Miras İntikali Nasıl Yapılır?

Miras intikali, murisin malvarlığı ve haklarının resmi olarak mirasçılara geçmesi durumuna mirasın intikali denir. Mirasçılar mirası, mirasbırakanın ölümü ile bir bütün olarak kanun gereğince kazanır ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar. Bu sorumluluk tapudaki intikal işlemiyle değil, ölümle doğar.^[1] Mirasın intikali mirasçılardan herhangi birinin Tapu müdürlüğüne mirasın intikali için talepte bulunması ile gerçekleşir. Miras intikali işlemleri mirasçılardan birinin yapması yeterli olacaktır.

Miras İntikali Nedir?

Miras intikali, muris öldükten sonra mirasçılarına payları oranında geçecek olan malvarlıkları, hak, alacak ve borçlarıdır. İntikal, mirasın paylaşılmasını beklemez. Mirasçılık belgesi alındıktan sonra taşınmaz, mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak tapuya tescil edilir. Paylaşma bu tescilden sonra yapılır. Mirasçılara taşınır, taşınamaz, para, hisse senedi, borç, alacak vb. tüm malvarlıklarının geçmesi mirasın intikali manasına gelir.

Miras İntikali Nasıl Yapılır?

Miras intikali işlemleri için mirasçılardan herhangi birinin mirasın intikali işlemlerini yaptırması yeterlidir. Taşınmazlar yönünden miras intikali işlemleri Tapu Müdürlüklerince yapılır. Taşınmazın emlak vergisi borcu bulunması miras intikaline engel değildir. Emlak Vergisi Kanunu, vergi borcu olan taşınmazın devir ve ferağını yasaklarken miras yoluyla intikali bu yasağın dışında tutmuştur.^[2]  Aynı zamanda miras intikali işlemleri için veraset belgesi alınması gerekir. Bu belge noterlerden alınabilmektedir.

Dededen Toruna İntikal Nasıl Yapılır?

Dededen toruna doğrudan intikal, ancak torunun mirasçı sıfatını kazanmasıyla mümkündür. Mirasbırakanın birinci derece mirasçısı altsoyudur ve çocuklar eşit olarak mirasçı olur; mirasbırakandan önce ölmüş çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. ^[3]

Bunun pratik karşılığı şudur: dedenin ölümü sırasında baba hayattaysa torun mirasçı değildir, mal önce babaya geçer. Baba dededen önce vefat etmişse torun babasının yerine geçer ve babasına düşecek payı, kardeşleriyle paylaşarak alır. Bu durumda tapu intikali doğrudan torun adına yapılır, ara bir işleme gerek kalmaz.

Baba hayattayken malın toruna geçmesi isteniyorsa miras hukukunun kendiliğinden işleyen kuralları yetmez; dedenin sağlığında vasiyetname ya da miras sözleşmesi düzenlemesi gerekir. Bu yolla yapılan kazandırmalarda da sınır saklı paydır: diğer mirasçıların saklı payı zedelenirse tenkis davası açılabilir.

Tapuda Miras İntikal İşlemleri ve Aşamaları

Miras bırakan öldükten sonra miras intikal işlemleri yapılabilir. Miras intikal işlemlerini sıralayacak olursak;

1. İlk olarak mirasçı olunduğunu gösteren belge alınmalıdır. Bu belge veraset ilamıdır, diğer adıyla mirasçılık belgesidir. Miras intikali işlemleri için öncelikle bu belge alınmalıdır. Bu belge noterden veya Sulh Hukuk Mahkemelerinden alınabilir. Veraset ilamı talep eden mirasçıya özel değil bütün mirasçıları gösterir belgedir.
2. Taşınmazın emlak vergisi borcu varsa bu borç intikali durdurmaz. Emlak vergisi borcu nedeniyle getirilen devir ve ferağ yasağının dışında tutulan haller arasında miras da sayılmıştır.
3. Veraset ilamı alındıktan sonra Tapu Müdürlüğü’nün online sisteminden veya bizzat fiziki olarak başvuru yaparak miras intikali işlemleri yapılabilir. Tescil için veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmez.
4. Taşınmazların intikali yönünden bütün mirasçıların tek tek başvurmalarına gerek yoktur. Sadece bir mirasçının miras intikali işlemlerini yapması bütün mirasçılar açısından mirasın intikalini gerçekleştirecektir.

Bankada Miras İntikal İşlemleri

Miras bırakanın bankadaki parasını almak isteyen mirasçılar tıpkı miras intikalinde olduğu gibi Sulh Hukuk Mahkemesi veya noterden veraset ilamı almaları gerekir. Veraset ilamı alındıktan sonra bankadaki paranın mirasçılara ödenebilmesi için vergi dairesinden alınacak tasdikname gerekir, çünkü banka bu belge olmadan hak sahiplerine ödeme yapamaz.^[4] Sonrasında bankadan, Vergi Dairesine yazılmış “miras bırakanın ölüm tarihine göre faizli mevduat bakiyesinin yer aldığı” yazı alınarak; miras bırakanın son yerleşim yerine bağlı olan Veraset İntikal Vergi Dairesine başvurulur. Sonrasında mirasçılar miras bırakanın parasının bulunduğu banka şubesine giderek Veraset İntikal Vergi Dairesi’den aldıkları “veraset ilişiği yoktur” yazısı ile birlikte payları oranında paranın miras intikal işlemini gerçekleştirmiş olurlar.

Tarım Arazilerinin Miras Yoluyla İntikali

Tarım arazilerinin miras yoluyla intikali genel hükümler çerçevesinde yapılamamaktadır. Bu uygulamanın gerekçesi ise tarım arazilerinin bütünlüğünün bozularak küçük parçalara ayrılmasının önüne geçmektir. Bu amaçla Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda bu hususa ilişkin düzenlemeler getirilmiştir. Ancak tarım arazilerinin bölünmesi yine de engellenememiştir. Bu sebeple anılan amaca yönelik olarak mezkur kanununda değişiklik yapılmış ve Türk Medeni Kanunun 10 maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yapılan bütün bu değişikliklerle birlikte tarım arazilerinin miras yoluyla intikalini özetlersek;

• Tarım arazileri bölünmeksizin özgülenir.
• Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8/B’ye göre; “Mirasçılar arasında anlaşma sağlanması hâlinde, mülkiyeti devir işlemleri mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde tamamlanır. Devir işlemlerinin bir yıl içinde tamamlanmaması ve 8/C maddesinin ikinci fıkrasına göre dava açılmaması hâlinde, bu Kanunun 8/Ç maddesi hükümleri uygulanır.

Tarım arazilerinde; ifraz, hisselendirme, pay temliki, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, elbirliği mülkiyetinin devri, paylı mülkiyet olarak intikal, taksim ve vasıf değişikliği işlemleri Bakanlığın izni ile yapılır.” madde hükmüne göre miras kalan tarım arazisi statüsündeki taşınmazın intikal işleminin 1 yıl içerisinde yapılması gerekir.

• Bu süre içerisinde tarım arazisinin özgülenmesi yapılmaz ise mirasçılara 3 ay süre tanınır akabinde özgüleme yapılmazsa Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ihbar üzerine res’en dava açar. Bu uygulama mezkur Kanunun m.8/ç hükmü gereğidir. İlgili madde hükmü şu şekildedir. “Yeter gelirli tarımsal arazi mülkiyetinin 8/B maddesinde belirtilen sürede devredilmediğinin kamu kurum veya kuruluşları ile finans kurumları tarafından öğrenilmesi halinde, durum, bu kurum veya kuruluşlar tarafından derhal Bakanlığa bildirilir. Bakanlık bu Kanun hükümlerinin uygulanması için mirasçılara üç ay süre verir. Verilen süre sonunda devir olmaması halinde, Bakanlık resen veya bildirim üzerine bu yerlerin istemde bulunan ehil mirasçıya, ehil mirasçı olmaması durumunda en fazla teklifi veren istekli mirasçıya devri, aksi halde üçüncü kişilere satılması için ilgili sulh hukuk mahkemesi nezdinde dava açabilir.

Sulh hukuk mahkemeleri nezdinde mirasçılar veya Bakanlıkça bu Kanun kapsamında açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır.”

Dijital Varlıkların Miras Yoluyla İntikali

Günümüzde teknolojinin süratle gelişmesiyle birlikte kripto paralar, özellikle takipçi sayısı çok fazla maddi getirisi yüksek sosyal medya hesapları gibi bir çok dijital varlık ekonomik dünyada önemli bir yer tutmaktadır. Bu noktada bu varlıkların miras yoluyla intikali gündeme oturmaktadır.

Bu hususta mevzuatımızda henüz bir düzenleme bulunmamakla birlikte sosyal medya hesapları ve benzer dijital uygulamaların kişisel amaçları aşarak  reklam gelirleri gibi maddi bir malvarlığı araçlarına dönüştüğü aşikardır. Bu yönüyle miras bırakana ait maddi değer taşıyan  dijital varlıkların Türk Medeni Kanunu m.599 hükmü uyarınca terekeye dahil edilip mirasçılara intikali gerekir. Nitekim ülkemiz yargı sisteminde bu yönde yargı kararları verilmeye başlamıştır.

Sonuç olarak miras bırakandan kalan her türlü para ile ölçülebilir değeri bulunan bütün hak ve alacakların mirasa dahil olduğunu ve mirasçılara intikal edeceğini düzenleyen TMK’nin 599/2 hükmü nazara alınarak sadece ticari saikle kullanılan dijital varlıkların da mirasçılara intikal edeceği kuşkusuzdur. Dijital varlıkların terekeye dahil edilmesi ve intikali işlemi için dava açılması gerekmektedir. Açılacak olan bu davada görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi yetkili mahkeme ise miras bırakanın en son yerleşim yeri mahkemesidir.

Tapuda İntikal İşlemleri için Gerekli Belgeler

Miras intikali işlemlerinden olan tapu intikal işlemleri için gerekli belgeleri şu şekilde sıralayabiliriz:

• Miras intikali yapılacak olan taşınmazın tapu bilgileri,
• Miras intikali talep eden mirasçının kimlik bilgileri,
• Mirasçılık belgesi,

Vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesi tescil için aranmaz. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, intikal eden taşınmazın tescilinin verginin tahakkuku beklenmeksizin yapılacağını, ilişik kesme belgesinin ise taşınmazın devri, ferağı ya da üzerinde ayni hak kurulması sırasında gerekeceğini düzenler.^[5]

Tapu İntikal Ücreti Ne Kadar?

Miras yoluyla intikalde tapu harcı alınmaz. Harçlar Kanunu’na ekli (4) sayılı tarife, taşınmaz mallarda harcı intikal halinde aramamıştır. Alınan tek bedel tapu müdürlüğünün döner sermaye hizmet bedelidir. Bu bedel tek bir maktu rakam değildir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün ilan ettiği gösterge tutarının, il ve ilçe için 0,30 ile 3,00 arasında belirlenen yöresel katsayıyla çarpılmasıyla bulunur ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Güncel tutar için tapu müdürlüğünden teyit alınmalıdır.^[6]

Miras Sorgusu Nasıl Yapılır?

Miras sorgusu yapma e- devlet sistemi üzerinden yapılabilmektedir. Bunun için e- devlete giriş yaptıktan arama butonuna “veraset ilamı sorgulama” yazılarak arama yatırıldığında miras bırakanın TC’si girilerek miras sorgusu yapılabilir.

Harbiye Hukuk Bürosu Miras Avukatı Hizmetlerimiz

Harbiye Hukuk Bürosu, İstanbul’da dinamik ve alanında uzman kadrosu ile miras hukuku ile ilgili her türlü uyuşmazlık hakkında, özellikle mirasçılık belgesi alımı, mirasçılıktan çıkarma, vasiyetname düzenleme, tenkis davası, saklı payın hesabı, miras intikali, miras paylaşım sözleşmesi gibi iş ve davalarda uzman avukat kadrosuna sahip, başarılı ve güvenilir bir hukuk bürosudur. Tüm bunlarla birlikte müvekkillerine her daim bilgi akışı sağlayan ve danışmanlık veren, müvekkilini mahkeme nezdinde davalı ve/veya mahkemeye karşı temsil eden avukatlardan oluşmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras İntikal Ne Demek?

Miras intikali, murisin tapu sicilinde kaydı bulunan taşınmaz malların (örneğin, tarla, arsa, ev, dükkan) hak ve borçlarının, miras bırakanın ölümü ile kanun gereği veraset ilamında gözüken mirasçı kişilere geçmesi anlamına gelmektedir.

Mirasçılar Tapu İntikali Yapılmazsa Ne Olur?

Ölüm tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde tapu sicilinde intikal gerçekleşmezse tapu müdürlüğü, mirasçılık belgesi düzenlenmesi için yargıya başvurabilir. Bu bir zorunluluk değil, müdürlüğe tanınan bir yetkidir. Başvuru yapılırsa tapu müdürlüğü kayıtları mirasçılık belgesine göre elbirliği mülkiyeti olarak tescil ederek güncelleştirir.^[7]

Miras İntikal Yapılmazsa Cezası Ne Olur?

Miras intikalinin yapılmamasına bağlanmış bir ceza yoktur. Tapu Kanunu, ölümden itibaren iki yıl içinde intikal yapılmazsa tapu müdürlüğüne mirasçılık belgesi için yargıya başvurma yetkisi tanımıştır, bunu bir yükümlülük olarak düzenlememiştir. Müdürlük başvurursa tapu kayıtları elbirliği mülkiyeti olarak güncellenir.

Miras İntikali Olmadan Satış Olur Mu?

Mülkiyet ölümle kendiliğinden kazanılsa da, mirasçıların taşınmaz üzerinde tasarruf işlemi yapabilmesi mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır. Bütün mirasçılar anlaşsa bile intikal yapılmadan satış gerçekleştirilemez, önce tescil edilmesi gerekir.^[8]

Mirasçı Tek Başına İntikal Yapabilir Mi?

Miras İntikali yapılabilmesi için bütün mirasçıların muvafakatine veyahutta hepsinin birlikte başvurmasına gerek yoktur. Mirasçılardan herhangi biri başvuruda bulunarak intikali yapabilir.

Ölen Bir Kişinin Tapu Kayıtları Nasıl Bulunur?

Bazı istisnai durumlar dışında miras bırakanın tapu kayıtları Tapu ve Kadastro Müdürlükleri’nden öğrenilebilmektedir. Şöyle ki; murisin mirasçısı olduğunuzu belgeleyen veraset ilamı ile talebinizi içerir bir dilekçe ile Tapu Müdürlüğü’ne başvurduğunuzda mirasçısı olduğunuz kişinin adına kayıtlı tapu kayıtları bilgilerine ulaşabilirsiniz. Bu talep ancak hak sahipleri yani mirasçılar tarafından yapılabilir. Bunun için de mirasçılık belgesi mutlaka sunulmalıdır.

Tapu İntikal İçin Randevu Gerekli Mi?

Tapuda yapılacak bütün iş ve işlemler için randevu almak gereklidir. Randevu işlemleri “Alo 181” veya Tapu ve Kadastro Müdürlüğü’nün internet sitesindeki “webtapu” sisteminden randevu alma işlemi yapılmaktadır.

Miras Kalan Malları Nasıl Öğrenilir?

Mirasçısı olunan kişiden kalan taşınmaz malların bilgileri Tapu ve Kadastro Müdürlüğü’nden veraset ilamı ve istenen gerekli belgelerle talep edilebilir. Veya e-devlet üzerinden “Tapu Bilgileri Sorgulama(Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına)” bölümünden istenen bilgiler girilerek öğrenilebilmektedir.

Miras Malı E-Devlette Gözükür Mü?

Miras kalan miras bilgileri e-devlet sistemi üzerinden öğrenilebilmektedir. Ancak e-devlet sisteminden bu işlemin yapılabilmesi için mirasçılık belgesinin alınmış olması gerekmektedir.

Mirasçılık Belgesi Nasıl Alınır?

Mirasçılar mirasçılık belgesini almak için Noterlere ya da Sulh Hukuk Mahkemelerine başvuruda bulunabilirler. Mirasçılık belgesi bu iki kurumdan alınabilir. Mirasçılık belgesi bütün mirasçıları ve bu mirasçılara ait pay oranlarını gösterir belgedir.

Tapuda Miras Sorgulama Nasıl Yapılır?

Miras bırakandan kalan taşınmaz türünden miras bilgilerinin öğrenilebilmesi online olarak yapılabilmektedir. Mirasçısı olunan gayrimenkullere ait bilgileri online olarak öğrenmenin yöntemini basamaklar halinde sıralarsak;

• Öncelikle tkgm.gov.tr internet adresine giriş yapılır.
• Buradaki sayfadan TC kimlik numarası ile “Bireysel Giriş” yapılır.
• tkgm.gov.tr sayfasına istenirse e-devlet aracılığıyla da girilebilmektedir. Bu işlem için e-devlet uygulamasından Kurumlar sekmesi seçilerek Tapu ve Kadastro Müdürlüğü seçilerek buradan “Kimlik Doğrulama Hizmetleri” bölümünden WebTapu hizmetlerine giriş yapılabilmektedir.
• WebTapu hizmetlerine giriş yapıldıktan sonra “Taşınmaz İşlemleri” bölümü tıklanır.
• Akabinde “Mirasçısı Olduğum Taşınmazlar” segmesi tıklanır.
• Buradan “Miras Taşınmazları Ara” bölümü açılır. Bu kısımda elimizde bulunan mirasçılık(veraset ilamı) belgesine göre seçim yapılarak sorgulama yapılır. Ve miras kalan taşınmazlara ilişkin bilgilere ulaşılır.

Ölen Kişinin Mirasçıları Nasıl Tespit Edilir?

Ölen kişinin mirasçıları, mirasçılık belgesi ile tespit edilir. Mirasçılık belgesi muristen kalan terekedeki miras hakkına sahip bütün mirasçıları pay oranlarını gösteren resmi belgedir.

Miras İntikal Süresi Ne Kadar?

Miras intikali için öncelikle ölen kişinin nüfus müdürlüğüne bildirilmesi gerekir. Ölen kişinin kimliği ve ölüm tutanağı ile birlikte nüfus müdürlüğüne 10 gün içerisinde bildirilmesi ile ölen kişi nüfustan düşürülür. Bu işlemden sonra mirasçılardan herhangi birinin başvurusu ile noterden veya Sulh Hukuk Mahkemelerinden veraset ilamı(mirasçılık belgesi) alınır. Bu belge alındıktan sonra vergi dairesine veraset beyannamesi verilir.

Veraset beyannamesinin verilme süresi doğrudan Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda gösterilmiştir. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mükellefler Türkiye’de ise süre, ölüm tarihini izleyen dört aydır. Mükellefler yabancı bir ülkede bulunuyorsa aynı halde süre altı aya çıkar.^[9]

Miras İntikali Noterden Yapılır Mı?

Miras intikali noterden yapılamaz. Miras intikali miras bırakandan kalan taşınmaz mallar, taşınır mallar, banka mevduatı şeklindeki varlıkların veya borçların payları oranında mirasçılara geçmesidir. Miras intikali işlemi için öncelikle yapılması gereken veraset ilamının alınmasıdır. Vatandaşlarımız miras intikali işlemi ile veraset belgesi alınması işlemini çoğu zaman karıştırmaktadırlar. Şöyle ki; veraset belgesi noterden alınabilmektedir. Ancak veraset belgesi almak miras intikal işlemi için gerekli bir adımdır. Bu belgeyi almak intikali tek başına sağlamaz. Gayrimenkuller için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM)’nün “web tapu” hizmetinden online veya Tapu Müdürlüklerine bizzat başvurarak yapılabilmektedir.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nasıl Düzenlenir?

Terekenin Tespiti Davası ve Şartları

https://www.harbiyehukuk.com/vasiyetname-nasil-duzenlenir-sartlari/

Av. Haşim Elmas

Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir. Arabuluculuk, Uzlaştırmacılık ve Ceza alanlarında uzmanlık sertifikalarına sahiptir. Başta İş, T...

Tüm yazıları