Eşim Ameliyat Oldu, Refakat İzni Alabilir Miyim?

Memursanız alabilirsiniz, ama ameliyat tek başına yetmez. Eşinizin ağır bir kaza geçirdiği ya da tedavisinin uzun süreceği hastanenin sağlık kurulu raporuyla belgelenirse, maaşınız kesilmeden üç aya kadar refakat izni kullanırsınız.

Özel sektörde çalışıyorsanız İş Kanunu’nda böyle bir izin yok. İş sözleşmenizde ya da toplu iş sözleşmesinde yazıyorsa hakkınız oradan doğar. Yazmıyorsa yıllık izniniz ya da işverenle anlaşacağınız ücretsiz izin kalır.

Memur olarak refakat iznini hangi durumda alırım?

Eşiniz, çocuğunuz, anne babanız ya da kardeşiniz ağır bir kaza geçirdiğinde veya tedavisi uzun süren bir hastalığa yakalandığında alırsınız. Refakat izni, hasta yakınınızın yanında kalabilmeniz için verilen ücretli izindir. Kanun bu izni ana, baba, eş, çocuk ve kardeş için tanır.^[1] Eşinizin anne ve babası bu listede yer almaz.

Asıl şart hastalığın ağırlığıdır. Birkaç günde iyileşilen bir ameliyat buna kendiliğinden girmez.

Bu durumu hastanenin sağlık kurulu belgeler. Sağlık kurulu raporu, birkaç hekimin birlikte düzenlediği rapordur ve tek hekimin verdiği rapor bu izin için yetmez. Raporda şu bilgiler yer almalıdır.

• Refakati gerektiren tıbbi sebep
• Yanında kalınmazsa hayati tehlike olup olmadığı
• Sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği
• Refakat süresi (en çok üç ay)
• Varsa refakatçide aranan özel nitelikler^[2]

Bu bilgilerden biri eksikse kurumunuz izni vermeyebilir. Raporu eşiniz taburcu olmadan istemek işinizi hızlandırır.

Memur Refakat İzni Şartları

İzin ne kadar sürer, maaşım kesilir mi?

Raporda yazan süre kadar, en çok üç ay izin alırsınız. Gerekirse aynı şartlarla üç ay daha uzatılır. Aynı kişi ve aynı hastalık ya da kaza için toplam süre altı ayı geçemez.

İzin boyunca maaşınız ve özlük haklarınız korunur. Özlük hakları, kademe ilerlemesi ve kıdem gibi memurluğa bağlı haklarınızdır.

Aynı hasta için aynı dönemde iki memur bu izni kullanamaz. Kardeşinizle ikiniz de memursanız izni sırayla alırsınız.

Eşiniz izin bitmeden iyileşirse işe dönmeniz gerekir. İyileşmeye rağmen ya da izin bittiği halde göreve başlamayan memur, izinsiz ve özürsüz görevini terk etmiş sayılır ve hakkında kanuna göre işlem yapılır.

Bakım altı aydan sonra da sürerse, yine sağlık kurulu raporuyla on sekiz aya kadar aylıksız izin isteyebilirsiniz. Bu izin refakat izninin bitiminden itibaren verilir ve aylıksız olduğu için bu sürede maaş ödenmez.^[3]

Refakat İzni Süresi

Rapor çıkmazsa ya da gecikirse hangi izni kullanırım?

Raporu beklerken yıllık izninizi ya da on günlük mazeret iznini kullanın. Onaylanmamış izinle işe gitmezseniz bu günler devamsızlık sayılır.

Mazeret izni, özel bir sebeple verilen kısa izindir. Birim amirinizin uygun görmesiyle merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam verir. Zorunlu hallerde verilen ikinci on gün yıllık izninizden düşülür ve öğretmenler bu ikinci on günü kullanamaz.^[4]

Refakat izni için nasıl başvururum?

Birim amirinize bir dilekçe verir, sağlık kurulu raporunu da eklersiniz.

1. Eşinizin tedavi gördüğü hastaneden sağlık kurulu raporu isteyin.
2. Raporda sürenin ve hayati tehlike bilgisinin yazıldığını kontrol edin.
3. Dilekçenizi raporun aslı ya da onaylı örneğiyle birlikte birim amirinize verin.
4. İzin onayı çıktıktan sonra işe ara verin.

Dilekçedeki süre rapordaki süreyle aynı olmalıdır. Aşağıdaki örneği kendi bilgilerinizle doldurabilirsiniz.

Özel sektörde çalışan işçi, eşi ameliyat olunca ne yapabilir?

Yıllık izninizi kullanabilir ya da işverenle ücretsiz izinde anlaşabilirsiniz. Sözleşmenizde refakat izni yazıyorsa onu da kullanırsınız. İş Kanunu’nun saydığı ücretli mazeret izinleri sınırlıdır ve eşin ameliyatı bunların arasında yer almaz.^[5]

Önce iş sözleşmenize, toplu iş sözleşmesine ve işyeri yönetmeliğine bakın. Hastalık ya da refakat için izin yazıyorsa hakkınız oradan doğar.

Yazmıyorsa yıllık izin ve ücretsiz izin kalır. Yıllık iznin tarihini işveren işyerinin işleyişine göre belirler, bu yüzden erkenden konuşun. Hak ettiğiniz gün sayısını yıllık izin süreleri ve ücreti yazısında bulabilirsiniz. Anlaştığınız izni, süresi, ücret durumu ve dönüş tarihiyle yazılı alın.

İşverenden izin almadan art arda iki iş günü, bir ay içinde iki kez tatilden sonraki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işe gitmezseniz, işveren sözleşmenizi haklı nedenle feshedebilir.^[6] Bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı alamazsınız.

Eşi Ameliyat Olan İşçi Ne Yapabilir?

İzin verilmezse ne yapabilirim?

Memursanız kurumun ret kararı bir idari işlemdir, yani idare mahkemesinde iptalini isteyebileceğiniz bir karardır. Kararın size bildirilmesinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirsiniz. Bu süre içinde üst makama başvurup kararın değiştirilmesini isterseniz dava süresi durur.^[7] Sürelerin nasıl hesaplandığı idari yargıda süreler yazısında anlatılıyor.

Özel sektörde kanundan doğan bir refakat hakkı olmadığından, işverenin izin vermemesi tek başına kanuna aykırı sayılmaz. İzin hakkı iş sözleşmenizde ya da toplu iş sözleşmesinde yazılıysa bu hükme dayanabilirsiniz. Bunun için dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız zorunludur.^[8]

Sık sorulan sorular

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları