Evli Kadının Bekarlık Soyadını Kullanması
Özet, seçtiğiniz yapay zeka aracında yeni sekmede oluşturulur. Yapay zeka özetleri hatalı veya eksik olabilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Evli kadın, evlenmeden önceki soyadını (bekarlık veya kızlık soyadını) kullanabilir. Kadının evlenmekle kocasının soyadını almasını öngören Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesi Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildi ve iptal 28 Ocak 2024’te yürürlüğe girdi.[1] Yargıtay bu hakkı daha önce, 2015’te kabul etmişti.
İşte bu noktada hatalı bir işlem yapmamak adına alanında uzman bir aile hukuku avukatı ile irtibata geçmek için buraya tıklayabilirsiniz. Harbiye Hukuk Bürosu’nun uzman boşanma avukatlarından danışmanlık hizmeti almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Evli Kadının Soyadı Düzenlemesi Neden İptal Edildi?
Eski 187. madde kadının evlenmekle kocasının soyadını alacağını, evlenmeden önceki soyadını ise ancak kocasının soyadının önünde kullanabileceğini düzenliyordu. Anayasa Mahkemesi bu maddenin her iki cümlesini de iptal etti. Medeni Kanun’un güncel metninde 187. madde yalnızca iptal notuyla yer alır.[2]
Mahkeme, evlenmeden önceki soyadının evlilik sonrasında da kullanılması bakımından kadın ile erkeğin benzer durumda bulunduğunu belirtti. Cinsiyete dayalı farklı muamelenin eşitlik ilkesine aykırı olduğuna karar verdi. İptal hükmü Resmi Gazete’de yayımlandıktan dokuz ay sonra, 28 Ocak 2024’te yürürlüğe girdi.
Karar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Türkiye aleyhine verdiği kararlarla da uyumludur. AİHM, evli kadının kocasının soyadını taşımaya zorlanmasını özel hayata saygı hakkı ve ayrımcılık yasağı bakımından ihlal saydı.[3]
Yargıtay Evli Kadının Kızlık Soyadı Hakkını Ne Zaman Kabul Etti?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 30 Eylül 2015 tarihli kararıyla evli kadının yalnızca kızlık soyadını kullanabileceğini kabul etti. Karar oyçokluğuyla verildi ve Medeni Kanun’un 187. maddesine rağmen Anayasa’nın 90. maddesi uyarınca insan hakları sözleşmelerinin esas alınmasına dayandı.[4]
Genel Kurul, kızlık soyadını kullanmak isteyen kadından haklı bir sebep aranmayacağını açıkça belirtti:
“Kızlık soyisminin kullanmak istemek için haklı bir gerekçenin bulunmasına ihtiyaç bulunmamaktadır.”
Karara göre bu hak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesi ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında bir insan hakkıdır ve kadın ile erkek arasında eşit uygulanmalıdır.[5] Bu davada davacı, akademik eserleri ve uluslararası görevleri nedeniyle kızlık soyadıyla tanındığını ileri sürmüştü.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 30 Eylül 2015 | Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, evli kadının yalnızca kızlık soyadını kullanabileceğini kabul etti. |
| 2023 | Anayasa Mahkemesi, Medeni Kanun’un 187. maddesini iptal etti. |
| 28 Ocak 2024 | İptal hükmü yürürlüğe girdi. |
Evli Kadın Bugün Kendi Soyadını Nasıl Kullanır?
Kadının evlenmeden önceki soyadını kullanmaya devam etmesinin önünde Medeni Kanun’da artık bir engel yoktur. Başvuruyu nüfus müdürlüğüne yaparsınız. Başvuru şekli ve istenen belgeler konusunda müdürlükten yazılı bilgi isteyin.
Nüfus müdürlüğü talebi kabul etmezse aile mahkemesinde kızlık soyadının kullanılması davası açılabilir. Anılan 2015 tarihli Genel Kurul kararı da bu davanın kadının lehine sonuçlanabileceğini gösterir.
Dava dilekçesinin nasıl hazırlanacağı ve ad ile soyadı değişikliklerinin genel sistemi için dilekçe ile isim ve soyisim değişikliği yazısına bakabilirsiniz.
Boşanan Kadın Hangi Soyadını Kullanır?
- Boşanan kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Kadın evlenmeden önce dul idiyse bekarlık soyadını taşımasına izin verilmesini hakimden isteyebilir.[6]
- Boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunan kadın, bunun kocaya zarar vermeyeceğini ispat ederse hakim isteği üzerine kocasının soyadını taşımasına izin verir. Koca, koşulların değişmesi halinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir.[7]
Boşanma sürecinin diğer sonuçları için boşanma davasında maddi ve manevi tazminat yazısından yararlanabilirsiniz.
Evli Kadının Bekarlık Soyadı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Konuyla ilgili en çok sorulan soruları bu başlık altında cevapladık.
Soyadı Konusunda Hukuki Destek
İstanbul boşanma avukatı Harbiye Hukuk Bürosu, kadının soyadı davaları ve boşanma sonrası soyadı taleplerinde danışmanlık verir. Dosyanıza uygun yolu belirlemek için avukata sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Hukuki haberleri bizden takip edin
Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Kaynaklar
- Anayasa Mahkemesi, 22.02.2023, E.2022/155, K.2023/38 (RG 28.04.2023, sayı 32174) ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.187 (iptal cümleler: Anayasa Mahkemesi, E.2022/155, K.2023/38) ↩
- Ünal Tekeli/Türkiye, B.No: 29865/96, 16.11.2004; Leventoğlu Abdulkadiroğlu/Türkiye, B.No: 7971/07, 28.05.2013 ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2014/889, K.2015/2011, T.30.09.2015 ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2014/889, K.2015/2011, T.30.09.2015 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.173/1 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.173/2 ↩
