Evlilik Dışı Çocuğun Baba Tarafından Tanınması
Özet, seçtiğiniz yapay zeka aracında yeni sekmede oluşturulur. Yapay zeka özetleri hatalı veya eksik olabilir; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Evlilik dışı çocuğun baba tarafından tanınması, babanın çocukla arasında soybağı kuran tek taraflı beyanıdır. Medeni Kanun’a göre çocuk ile baba arasındaki soybağı anne ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.[1] Tanıma, babanın nüfus memuruna ya da mahkemeye yazılı başvurusu veya resmi senette ya da vasiyetnamesinde yapacağı beyanla gerçekleşir.[2]
Tanıma için dava açılması gerekmez. Baba çocuğu tanımazsa anne ya da çocuk babalık davası açar.
İşte bu noktada hatalı bir işlem yapmamak adına alanında uzman bir hukuk avukatı ile irtibata geçmek için buraya tıklayabilirsiniz. Harbiye Hukuk Bürosu’ndan danışmanlık hizmeti almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Evlilik Dışı Çocuğun Baba Tarafından Tanınması Nasıl Yapılır?
Kanun tanımanın dört yolunu sayar. Baba nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurabilir, resmi senette ya da vasiyetnamesinde beyanda bulunabilir.[3]
| Tanıma yolu | Bildirim ve kayıt |
|---|---|
| Nüfus müdürlüğüne yazılı başvuru | Nüfus memuruna yapılan tanıma beyanı doğrudan aile kütüklerine tescil edilir.[4] |
| Mahkemeye yazılı başvuru | Tanıma mahkemede yapılmışsa mahkeme durumu on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir.[5] |
| Noterde düzenlenen resmi senet | Noter tanımayı senet tarihinden itibaren on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir.[6] |
| Vasiyetnamedeki beyan | Bildirim vasiyetnameyi açan hakim tarafından yapılır.[7] |
Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir. Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus müdürlüğü de tanımayı çocuğa, anneye ve çocuk vesayet altındaysa vesayet makamına bildirir.[8]
Tanıma Senedi Nedir?
Tanıma senedi, babanın çocuğu tanıdığını resmi senette beyan ettiği belgedir. Bu senet noterde düzenlenir ve babanın beyanı noter tarafından nüfus müdürlüğüne bildirilir.[9]
Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise veli veya vasisinin rızası da gerekir.[10] Nüfus müdürlüğündeki başvuru metni için evlilik dışı çocuğun nüfusa kaydı yazısındaki dilekçe örneğine bakabilirsiniz.
Tanımanın Şartları Nelerdir?
Tanımanın geçerli olması için bazı şartlar bulunur. Bu şartlar şunlardır.
- Tanıyan kişi çocuğun babası olmalıdır
- Tanıma kanunda gösterilen yollardan biriyle yapılmalıdır
- Çocuğun başka bir erkekle soybağı bulunmamalıdır
Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.[11] Anne resmi olarak evliyse ya da boşanmanın üzerinden belirli süre geçmeden doğum yapmışsa çocuk kocanın soybağına bağlı olabilir. Bu durumda önce o bağın kaldırılması gerekir, ayrıntılar evlilik dışı çocuğun nüfusa kaydı yazısında anlatılmıştır.
Tanımadan Sonra Çocuğun Nüfus Kaydı Nasıl Olur?
Tanınan veya babalığa hüküm kararı ile soybağı kurulan çocuk babasının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir.[12] Yurt dışında yapılan tanıma işlemlerine ait bildirimler dış temsilciliklere ya da Türkçeye tercüme edilip onaylanmış olmak kaydıyla yurt içinde nüfus müdürlüklerine yapılabilir.[13]
Tanımanın İptali Davası
Tanıma yapıldıktan sonra iptal edilebilir. Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir ve dava anaya ve çocuğa karşı açılır.[14]
Ana, çocuk, çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer de iptali dava edebilir. Bu halde dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.[15]
Davacı tanıyanın baba olmadığını ispat etmekle yükümlüdür. Ana veya çocuk tarafından açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.[16]
Dava hakları hak düşürücü sürelere tabidir. Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. İlgililerin dava hakkı için de bir yıl ve beş yıllık süreler geçerlidir, çocuğun dava hakkı ise ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.[17]
Süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.[18] Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tanımayı geç öğrendiği iddiasının tek başına gecikmeyi haklı kılan sebep sayılamayacağını belirtti. Daire beş yıllık süreyi ilgililer bakımından da geçerli saydı ve 2001 tarihli tanımanın iptali davasını süre nedeniyle reddeden kararı gerekçesini düzelterek onadı.[19]
Başka bir dosyada 2013’te çocuğu tanıyan baba, çocuğun biyolojik babası olmadığını ileri sürerek dava açtı. Yanılma, aldatma veya korkutma iddiası bulunmamıştı ve dava beş yıllık süreden sonra açılmıştı.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi davanın reddine ilişkin kararı onadı.[20]
Tanıma ile Babalık Davası Arasındaki Fark
Tanıma babanın kendi beyanıyla yapılır. Baba çocuğu tanımamışsa ana ve çocuk soybağının mahkemece belirlenmesini isteyebilir ve dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.[21] Babalık davasını babalık davası yazımızda ayrıca anlattık.
Çocuğun başka bir kişiyle soybağı varsa babalık davası doğrudan dinlenmez. Hukuk Genel Kurulu, çocuk ile üçüncü kişi arasında tanıma yoluyla kurulmuş bir soybağı bulunduğunda önce bu soybağının geçersiz kılınması gerektiğini ve babalık davasında tanımanın iptali davasının bekletici sorun yapılması gerektiğini belirtti.[22]
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Aile hukukundan doğan dava ve işler aile mahkemelerinin görevindedir.[23] Soybağına ilişkin davalar taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.[24]
Evlilik Dışı Çocuğun Baba Tarafından Tanınması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Konuyla ilgili en çok sorulan soruları bu başlık altında cevapladık.
Aile Hukuku Avukatımıza Ulaşın
Harbiye Hukuk Bürosu, soybağı ve tanıma işlemlerinde belge hazırlığı ile tanımanın iptali ve babalık davalarının takibi konusunda danışmanlık verir. Dosyanıza uygun yolu belirlemek için avukata sor sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Hukuki haberleri bizden takip edin
Harbiye Hukuk'u Google aramalarında tercih edilen kaynağınız olarak seçin, yazılarımız arama sonuçlarında öne çıksın.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.282/2 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.295/1 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.295/1 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/3 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/1 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/1 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/2 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.296 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/1 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.295/2 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.295/3 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/4 ↩
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28/5 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.297 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.298 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.299 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.300 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.300/4 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/673, K.2025/1164, T.10.02.2025 ↩
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2022/10669, K.2023/1466, T.30.03.2023 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.301 ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2011/2-160, K.2011/247, T.29.04.2011 ↩
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.4/1 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.283 ↩
