Boşanmada Mal Paylaşımı Davası

Boşanmada mal paylaşımı, evlilik birliği boşanma kararıyla sona erdikten sonra eşlerin evlilik içinde edindiği malların aralarında paylaştırılmasını ifade eder. Kanunda eşler arasında aksi kararlaştırılmamışsa edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Bu rejimde evlilik süresince edinilen mallar, boşanma kesinleştiğinde eşler arasında yarı yarıya paylaşılır.^[1]

Paylaşım ayrı bir mal paylaşımı davasıyla, uygulamadaki adıyla katılma alacağı davasıyla yapılır. Evlenmeden önce edinilen mallar ise bu paylaşımın tamamen dışında kalır.

İşte bu noktada hatalı bir işlem yapmamak adına alanında uzman bir boşanma hukuku avukatı ile irtibata geçmek için buraya tıklayabilirsiniz. Harbiye Hukuk Bürosu, aile hukuku kaynaklı davalarınızda hak kaybı yaşamamanız adına ekibiyle hizmet vermektedir.

Boşanmada Mal Paylaşımı Nedir?

Eşler arasında evlilik sözleşmesiyle başka bir rejim seçilmemişse kanun gereği edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde her eş kendi kişisel mallarını korur, evlilik içinde edinilen mallar ise mal rejimi sona erdiğinde yarı yarıya paylaşılır.^[2]

Eşler evlenmeden önce ya da evlilik sırasında noterde yapacakları bir sözleşmeyle kanunun öngördüğü diğer rejimleri de seçebilir. Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ortaklığı bu seçeneklerden birkaçıdır.

Sözleşme olmasa bile hakim, haklı bir sebep varsa eşlerden birinin istemi üzerine mevcut rejimin mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir. Diğer eşin malvarlığının borca batık olması, ortaklığın menfaatlerini tehlikeye düşürmesi veya mal varlığı hakkında bilgi vermekten kaçınması bu haklı sebeplerin başlıcalarıdır.^[3]

Boşanmada Hangi Mallar Paylaşılır, Hangileri Paylaşılmaz?

Evlilik içinde edinilen mallar mal paylaşımına girer. Evlenmeden önce sahip olunan ya da karşılıksız kazanılan mallar bu paylaşımın dışında kalır. Kanunda edinilmiş sayılan mallar tek tek sıralanmıştır:

• Çalışmanın karşılığı olan edimler (maaş, prim, ikramiye),
• SGK ve benzeri kurum veya sandıkların yaptığı ödemeler, kıdem ve emekli ikramiyeleri,
• Çalışma gücü kaybı nedeniyle ödenen maddi tazminatlar,
• Kişisel malların getirdiği gelirler, örneğin kişisel bir dairenin kira geliri,
• Edinilmiş malların yerine geçen değerler.^[4]

Kişisel mal sayılıp paylaşıma girmeyen mallar ise farklı bir kaynaktan gelir. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan ya da sonradan miras veya bağış yoluyla karşılıksız kazanılan mallar, yalnızca kişisel kullanıma özgülenmiş eşyalar ve manevi tazminat alacakları bu gruptadır.^[5] Paylaşım hesabında malların değeri, kural olarak tasfiye yani karar tarihindeki rayiç değer üzerinden belirlenir.

Ev, Araba ve Ziynet Eşyası Boşanmada Nasıl Paylaşılır?

Ev ve araba evlilik içinde satın alınmışsa edinilmiş mal sayılır. Tapuda ya da ruhsatta kimin üzerine kayıtlı olduğuna bakılmaksızın değerinin yarısı diğer eşe katılma alacağı olarak ödenir.

Ev veya araba evlenmeden önce alınmışsa kişisel mal olarak kalır, diğer eş bu durumda yalnızca evlilik içinde yapılan katkılar için para alacağı isteyebilir. Bu alacağın hesabı evlenmeden önce alınan mallar yazısında anlatılmıştır.

Düğünde takılan ziynet eşyasının mal paylaşımıyla ilgisi yoktur. Ziynetler kime takıldıysa kural olarak onun kişisel malı sayılır ve ayrı bir hukuki rejime tabidir. Ayrıntılı kurallar ve istisnalar düğünde takılan takılar kime aittir yazısındadır.

Evlenmeden Önce Alınan veya Kredili Mallar Nasıl Paylaşılır?

Evlenmeden önce satın alınan bir ev ya da aracın kredisi evlilik içinde ödenmeye devam ediyorsa, malın kendisi yine satın alan eşin kişisel malı olarak kalır. Diğer eşe doğan hak mülkiyet değil bir para alacağıdır.

Alacak, evlilik içinde ödenen taksitlerin krediye oranı bulunup bu oranın malın satın alma bedelindeki payıyla çarpılması ve sonucun malın tasfiye tarihindeki değerine uygulanmasıyla hesaplanır — taksit tutarının yarısı değildir. Hesabın tam işleyişi ve rakamlı örneği evlenmeden önce alınan mallar kimde kalır yazısında anlatılmıştır.

Miras, Hacizli Mal ve Şirket Hissesi Mal Paylaşımına Girer mi?

Miras yoluyla kalan mallar kim adına kalmışsa onun kişisel malıdır ve mal paylaşımına girmez. Bu malın evlilik içinde getirdiği gelir, örneğin miras kalan dairenin kirası, yine de edinilmiş mal sayılır.^[6]

Bir eşin üzerindeki haciz, o malın mal paylaşımına girmesine engel değildir. Mal evlilik içinde edinilmişse haciz şerhine rağmen yarı yarıya paylaşıma dahil edilir, haczin tasfiye sürecindeki etkisi davada ayrıca gözetilir. Şirket hissesi de benzer bir kurala tabidir.

Şirket evlilik tarihinden sonra kurulmuşsa ya da hisseler evlilik içinde edinilmişse hisse edinilmiş mal sayılır. Şirket evlilikten önce kurulup hisseler de o dönemde alınmışsa paylaşıma girmez.

Katılma Alacağı Davası Ne Zaman ve Nerede Açılır?

Mal paylaşımı davası, yani katılma alacağı davası, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılabileceği gibi boşanma davasıyla birlikte ayrı bir dava olarak da açılabilir. Bu ikinci yolda mahkeme, boşanma davasının sonucunu bekletici mesele yapar.^[7]

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise mal rejiminin sona erme sebebine göre değişir:

Dava açma süresi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır. Yargıtay bu süreyi Türk Borçlar Kanunu’nun genel zamanaşımı hükmüne dayandırır.^[9] Alacağın miktarı baştan netleşmiyorsa dava kısmi dava olarak da açılabilir.

16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun HMK m.107’yi yürürlükten kaldırdı, m.109’a eklenen dördüncü fıkrayla da alacağın yalnızca bir kısmı dava edildiğinde talebin bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabileceğini düzenledi. Artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.^[10]

Bu yolu seçmek davacının tercihidir, kanuni bir zorunluluk değildir. Hesap, ispat ve faiz gibi katılma alacağının ayrıntıları katılma alacağı davası (katkı payı) yazısında ele alınmıştır.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Mal Paylaşımı Farkı

Anlaşmalı boşanmada taraflar mal paylaşımını protokolde kendileri belirler. Malları eşit ya da farklı oranda paylaştırabilir, isterlerse mal paylaşımından karşılıklı feragat edebilirler. Protokolde paylaşım düzenlenmemişse ve taraflardan biri sonradan talep ederse, boşanma kesinleştikten sonra 10 yıl içinde ayrı bir mal paylaşımı davası açılabilir.

Çekişmeli boşanmada durum farklıdır. Mal paylaşımı kural olarak boşanma kararının kesinleşmesini bekler ve ayrı bir dava ile yürütülür. Süreç anlaşmalı boşanma davası yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

2002 Öncesi ve Sonrası Evliliklerde Mal Paylaşımı Farkı

01.01.2002’den önce yürürlükte olan eski Medeni Kanun’a göre eşler arasında kural olarak mal ayrılığı rejimi geçerliydi. Evlilik içinde kim mal edindiyse mal onun kalıyordu. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden itibaren ise yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır, evlilik içinde edinilen mallar kural olarak yarı yarıya paylaşılır.

Her iki dönemde de evlenmeden önce edinilen mallar kişisel mal sayılır ve hesaba katılmaz. 2002 öncesi evlenip hala evli olan çiftler için de yasal rejim, eşler aksini seçmediyse, 2002’den itibaren edinilmiş mallara katılmaya döner.

Aldatma veya Hayata Kast Durumunda Mal Paylaşımı Nasıl Etkilenir?

Zina veya hayata kast sebebiyle boşanmada hakim, kusurlu eşin artık değerdeki, yani edinilmiş mallardaki pay oranını hakkaniyete uygun biçimde azaltabilir, hatta tamamen kaldırabilir.^[11] Kanun bunun için sabit bir oran öngörmez, indirim miktarı her olayda hakimin takdirine bırakılmıştır.

Bu indirim yalnızca kusurlu eşin kendi payını etkiler. Değer artış payı gibi diğer alacak kalemleri için kusurlu eşin talep hakkı devam eder.

Boşanmadan Önce Satılan veya Devredilen Mallar Ne Olur?

Boşanmadan önce yapılan her satış kendiliğinden mal paylaşımına dahil edilmez, kanun bunu iki özel duruma bağlamıştır. Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan ve olağan hediye sayılmayan karşılıksız kazandırmalar edinilmiş mallara değer olarak eklenir. Süre sınırı olmaksızın, diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler de aynı şekilde hesaba katılır.^[12]

Karşılığı alınıp harcanan sıradan bir satış, bu iki şart gerçekleşmediği sürece kendiliğinden mal paylaşımına girmez. Mal kaçırma kastının ispatı davanın görülmesi sırasında ayrıca incelenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmada mal paylaşımıyla ilgili en çok sorulan sorular aşağıda yanıtlanmıştır.

Aile Hukuku ve Boşanma, Mal Paylaşımı Davası Avukatımıza Ulaşın

Boşanma ile birlikte sahip olduğunuz hakların dava içinde tam olarak kullanılması ve dava sonucunda mağduriyet yaşanmaması için boşanma sürecinin alanında uzman ve tecrübeli bir boşanma avukatı tarafından yönetilmesi gerekmektedir. Bu noktada İstanbul boşanma avukatı Harbiye Hukuk Bürosu, alanında yetkin boşanma avukatları ile sizlere hizmet vermektedir.

İstanbul boşanma avukatı Harbiye Hukuk Bürosu, deneyimli aile hukuku kadrosu, çözüm odaklı yaklaşımı, hızlı ve etkili çözümlerle boşanma sürecinde sizlere danışmanlık vermeye hazırdır.

Av. Şamil Kaya

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2014 yılında onur derecesiyle mezun olmuştur. Lise öğrenimini yatılı şekilde Erdoğan Akdağ Anadolu Öğretmen Lisesi’nde 2010 yılında birincilikle tamamlayan Şamil Kaya, 2018 yılında başladığı Anadolu Ünivers...

Tüm yazıları