Tashih Nedir? Hükmün Tashihi (HMK 304) ve Tavzihten Farkı

Tashih, mahkemenin verdiği hükümdeki yazı ve hesap hatalarını ve bunlara benzeyen açık hataları düzeltmesidir. Yeni bir karar verilmez, hükmün özü değişmez. Yalnız açıkça yanlış yazılmış kısım doğrusuyla değiştirilir. Dayanağı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hükmün tashihi” başlıklı 304. maddesidir.

Hüküm size tebliğ edildikten sonra hakim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Hükmün belirsizliğini gidermek isterseniz tavzih, hiç karar verilmemiş bir talep için tamamlama yoluna gidersiniz.

Tashih Nedir, Hukukta Ne Anlama Gelir?

Türk Dil Kurumu sözlüğü tashihi “düzelti”, tashih etmeyi “düzeltmek, doğrultmak” olarak tanımlar.[1] Hukukta anlamı daha dardır ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 304. maddesine dayanır.

Bu maddeye göre hükümdeki yazı ve hesap hataları ile benzeri açık hatalar, mahkemece kendiliğinden ya da taraflardan birinin talebiyle düzeltilebilir.[2] Amaç, elinizdeki karar ile dosyadaki kararın doğru ve aynı olmasını sağlamaktır.

Hükümdeki Hangi Hatalar Tashih Edilir?

Madde üç tür hata sayar. Birincisi yazı hatalarıdır. Tarafın adının yanlış yazılması, tarihin ya da dosya numarasının hatalı gösterilmesi gibi. İkincisi hesap hatalarıdır, örneğin kalemlerin toplamında yapılan bir işlem yanlışı. Üçüncüsü bunlara benzeyen diğer açık hatalardır.

Hata hem maddi hem de açık olmalıdır. Mahkemenin hukuki değerlendirmesinin yanlış olduğunu düşünüyorsanız bunu tashihle değil, kanun yoluyla ileri sürersiniz.

Tashihle hükmün içeriği istenen yönde değiştirilemez. Kanun düzeltme isteme hakkını davanın taraflarına tanır. Davada taraf olmayan kişiler bu yolla karara müdahale edemez.

Tashih edilebilen yazı, hesap ve benzeri açık hatalar kartı, HMK 304 hükmün tashihi nedir yazısı

Tashih Edilen Hata Türleri

Tashih Edilen Hatalara Örnekler

Kanun hataları tek tek saymaz, ama uygulamada belli örnekler öne çıkar. Tarafın adının ya da soyadının yanlış yazılması, hükümdeki dosya numarasının ya da karar tarihinin hatalı olması yazı hatasıdır. Tazminat kalemlerinin toplamının yanlış hesaplanması ya da faiz tutarında işlem hatası yapılması hesap hatasıdır.

Hüküm fıkrasındaki bentlerin sıra numaralarının karışması gibi bariz yazım tutarsızlıkları da benzeri açık hata sayılır. Hüküm fıkraları birbirine aykırıysa ya da hükmün nasıl uygulanacağı konusunda tereddüt varsa bu tavzihin konusudur. Hakkında hiç karar verilmeyen talepler ise tamamlamayla giderilir.

Hükmün Tashihi Nasıl İstenir?

Tashihi hükmü veren mahkemeden istersiniz. Mahkeme hatayı kendiliğinden de düzeltebilir. Usulde belirleyici olan, hükmün taraflara tebliğ edilip edilmediğidir.

Hüküm henüz tebliğ edilmemişse mahkeme hatayı taraflara bildirmeden düzeltebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hakim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Taraflar davete gelmezse dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilebilir.[3]

Tashih kararı verilirse düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemedeki nüshaların ve verilmiş suretlerin altına ya da bunlara eklenecek ayrı bir kağıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir. Yeni bir hüküm kurulmaz. Mevcut hükmün altına bir düzeltme eklenir.

Hükmün tebliğ edilip edilmemesine göre tashih usulü kartı, HMK 304 tashih nedir yazısı için

Tashih Usulü

Yargıtay Tebliğden Sonraki Tashihe Nasıl Bakıyor?

Yargıtay, hüküm tebliğ edildikten sonra tarafları dinlemeden yapılan tashihi bozma sebebi sayıyor. 2. Hukuk Dairesi bir boşanma dosyasında, davalının tashih talebi hakkında usulüne uygun işlem yapılmadan karar verildiği için hükmü bozdu. Daire, hüküm tebliğ edilmişse hakimin tarafları dinlemeden hatayı düzeltemeyeceğini hatırlattı.[4]

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin incelediği dosyada yerel mahkeme, davalı vekilinin dilekçesini tavzih talebi sayıp harç bendini değiştiren bir ek karar vermişti. Daire, yapılan işlemin aslında tashih olduğunu, asıl hüküm tebliğ edildikten sonra taraflar dinlenmeden yapıldığı için HMK m.304’e aykırı olduğunu belirterek ek kararı bozdu. Yani talebin adı değil, içeriği belirleyicidir.

Dilekçenin adı “tavzih” olsa bile istenen şey yazı ya da hesap hatasının düzeltilmesiyse işlem tashih sayılır. Hüküm tebliğ edilmişse karşı taraf dinlenmelidir. Dinlenmezse ek karar bozulabilir.

Tashih, Tavzih ve Tamamlama Arasındaki Fark

Hüküm verildikten sonra üç ayrı yol vardır ve yanlış olanı seçerseniz talebiniz amacına ulaşmaz. Tashih açık yazı ve hesap hatalarını düzeltir (HMK m.304). Tavzih, yeterince açık olmayan, uygulanmasında tereddüt doğuran ya da birbirine aykırı fıkralar içeren hükmü açıklar (m.305). Tamamlama ise hakkında hiç karar verilmeyen talepler için ek karar verilmesini sağlar (m.305/A).[5]

Tashihi, dosyadaki belgelerde yapılan maddi hata düzeltmesinden de ayırmak gerekir. HMK m.183’e göre dosyadaki belgelerde bulunan açık yazı ve hesap hataları karar verilinceye kadar düzeltilebilir. Tashih ise karardan sonra hükümdeki hatayı düzeltir. Tavzih ve tamamlamanın usulünü ve dilekçe örneklerini tavzih dilekçesi ve örneği yazımızda anlattık.

Tashih, tavzih ve tamamlama farkı kartı, HMK 304 hükmün tashihi ve tavzihten farkı yazısı için

Tashih, Tavzih, Tamamlama

İdari Yargıda Kararın Düzeltilmesi Nasıl İstenir?

İdari yargıda kararın açıklanmasını ya da yanlışlıkların düzeltilmesini kararı veren mahkemeden istersiniz. Dayanağı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun (İYUK) 29 ve 30. maddeleridir. 29. maddeye göre karar yeterince açık değilse ya da birbirine aykırı hüküm fıkraları taşıyorsa taraflar kararın açıklanmasını isteyebilir. 30. madde ise tarafların adı, soyadı ve sıfatı ile iddiaların sonucuna ilişkin yanlışlıkların ve hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesine imkan verir. Düzeltme ilamın altına yazılır.[6]

İYUK m.54’te eskiden düzenlenen “kararın düzeltilmesi” ayrı bir kanun yoluydu ve 2014’te 6545 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. İdari yargıdaki kanun yolları için idari yargıda istinaf yazımıza bakabilirsiniz.

Yargı kolu Düzeltme yolu Dayanak
Hukuk Tashih, tavzih, tamamlama HMK m.304, 305, 305/A
İdare ve vergi Açıklama, yanlışlıkların düzeltilmesi İYUK m.29, 30

Tashih İstemek İstinaf Süresini Durdurur mu?

Hayır, tashih istemek istinaf süresini durdurmaz. Kanun yoluna başvurduğunuzda hükmün hukuka aykırı olduğunu ileri sürersiniz. İstinaf süresi iki haftadır ve ilamın usulen tebliğiyle işlemeye başlar.[7] Tashih ise hükmün içeriğine itiraz etmez, yazımındaki açık hatayı düzeltir.

HMK m.304 ile m.306 arasındaki hükümlerde tashih ya da tavzih talebinin kanun yolu süresini durduracağına dair bir düzenleme yoktur. Hükümde açık bir hatanın yanında kanun yoluna götürmek istediğiniz bir itirazınız da varsa, istinaf süresini tashih sonucunu beklemeden takip edin. Süreleri istinaf nedir yazımızda anlattık.

Tashih Ne Zamana Kadar İstenebilir?

HMK m.304 tashih için bir süre koymaz. Tavzih hükmün icrası tamamlanıncaya kadar istenebilir. Tamamlama için ise nihai kararın tebliğinden itibaren bir aylık süre vardır. Hata icra ya da tapu tescili sırasında sorun çıkarmasın diye, fark ettiğiniz anda başvurun.

Tashih dilekçesinde hatanın yerini somut olarak gösterin. Hükmün hangi fıkrasında hangi ifadenin yanlış olduğunu, doğrusunun ne olması gerektiğini ve bunun dosyadaki hangi belgeden anlaşıldığını yazın.

Hükmün tebliğ tarihini de kontrol edin. Tebliğde usule aykırılık varsa usulsüz tebligat yazımız yol gösterir. Maddelerin tam metni HMK metninde yer alır.

Tashih Hakkında Sık Sorulan Sorular



Hukuki haberleri bizden takip edin

Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.

Kaynaklar

  1. Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, “tashih” ve “tashih etmek” maddeleri. ↩
  2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.304/1. ↩
  3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.304/1. ↩
  4. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2016/6107, K. 2016/9866, 12.05.2016. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2016/12590, K.2016/10997, 02.05.2016. ↩
  5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.304, m.305 ve m.305/A. ↩
  6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.29 ve m.30. ↩
  7. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345/1. ↩
Av. Haşim Elmas
Av. Haşim Elmas
Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir. Arabuluculuk, Uzlaştırmacılık ve Ceza alanlarında uzmanlık sertifikalarına sahiptir. Başta İş, T...
Yorum yok
Yorum yap

yorum yap