İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu, işyerlerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre işveren tarafından işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesini gerektiren yasal bir yükümlülüktür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, az tehlikeli sınıfta 50’den az çalışanı olanlar dahil tüm işyerleri bu kapsamdadır. Yükümlülüğe uymayan işverenlere idari para cezası uygulanır.
Bu yazıda kimlerin işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurmak zorunda olduğunu, tehlike sınıfına göre görevlendirme sayı ve sürelerini, maliyetleri ve cezaları açıklıyoruz. Konuyla ilgili hukuki destek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu Nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler^[1] gereği işyerlerinde işyeri hekimi ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir. Bu zorunluluk, 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için ise yükümlülük birçok kez ertelendikten sonra 31 Aralık 2024 itibarıyla^[2] yürürlüğe girmiştir. Bu yükümlülüklere uymayan işyerleri hakkında idari para cezası öngörülmüştür.

Hangi İşyerlerinde İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurmak Zorunludur?

İşyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurma zorunluluğu, çalışan sayısından bağımsız olarak tüm işyerlerini kapsar. 50 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde bu zorunluluk her tehlike sınıfı için geçerlidir. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri de dahil olmak üzere işverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sağlama yükümlülüğü bulunur.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yer alan koşulları taşıyan işyerlerinde işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurmak zorunludur. Yasal zorunluluğu olan işletmelerde bu görevlendirmenin yapılmaması durumunda her ay idari para cezası uygulanır. İşveren bu istihdamı kendisi sağlayabileceği gibi Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’nden (OSGB) hizmet alarak da karşılayabilir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamında İşverenin Yükümlülükleri

İşverenin iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak için yerine getirmesi gereken bazı yükümlülükleri vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:

• Mesleki bilgi ve eğitim verilmesi
• Mesleki risklerin önlenmesi için gereken tedbirlerin alınması
• Değişen durumlara uyum sağlama açısından güvenlik önlemleri alınması
• Alınan tedbirlere uyulup uyulmadığının denetlenmesi

Bu yükümlülükler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinde sıralanmıştır.

İşyeri Hekiminin Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?

İşyeri hekimi; işyerinde çalışanların işlerine bağlı sağlık sorunları yaşamamaları, meslek kazası ve meslek hastalıklarından korunmaları ve sağlıklarının iyileştirilmesi için mesleki faaliyet yürüten hekimdir. Başlıca görev ve sorumlulukları şunlardır:

• İşe giriş sürecinde işe uyumun sağlanması ve işten kaynaklı olası sağlık tehlikelerinin tespit edilmesi
• Çalışma sırasında oluşabilecek zararların, sorun ortaya çıkmadan tespiti için düzenli kontroller yapılması
• İşyeri ortamına ilişkin tespitler yapılması ve gelişebilecek durumların planlanıp değerlendirilmesi
• Ayakta tanı koyma ve tedavi etme
• Çalışanlara olası sağlık sorunlarına karşı korunma ve kendini koruma becerileri konusunda bilgi verilmesi

İşyeri Hekimi Görevleri

İş Güvenliği Uzmanının Görevleri ve İşyerindeki Rolü

İş güvenliği uzmanı, işyeriyle ilgili sağlık, güvenlik ve çevre düzenlemelerine uygunluk denetimi yapar; çalışanlara olası zarar, hastalık ve yaralanmaları önlemek için eğitimler verir. Ayrıca fiziksel, biyolojik ve kimyasal tehlikelerin önüne geçmek için gerekli denetimleri yürütür. İSG uzmanının işyerindeki başlıca görevleri şunlardır:

• İşyerindeki donanım ve uygulamaların iş sağlığı ve güvenliği standartlarına uygunluğunu incelemek
• İşyerindeki olası tehlikeleri tespit etmek
• Zararlı olabilecek materyalleri analiz için örneklemek
• Çalışanların tehlikeli durumlardan korunmasını sağlayacak yöntemleri belirlemek
• Gerçekleşen kazaların sebeplerini bulmak ve tekrarını önleyecek tedbirleri belirlemek
• Acil durumlara hazırlık kapsamında çalışanları eğitmek ve bilgilendirmek
• Gerekli kontrol ve önlemler için teknik eleman, mühendis ve doktor gibi uzmanlarla iş birliği yapmak

İş Güvenliği Uzmanı Görevleri

İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Çalışma Süreleri ve Görevlendirme Sayıları

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin işyerinde ne kadar süre görev yapacağı ve hangi çalışan sayısında tam gün görevlendirme gerektiği, tehlike sınıfına göre belirlenir. Burada iki ayrı ölçüt vardır: çalışan başına aylık asgari süre ve tam gün görevlendirme eşiği.
Çalışan başına aylık asgari görevlendirme süresi^[3]:

Tam süreli (tam gün) görevlendirme zorunluluğu^[4]:

Hekim ve uzman hizmet süresi, çalışan sayısı ile kişi başı dakikanın çarpımıyla bulunur. Örneğin tehlikeli sınıfta 300 çalışanı olan bir işyerinde ayda 300 × 10 = 3.000 dakika, yani yaklaşık 50 saat işyeri hekimi hizmeti verilmesi gerekir.

Tehlike Sınıfına Göre Görevlendirme ve Tehlike Sınıfının Belirlenmesi

Tehlike sınıflandırması; işin niteliği, kullanılan materyaller, üretim yöntemleri, çalışma ortamı ve şartları gibi birçok hususun dikkate alınmasıyla belirlenir. İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç sınıfa ayrılır.

• Az tehlikeli işyerlerine örnek: otel, yurt, mağaza, büro, restoran, okul
• Tehlikeli işyerlerine örnek: kasap, mobilya üretim atölyesi, fabrika, diş hekimliği
• Çok tehlikeli işyerlerine örnek: inşaat, kimya sanayisi, metal sanayisi, hastane, petrol istasyonu

Kamu ve özel sektör fark etmeksizin, 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri de işyeri hekimi ve İSG uzmanı görevlendirmek zorundadır. Görevlendirme süreleri ve tam gün eşikleri için yukarıdaki tablolar esas alınır.

İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Zorunluluğu

İSG Hizmetlerinin Sağlanmaması Durumunda İşverenin Karşılaşacağı Cezalar

İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki sorumluluklara uymaması hâlinde karşılaşacağı bazı yaptırımlar vardır. Bunlar; idari para cezası, işyerinin geçici veya kalıcı kapatılması ve kamu ihalesinden yasaklanma olarak sayılabilir. Bunların yanında, gerekli İSG hizmetlerinin sağlanmamasının daha ağır sonuçları da olabilir.
Örneğin iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle bir işçi zarar görür veya hayatını kaybederse, işveren sorumluluklarını yerine getirmediği için cezai yönden yargılanabilir. Ayrıca işverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle işçinin zarar gördüğü veya öldüğü durumlarda, işçi ya da ailesi maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) Nedir?

OSGB, Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi anlamına gelir. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nde tanımlanan bu birim, bir veya daha fazla işçinin çalıştığı her türlü işyerinin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ihtiyacını karşılayan kurumdur. İlgili yönetmelik, 25 Kasım 2009 tarihinde 27417 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. OSGB’ler, işyerinin ihtiyaç duyacağı fiziksel ve tıbbi donanıma da sahiptir.

İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma Maliyetleri ve Devlet Destekleri

OSGB hizmet ücretleri resmî olarak sabitlenmiş değildir; tehlike sınıfına, çalışan sayısına ve hizmet süresine göre değişir. Sektörde referans olarak OSGBDER’in her yıl yayımladığı asgari fiyat tarifesi kullanılır. 2026 yılı için kişi başı aylık ortalama ücret aralıkları yaklaşık olarak şöyledir:

• Az tehlikeli grup için kişi başına 300-450 TL
• Tehlikeli grup için kişi başına 500-800 TL
• Çok tehlikeli grup için kişi başına 1.000-1.500 TL

Az çalışanı olan işyerlerinde aylık asgari bir tutar uygulanır; 1-5 çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde bu tutar yaklaşık 2.500 TL + KDV’den, çok tehlikeli işyerlerinde ise 5.000 TL + KDV’den başlar. Bu tutarlar piyasa koşullarına göre değiştiğinden, işyerinize özel kesin maliyeti yetkilendirilmiş bir OSGB’den teklif alarak öğrenmeniz en sağlıklısıdır.
İSG hizmet desteklerinden ise tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri yararlanabilir. Destekten yararlanmak için işyerinin tescilli olduğu SGK birimine başvurmak gerekir. İş hukuku avukatımızdan detaylı bilgi alabilirsiniz.

İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Bulundurma İle İlgili Sorular

İşverenlerin işyeri hekimi ve İSG uzmanı bulundurma zorunluluğu hakkında en çok sorulan soruları derledik.

Harbiye Hukuk Ekibi

Harbiye Hukuk Ekibi, teorik bilgi ile saha tecrübesini harmanlayan dinamik bir avukat ve hukuk danışmanı kadrosundan meydana gelmektedir. Bireysel uzmanlıkları kolektif bir güçte birleştiren ekip, karmaşık hukuki uyuşmazlıkların çözümü ve güncel h...

Tüm yazıları