Biber Gazı Yasal mı? Taşıma, Kullanma ve Cezası

Biber gazı yasal mı sorusunun kısa cevabı evettir. Kişisel savunma spreyinin satın alınmasını ve taşınmasını yasaklayan genel bir kanun hükmü yoktur. Sorumluluk, spreyin nerede taşındığına ve kime karşı kullanıldığına göre doğar.

Spreyi bulundurmak tek başına suç oluşturmaz. Bir kişiye sıkılması ise kasten yaralama suçunu gündeme getirir. Haksız bir saldırıya karşı orantılı kullanım meşru savunma sayılır ve ceza verilmez.

Biber Gazı Taşımak Yasak Mı?

Sivillerin biber gazı spreyi taşıması genel olarak serbesttir. Ruhsat ya da izin alınması gerekmez. Ateşli silahlar ve bıçaklar için öngörülen izin sistemi bu spreyleri kapsamaz.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun yapımı yasak aletleri tek tek sayar.^[1] Bu listede kama, hançer, sustalı çakı, muşta ve boğma teli bulunur. Göz yaşartıcı ya da biber gazı spreyi listede yer almaz.

Aynı kanunun 15. maddesindeki taşıma ve bulundurma cezası, 4. maddede yazılı bıçak ve aletler ile benzerlerine ilişkindir. Biber gazı spreyi bu aletler arasında sayılmadığından, spreyi taşımak bu kanuna göre suç oluşturmaz. Ruhsatsız silahla ilgili kurallar ruhsatsız silah taşıma ve bulundurma cezası yazısında ayrıca ele alınır.

Biber Gazı Satın Almak ve Satmak Serbest Mi?

Evet, biber gazı spreyini satın almak ve satmak serbesttir. Kişisel savunma spreyleri piyasada serbestçe satılır ve satın alma için kimlik bildirimi veya kayıt öngören bir kanun hükmü bulunmaz. Ürünler internet mağazalarında ve av-kamp malzemesi satan yerlerde bulunur.

Serbest satış, her kullanımın serbest olduğu anlamına gelmez. Spreyin kullanıldığı olaya göre ceza hukuku kuralları uygulanır. Satın alanın, ürünün kullanım talimatına uyması ve spreyi çocukların ulaşamayacağı yerde saklaması gerekir.

Spreyin etken maddesi ve miktarı ürün etiketinde yazılıdır. Etiketteki kullanım mesafesi ve uyarılar kullanım sırasında dikkate alınmalıdır. Son kullanma tarihi geçmiş sprey beklenen etkiyi göstermeyebilir.

Yurt dışından getirilen spreyler gümrük kurallarına tabidir. Bazı ülkeler biber gazı taşımayı yasaklar veya izne bağlar. Seyahat edilecek ülkenin kuralları önceden kontrol edilmelidir.

• Spreyi satın almak ve evde bulundurmak suç değildir.
• Günlük yaşamda çantada veya cepte taşımak suç değildir.
• Toplantı ve gösteri yürüyüşüne sprey ile katılmak suçtur.
• Saldırı yokken bir kişiye sıkmak kasten yaralama suçudur.

Biber Gazı Hangi Yerlerde Taşınamaz?

Sprey taşımanın açıkça suç sayıldığı yer toplantı ve gösteri yürüyüşleridir. 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, her türlü sis, gaz ve benzeri madde taşınarak katılınan toplantı ve gösteri yürüyüşlerini kanuna aykırı sayar.^[2]

Toplantı ve gösteri yürüyüşüne her türlü sis, gaz ve benzeri madde taşıyarak katılanlar iki yıl altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.^[3] Spreyin kullanılmış olması gerekmez. Gösteriye sprey ile katılmak suçun oluşması için yeterlidir.

Mitinge, eyleme veya gösteri yürüyüşüne giderken biber gazı spreyi yanınızda bulunmamalıdır. Savunma amacı taşınsa bile 2911 sayılı Kanundaki suç oluşur.

Havalimanı ve adliye gibi yerlerde giriş güvenlik kontrolü yapılır. Bu yerlerde spreyin girişte alınması veya emanete bırakılması istenebilir. Uçak yolculuğunda taşınabilecek maddeler havayolu kurallarına tabidir.

Biber Gazı Sıkmak Hangi Suçu Oluşturur?

Haksız bir saldırı olmadan birine sprey sıkmak kasten yaralama suçudur. Türk Ceza Kanunu, kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişiyi cezalandırır.^[4] Gözde yanma, solunum güçlüğü ve geçici görme kaybı bu tanıma girer.

Biber gazı Türk Ceza Kanunu bakımından silah sayılabilir. Kanundaki silah tanımı yaralayıcı ve boğucu kimyasal maddeleri de kapsar.^[5] Silahla işlenen yaralamada ceza yarı oranında artırılır ve şikayet aranmaz.

Kasten yaralama suçunun unsurları ve ağırlaştırıcı halleri kasten yaralama suçu ve cezası yazısında anlatılır. Yaralama gözde kalıcı hasara yol açarsa ceza TCK m.87 uyarınca bir kat artırılır.

Biber gazı sıkmanın cezası

Biber Gazı Gözde Kalıcı Hasar Bırakırsa Ceza Artar Mı?

Evet, biber gazı gözde kalıcı hasar bırakırsa kasten yaralama cezası artırılır. Sprey çoğu olayda geçici etki bırakır; yakın mesafeden ve uzun süre sıkıldığında ise gözde kalıcı hasar oluşabilir.

Türk Ceza Kanunu m.87/1, yaralamanın neticesine göre cezayı artırır. Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması halinde belirlenen ceza bir kat artırılır. Yaşamı tehlikeye sokan durumlar da bu hükme girer.

Görme duyusunun tamamen yitirilmesi daha ağır bir hal olarak düzenlenir. Bu durumda TCK m.87/2 uygulanır. Neticenin tespiti adli tıp raporuyla yapılır.

Biber Gazı Yanlışlıkla Sıkılırsa Ne Olur?

Biber gazı yanlışlıkla sıkılıp biri yaralanırsa taksirle yaralama suçu oluşabilir, kasten yaralama hükümleri uygulanmaz. Bu suçun temel cezası dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.^[6] Taksirle yaralamanın soruşturulması kural olarak şikayete bağlıdır.^[7]

Kapalı ortamda spreyin denenmesi buna örnektir. Ortamdaki kişiler etkilenirse fail taksirli sorumluluk taşır. Kilit mekanizması olan spreyler bu riski azaltır.

Çocuğun ulaşabileceği yerde bırakılan sprey de sorumluluk doğurabilir. Çocuğun spreyi kullanması sonucu biri yaralanırsa spreyin sahibinin özen yükümlülüğü incelenir.

Biber Gazıyla Tehdit Suç Mudur?

Spreyi doğrultarak bir kişiyi yaralamakla korkutmak tehdit suçunu oluşturur. Tehdidin silahla işlenmesi halinde iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası verilir.^[8]

Tehdit için spreyin sıkılması gerekmez. Mağdurda korku yaratmaya elverişli bir davranış yeterlidir. Ayrıntılar tehdit suçu yazısında yer alır.

Biber Gazı Kullanmak Meşru Savunma Sayılır Mı?

Haksız bir saldırıya karşı biber gazı kullanmak meşru savunma kapsamına girebilir. Türk Ceza Kanunu, kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen ya da gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız saldırıyı o anda orantılı biçimde defetme zorunluluğuyla işlenen fiil için ceza verilmeyeceğini düzenler.^[9] Biber gazı çoğu saldırıya karşı ölçülü bir araç olarak değerlendirilir.

Meşru savunmanın kabulü için aşağıdaki şartlar birlikte aranır.

• Saldırı haksız olmalıdır.
• Saldırı gerçekleşmekte ya da gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olmalıdır.
• Saldırı kişinin kendisine veya başkasına ait bir hakka yönelmelidir.
• Savunma o anda yapılmalı ve saldırıyla orantılı olmalıdır.

Orantı değerlendirmesinde saldırının ağırlığı ve kullanılan araç birlikte ele alınır. Sözlü tartışmada karşı tarafa sprey sıkmak orantılı sayılmaz. Fiziki saldırı ya da gasp girişimine karşı kullanım ise genellikle orantılı kabul edilir.

Saldırganın etkisiz hale gelmesinden sonra sıkmaya devam etmek de orantıyı bozar. Yerde hareketsiz yatan kişiye yeniden sprey sıkılması savunma sayılmaz. Bu davranış ayrı bir yaralama fiili olarak değerlendirilir.

Saldırgan kaçtıktan sonra peşinden gidip sprey sıkmak meşru savunma sayılmaz. Saldırı sona erdiği için savunma zorunluluğu da ortadan kalkar. Şartlar nefsi müdafaa ve meşru savunma yazısında ayrıntılı olarak incelenir.

Biber gazı ve meşru savunma şartları

Meşru Savunmada Sınır Aşılırsa Ne Olur?

Meşru savunmada sınır aşılırsa ceza indirilebilir. Ceza sorumluluğunu kaldıran bir neden olan meşru savunmada sınır kast olmaksızın aşılır ve fiilin taksirli hali de cezalandırılıyorsa, taksirli suç için kanunda yazılı cezanın altıda birinden üçte birine kadarı indirilerek hüküm kurulur.^[10]

Meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek heyecan, korku veya telaştan kaynaklanırsa hiç ceza verilmez.^[11] Gece saldırısına uğrayan kişinin spreyi uzun süre sıkması bu kapsamda değerlendirilebilir. Mahkeme olayın koşullarını kamera kaydı ve tanık beyanlarıyla birlikte inceler.

Biber Gazı Kullanıldıktan Sonra Ne Yapılmalı?

Spreyi savunma amacıyla kullanan kişi olayı derhal kolluğa bildirmelidir. Bildirim, olayın savunma amacıyla yaşandığını gösteren ilk kayıt olur. Saldırganın kimliği ve olay yeri tutanağa geçirilir.

Saldırı sırasında yaralanma varsa hastaneden rapor alınması gerekir. Raporun önemi ve alınma yolu darp raporu nasıl alınır yazısında açıklanır. Olay yerindeki kamera kayıtları kısa sürede silinebileceğinden kayıtların korunması talep edilmelidir.

Türk Ceza Kanunu’nun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir. İfade sırasında olayın akışı tutarlı biçimde anlatılmalıdır.

Biber Gazı Hakkında Sık Sorulanlar

Biber gazı spreyinin taşınması ve kullanımıyla ilgili sık sorulan sorular aşağıdadır.