUT bendinin yürürlük günüyle aynıdır.

Ruhsat tarihleri TİTCK’nın 06.11.2026 tarihli ruhsatlı ürünler listesinden, EK-4/A giriş tarihleri SGK’nın 02.10.2026 tarihli işlenmiş SUT paketindeki EK-4/A listesinden alınmış ve 11.11.2026’ya kadar yayımlanan SGK liste duyurularıyla karşılaştırılmıştır. Bu ilaçlar için o duyurularda ekleme, çıkarma ya da pasifleme görülmemiştir.

Onkoloji Bentleri Resmi Gazete’de Hangi Tarihlerde Eklendi?

2018’den bu yana onkoloji bentleri 04.02.2018 tarihli tebliğden başlayarak her yıl birkaç tebliğle eklendi, SUT’a işlenen son onkoloji değişikliği ise 02.10.2026 tarihli tebliğdir. Aşağıdaki çizelge, SUT dipnotlarında görünen onkoloji ilacı bendi eklemelerini ve bu bentlerle ilgili bazı dönüm noktalarını gösterir. Her ilaç yer almaz, metinden çıkarılan bentlerin ilk kaydı da SUT’ta bulunmayabileceği için çizelge tam bir döküm değildir. Tarih, sayı ve bent harfleri mevzuat.gov.tr’deki SUT metninin dipnotlarıyla ve SGK’nın işlenmiş SUT metnindeki yürürlük kayıtlarıyla karşılaştırılmıştır.^[4]

Çizelge, 12.11.2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’de yayımlanan SUT metnine göre hazırlanmıştır. Bu metne işlenen son değişiklik 02.10.2026 tarihli tebliğdir. EK-4/A’ya giren ürünlerin güncel dökümü SGK’nın duyurularıyla verildiği için çizelgeye alınmamıştır.

Çizelgede yer almayan ilaçların kaydı da SUT’ta bulunur. Her bentte “Ek”, “Değişik” ve “Mülga” notları, hangi tarihte hangi Resmi Gazete sayısıyla değişiklik yapıldığını gösterir. İlacınızın bendindeki ilk tarih, ödeme koşulunun SUT’ta yazılmaya başladığı gündür.

Listede Olmak Her Hastaya Ödeme Anlamına Gelir mi?

Gelmez. Bent genellikle endikasyonu, tedavi basamağını, performans düzeyini, gereken testi ve raporun hekim bileşimini birlikte arar. 4.2.14.C(5) fıkrası bunun iyi bir örneğidir. Bu fıkradaki beş etkin maddenin bedeli yalnızca sayılan endikasyonlarda ödenir, ilaç yatarak tedavide hastanece temin edilir ve tedavi protokolünü gösteren sağlık kurulu raporu en çok üçer ay süreli düzenlenir.^[5]

Bir ilaç haberde “listeye girdi” diye geçse bile ödeme, hastanın hastalığının evresi ve tedavi basamağı bentteki koşullara uyduğunda başlar.

Tarih burada da belirleyicidir. İlaç ödeme kapsamına alındığı gün onaylı endikasyonunda tanımlıydı ama SUT’ta koşulu yazılmamış bir endikasyonda kullanılıyorsa, bedeli Kurumca karşılanmaz (SUT 4.1.4(4)(d)). Bu yüzden “ilaç artık listede” demek, “benim kullanımım ödenir” demek değildir.

Tedavi Sürerken SUT Değişirse Hangi Tarihteki Kural Geçerli Olur?

Tedavi sürerken SUT tedavi basamaklarını değiştirirse, 4.2.14.C(5) fıkrasındaki ilaçlarda tedavinin başladığı tarihteki SUT’ta yer alan başlangıç kriterleri geçerli olur. Raporlar için ayrıca SUT 4.1.3(9) uygulanır ve yeni hükümlere uygun raporlar süresi sonuna kadar geçerli kalır.

Üç tarih ayrı tutulmalıdır. Tedavinin başladığı gün başlangıç kriterini, rapor tarihi raporun hangi hükme göre yazıldığını, reçete tarihi ise ilacın hangi dönemin düzenlemesiyle verildiğini gösterir.

Yeni Ruhsatlı İlaçta Geçiş Dönemi Var mı?

SUT iki geçiş kuralı tanımlar. İlki EK-4/A’da bulunan ve SUT’ta düzenlemesi olan bir ilaca sonradan ruhsatlı bir endikasyon eklenmesine ilişkindir. Başvuru yapıldığı tarihten başvuru sonuçlanıncaya kadar, Sağlık Bakanlığınca şahıs bazında verilmiş endikasyon dışı kullanım onayı varsa bedel karşılanır (SUT 4.1.4(4)(e)).

İkincisi yurt dışından temin edilen ilaçlara aittir. Bakanlık izniyle yurt dışından getirilen ilaç Türkiye’de ruhsat alıp dağıtım belgesi alırsa, dağıtım belgesi tarihi esas alınarak EK-4/A’ya giriş talebinden itibaren talebin sonuçlanacağı azami süre içinde ödeme yapılabilir. Bunun için uzman hekim raporu ve Bakanlığın kullanım onayı gerekir, ilaç onayda belirtilen süre boyunca en fazla birer aylık miktarlarla reçete edilir. Rapor ve reçetenin onay tarihinden sonra düzenlenmesi esastır (SUT 4.3(8)).

Dava Sürerken İlaç Listeye Girer ya da Listeden Çıkarsa Ne Olur?

İlaç dava sürerken SUT’a alınırsa mahkeme reçete ve fatura tarihlerini SUT’a alınma tarihiyle karşılaştırır, alınma tarihinden önceki kullanım için ise tıbbi zorunluluğu bilirkişi kuruluyla inceler. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bir dosyada (E.2025/15579, K.2025/15547, 17.11.2025) dava konusu ilacın 10.07.2025 tarihli tebliğin 1. maddesiyle ödeme kapsamına alındığını tespit etti. Dairenin gerekçesine göre reçete ve fatura tarihleri, ilacın SUT’a alınma tarihi ve Kurumun red cevabı birlikte değerlendirilmeli, hastanın kanser türü ve evresi belirlenip önce ilacın SUT kapsamında olup olmadığına karar verilmelidir. Daire istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararını ortadan kaldırdı ve ilk derece kararını oybirliğiyle bozdu.^[6]

Aynı gerekçe, ilaç SUT şartlarına uymuyorsa ya da kullanım alınma tarihinden öncesine aitse üniversitelerin tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik bir bilirkişi kurulundan rapor alınmasını ve ilacın tıbben zorunlu ve sürekli yararlı olup olmadığının incelenmesini ister. Yani liste tarihi, dosyada hangi ölçütün uygulanacağını belirler.

Daire bu çizgiyi 2026’da da sürdürdü. 27.04.2026 tarihli ve E.2026/2105, K.2026/5627 sayılı kararda aynı 10.07.2025 tarihli tebliğe ve SUT’a alınma tarihlerine bakılmasını istedi, alınma tarihinden önceki dönem için rapor alınacak yer olarak tıbbi ya da cerrahi onkoloji anabilim dalının yanında Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesini de saydı. Bu karar da bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılması ve ilk derece kararının oybirliğiyle bozulmasıyla sonuçlandı.^[7] Davanın genel akışı için SGK kanser ilacı davası ve süreçleri yazısına bakılabilir.

Bir başka dosyada Kurum, ilacın EK-4/A-C listesinde yer almadığını söyleyerek ödemeyi reddetmişti. Aynı daire 03.11.2025 tarihinde (E.2025/12248, K.2025/14504) idarenin ilaçları ödeme kapsamına alabileceğini ve etkinlik ile verimlilik ölçütleriyle her zaman kapsam dışına çıkarabileceğini hatırlatmış, mahkemelerin ise ilacın tıbben ve fennen gerekli olup olmadığını araştırmasını beklemiştir. Bu kararda da bölge adliye mahkemesi kararı oybirliğiyle kaldırılmış ve ilk derece kararı bozulmuştur.^[8]

Danıştay Kararları Listedeki Bentleri Nasıl Etkiledi?

Danıştay 10. Dairesi nivolumab (pp) bendindeki bir cümleyi 2023’te, bendin tamamını 2024’te iptal etti ve bent sonraki tebliğlerle önce yeniden yazıldı, sonra kaldırıldı. SUT bendinin kendisi idari işlemdir ve ülke çapında uygulandığı için iptali Danıştay’da, Danıştay’ın ilk derece yargılama görevi kapsamında istenir. Nivolumab bendi bunun örneği oldu. 21.03.2018 tarihli tebliğle eklenen (pp) bendindeki, ipilimumabla ardışık ya da birlikte kullanımda bedelin ödenmeyeceğine ilişkin cümle, Danıştay 10. Dairesinin 14.11.2023 tarihli ve E.2019/10235, K.2023/6829 sayılı kararıyla oybirliğiyle iptal edildi.^[9]

Daire iptal gerekçesini şekil unsuruna dayandırdı. Kurum, düzenlemeden önce Sağlık Bakanlığının görüşünü almak zorundadır ve bu görüş alınmadan yayımlanan değişiklik hukuka aykırıdır.

Görüşe uyulmasının ihtiyari olması da bu zorunluluğu ortadan kaldırmamaktadır.

Aynı kararda ödemeyi reddeden bireysel işlem yönünden dava görev nedeniyle reddedildi, çünkü davacının 5510 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşmazlığı iş mahkemesine aitti (5510 m.101). Ardından 30.09.2024 tarihli ve E.2020/5431, K.2024/3496 sayılı kararda Danıştay 10. Dairesi (pp) bendini ve buna dayanan bireysel ödememe işlemini oybirliğiyle iptal etti.^[10] Sonraki tebliğler bendi önce 08.03.2025’te yeniden düzenledi, 10.07.2025’te kaldırarak yerine 4.2.14.C(5) fıkrasını koydu.

İki karar da Danıştay dairesinin ilk derece sıfatıyla verdiği kararlardır ve kararlarda Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu gösterilmiştir. Temyiz incelemesinin sonucuna ulaşılamamıştır.

Bu ayrımın bir istisnası vardır. Geçici 4. madde kapsamında kalan, yani 1 Ekim 2008’den önce Emekli Sandığı iştirakçisi olan hastalarda Kurum işlemi idari işlem sayıldığından ilaç bedeli davası idari yargıda görülür.^[11]

Bu kararlar kendi dosyalarının sonucunu bildirir. Bir bendin iptalinin başka hastanın geçmiş dönem ödemesine etkisi, o hastanın başvuru ve dava tarihleri ile belgelerine bakılarak ayrıca değerlendirilir. Konuya ilişkin genel bir dönüş vaadi yoktur. İptal davasının nasıl işlediğini öğrenmek için idari işlemin iptali davası yazısı kullanılabilir.

Liste Değişiklikleri Nasıl Takip Edilir?

En güvenilir kaynak, mevzuat.gov.tr üzerindeki Sağlık Uygulama Tebliği sayfasıdır. Metinde ilacın bendini etkin madde adıyla aratıp dipnot tarihlerine bakmak, ilacın SUT’a girişini ve sonraki değişikliklerini gösterir. Her tebliğ değişikliği Resmi Gazete’de ayrıca yayımlanır.

EK-4/A ve EK-4/D gibi ekler ise SUT’ta Kurumun resmi internet sitesinde yayımlanan listeler olarak tanımlanır (SUT 4.1.6(5) ve 4.1.9). Hastane eczanesinin ya da hekimin “listede yok” demesi, bu eklerde ürünün ticari adı ve barkodunun aranması gerektiği anlamına gelir. EK-4/A’daki tek tek ürün değişiklikleri SGK’nın “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde Yapılan Düzenlemeler” başlıklı duyurularıyla yayımlanır.

Liste ve Bent Farkına Dair Sorular

Listeye giriş, rapor ve temin konusunda sık gelen sorular aşağıda kısa cevaplarla yer alıyor.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları