İş Kazası Halinde Haklarımız Nelerdir?

İş kazası geçiren işçinin hakları; SGK tarafından sağlanan ödenekler, işverene karşı açılabilecek tazminat davaları ve kazanın doğru belgelenmesi için atılması gereken adımları kapsar. Bu haklardan eksiksiz yararlanmak, kazanın hemen ardından yapılanların ve tutanakların doğruluğuna bağlıdır.

Bu rehberde iş kazası tanımı ve koşullarından hastane işlemlerine, karakol şikayetinden SGK bildirimine, iş göremezlik ödeneğinden tazminat davalarına kadar işçinin bilmesi gereken her konuyu ele aldık. Sigortasız çalışanların durumu ve Yargıtay kararları da ayrıca yer almaktadır.

İş Kazası Nedir?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu‘nun 3. maddesine göre “işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olaylar” iş kazası olarak nitelendirilir.

Ayrıca 5510 sayılı Kanun’da belirlenen durumların birinde meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaylar da iş kazası sayılmaktadır. Bu durumlar şunlardır:^[1]

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Hizmet akdi ile çalışan emziren kadın sigortalının iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında.

İş Kazası Sigortası Kapsamındaki Sigortalılar Kimlerdir?

• Hizmet akdi ile çalışan kişiler (4/a kapsamına girenler),
• Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b kapsamına girenler),
• Ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde çalışanlar,
• Aday çırak, çırak ve stajyerler,
• Harp malulleri ile vazife malullüğü aylığı bağlanmış malullerden 4. maddenin (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar,
• Türkiye İş Kurumu kursiyerleri,
• Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri,
• İntörn öğrenciler,
• Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalı kişiler,
• Ev hizmetlerinde çalışan sigortalı kişiler.

İş Kazası Sigortası Kapsamındaki Sigortalılar Kimlerdir?

İş Kazasının Şartları Nelerdir?

Bir olayın iş kazası kapsamına girebilmesi için dört unsurun bir arada bulunması gerekir:

• Kazaya uğrayanın sigortalı olması,
• Sigortalının yer ve zaman itibariyle 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesinde sayılan hususlardan birine göre kazaya uğraması,
• Kişinin meydana gelen olay nedeniyle bedenen veya ruhen engelli duruma gelmesi,
• Kazada illiyet bağının bulunması — kaza ile sigortalının gördüğü zarar arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır.

İlgili madde: İş kazası; a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) Bu Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e) Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.

İş Kazası Halinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Kazanın gerçekleşmesinden sonra öncelikle kazanın gerçekleştiği alanın güvenliğinin sağlanması gerekir. Ardından yerine getirilmesi gereken süreç şu şekildedir:

• En yakın sağlık kuruluşlarına ve kolluk kuvvetlerine haber verilir,
• Kaza bölgesi boşaltılır ve güvenlik açısından kişilerin olay yerine girmesi engellenir,
• Daha sonraki süreçlerde ispat açısından çok önemli olduğu için delillerin korunması ve değiştirilmemesi gerekir,
• İşverenin bu kazadan haberinin olmaması durumunda işverene haber verilmelidir,
• İşçinin geçirdiği kaza ile ilgili tutanağı tutulur. İş kazası formu doldurulurken olayın doğru ve eksiksiz anlatılması gerekir,
• Kazada yer alan tüm kişilerin evraklarının dosyaya eksiksiz ve güncel şekilde konulması gerekir,
• Şahitlerin ifadeleri ve imzaları eksiksiz olmalıdır,
• Sosyal Güvenlik Kurumu’na kazanın bildirimi yapılır; bildirme yükümlülüğü işverene aittir,
• İşçinin tedavisinin aksatılmadan yapılması gerekir.

İş Kazası Halinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Hastane İşlemleri ve İş Kazası Kaydı

İşyerinde kaza geçiren işçi, acil servise ya da işyerine en yakın sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir. Kazazede işçinin tedavi süreci başlatılmalı, gerekli tıbbi müdahaleler uygulanmalıdır. Hastane işlemlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli husus, tüm belgelerin iş kazası olarak düzenlenmesidir. Raporlar, reçeteler ve yatış kayıtlarının “iş kazası” ibaresiyle tutulması, ilerideki SGK başvurularında belirleyici rol oynar.

5510 sayılı Kanun’un 76. maddesi uyarınca işyerinde kazaya uğrayan sigortalıya gecikmeksizin sağlık hizmeti sağlamak işverenin yasal yükümlülüğüdür. Hastane de kazazede işçiye yapılan tüm tedavi ve uygulamaları iş kazası olarak belgeleyip 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmekle yükümlüdür.^[2]

İş Kazası Tutanağının Tutulması

Kanunda iş kazası olarak nitelendirilen hallerin yaşanması durumunda, kazanın ardından işveren tarafından düzenlenmesi gereken ve kaza ile ilgili her şeyin raporlandığı belgeye iş kazası tutanağı denir. Bu tutanağa ilişkin hükümler 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yer alır.

İşyeri kazasının ardından işveren tarafından gecikmeksizin iş kazası tutanağı hazırlanmalıdır. Tutanakta işçinin geçirdiği kazanın nasıl meydana geldiği en ince ayrıntılarıyla eksiksiz anlatılmalıdır. Kazanın nasıl gerçekleştiğine tanık olan başka işçiler varsa bu işçilerin ifadelerine ve imzalarına da tutanakta yer verilmelidir.

Kazayı geçiren işçiye ait tüm bilgiler (çalıştığı bölüm, bölümdeki görevleri, işe başlama tarihi) eksiksiz şekilde tutanağa yazılmalıdır. İş kazası olduğunda işçiye işyeri hekimi ya da başka biri tarafından müdahalede bulunulmuşsa bu hususun da tutanakta yer alması gerekir.

Kazada uzuv kaybı meydana gelirse bu durumun da belirtilmesi gerekir. İşçi görevi nedeniyle kullandığı bir araç nedeniyle kaza geçirmişse bu araç-gereçler de varsa fotoğraflarıyla birlikte tutanağa eklenmelidir. Olay yerinde kamera varsa olay anının görüntüleri ve olay yeri fotoğrafları da dosyaya eklenmelidir.

İş Kazası Tutanağının Tutulması

İş Kazası Tutanağı Örneği

Kaza Geçiren Çalışanın Bilgileri: (Bu kısma çalışanın kimlik bilgileri yazılır)

Çalışanın Görev Yaptığı Birim:

İşe Başlama Tarihi:

Kaza Saati:

Kazanın Gerçekleştiği Adres:

Uzuv Kaybı (Var/Yok):

Tıbbi Müdahale (Var/Yok):

Açıklamalar: İş kazasının nasıl gerçekleştiği tüm detaylarıyla işveren tarafından açıklanmalıdır. İşçinin geçirdiği kaza sonucu işçi, kendini ifade edebilecek durumdaysa tutanağa ekleme yapabilir. Ekleme yaptığını belirtip altına imza etmesi gerekir.

Tanık İfadesi: Kazanın gerçekleştiği ana tanık olan kişilerin adı, soyadı ve TC kimlik numaraları ile olayla ilgili açıklamaları yazılır.

Kazaya Ait Fotoğraflar: Kaza işçinin kullandığı bir makine, araç veya gereç nedeniyle meydana geldiyse bunlara ilişkin fotoğrafların eklenmesi gerekir. Kamera görüntüsü varsa bu görüntüler de eklenir.

Tutanaktaki tüm bilgiler eksiksiz şekilde doldurulduktan sonra işveren ve varsa tanıklar tarafından imzalanır. İşçi imzadan kaçınıyorsa “imzadan imtina etmiştir” ibaresi eklenir. Tutanaktaki açıklamaları kısmen kabul ediyorsa çekincesini belirterek imza atabilir.

İş Kazası Sonrası Karakol Şikayeti

İşyerinde meydana gelen iş kazaları vakit kaybetmeksizin ilgili kolluk kuvvetlerine bildirilmelidir. İşçinin geçirdiği kaza sonucunda ciddi yaralanma veya ölüm meydana gelmişse bu durum hemen polise bildirilmelidir. Bu tür durumlar ciddi bir suç veya kaza soruşturması gerektirebilir.

İşçinin yaşadığı kazanın suç şüphesi içerdiği durumlarda polise bildirim önemlidir. Kasıtlı bir saldırı, sabotaj veya başka bir suçun iş kazasıyla ilişkilendirildiği durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir. İşçinin geçirdiği kaza, hukuki sorumlulukları ve tazminat taleplerini beraberinde getiren durumlar içeriyorsa polise yapılan bildirim resmi bir kayıt oluşturarak hukuki süreçlerin düzenlenmesine yardımcı olur.

Uyarı: İşçinin kolluk tarafından alınan ilk ifadesi son derece belirleyicidir. Bu ifadede kazanın kendi kusuruyla gerçekleştiği ve işverenden şikayetçi olunmadığı beyan edilirse ceza davası açılmaz. İlk ifade verilmeden önce bir iş kazası avukatına danışılması önerilir.

İş Kazası Sonrası Karakol Şikayeti

İş Kazasının Bildirim Süresi

İş kazasını bildirmesi gereken kişi işverendir. Kanuna göre iş kazasının meydana gelmesinden itibaren 3 iş günü içinde SGK iş kazası bildirimi yapılması zorunludur. Kanuni süresi içinde iş kazası SGK bildirimi yapmayan işverene birtakım yaptırımlar uygulanmaktadır.^[3]

Bildirim yöntemi, gecikme durumunda uygulanacak idari para cezaları ve farklı sigortalı türlerine göre bildirim süreleri hakkında ayrıntılı bilgiye iş kazası bildirimi ve bildirmeme cezası sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İş Kazası Geçiren İşçi Neler Yapmalı?

• Kaza geçiren işçi hastane belgelerinin iş kazası olarak düzenlenip düzenlenmediğini kontrol etmelidir,
• İşverenin bu kazadan haberinin olmaması durumunda işverene haber verilmelidir,
• Eğer kaza işveren tarafından SGK’ya bildirilmediyse işçinin bizzat bildirimde bulunması gerekir,
• İş kazası geçiren işçinin kolluk tarafından alınan ilk ifadesi çok önemlidir; kazanın kendi kusuru olduğu ve işverenden şikayetçi olmadığı söylenirse ceza davası açılmaz,
• İşçi daha sonrasında isterse maddi ve manevi tazminat davası açabilir.

İş Kazası Durumunda İşveren Neler Yapmalı?

İş kazası gerçekleştikten sonra işverenin öncelikle güvenli ortamı sağlaması gerekir. Akabinde sağlık görevlileri ile kolluk görevlilerine haber vermelidir.

İşçiye ilk müdahale yapıldıktan sonra iş kazası raporunun hazırlanması işverenin yükümlülüğü altındadır. Bu rapor hazırlanırken olayın eksiksiz şekilde kayda geçirilmesi gerekir. Tanıkların ifadeleri ve imzaları da bu raporda yer almalıdır. Ardından 3 iş günü içinde işyeri kazasının SGK’ya bildirilmesi gerekir. Ayrıca işveren işçinin tedavi sürecini takip etmeli ve gerekli desteği vermelidir.

Sigortasız İşçi Kaza Geçirirse İş Kazası Haklarından Yararlanabilir Mi?

5510 sayılı Kanun’un 23. maddesi sigortasız çalıştırılan işçileri de koruma altına almaktadır. İlgili maddeye göre sigortalı işe giriş bildirgesi verilmemiş olsa bile, kaza SGK tarafından tespit edildiği takdirde iş kazası kapsamında değerlendirilir ve gerekli ödemeler Kurum tarafından yapılır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen işyeri kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenir.

İşveren çalıştırdığı işçileri SGK’ya bildirmek ve sigorta girişlerini yapmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren idari para cezasına çarptırılır. İşçi sigortalı olsun ya da olmasın, geçirdiği kaza işyeri kazası kapsamında değerlendirilebiliyorsa tüm ödenek ve haklardan yararlandırılır. Borçlar Kanunu kapsamında hizmet sözleşmesi altında çalışan işçiler için de aynı kural geçerlidir.

İş Göremezlik Ödeneği Nedir? Nasıl Başvurulur?

İş göremezlik ödeneği, bir kişinin çalışma kapasitesini geçici olarak veya kalıcı olarak kaybetmesi durumunda sosyal güvenlik kuruluşları tarafından ödenen bir tür sigorta yardımıdır. Kişinin çalışma yeteneğini yitirmesi durumunda yaşam standartlarını sürdürebilmesi amacıyla sağlanır.

İş göremezlik durumu geçici veya kalıcı olabilir. Geçici iş göremezlik durumunda kişi belirli bir süre çalışamayabilir; bu dönemde geçici iş göremezlik ödeneği alabilir. Kalıcı iş göremezlik durumunda ise kişi uzun vadeli olarak çalışma kapasitesini kaybetmişse sürekli iş göremezlik geliri alır. Sağlık durumu bir doktor tarafından belirlenir ve genellikle belirli bir oranla ifade edilir.

5510 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış olduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır. Bu oran Kurum’ca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilir ve Kurum Sağlık Kurulu’nca onaylanır.^[4]

İş göremezlik ödeneği için başvuru süreci, işverenin SGK’ya yaptığı iş kazası bildirimi ile başlar. Sağlık kuruluşundan alınan raporlar, doktor muayeneleri ve diğer belgeler değerlendirilerek ödeneğin miktarı ve süresi belirlenir. Prim ödeme gün sayısına bakılmaksızın işe girdiği gün kaza geçiren işçi de bu haktan yararlanabilir.

İş Göremezlik Ödeneği Nedir? Nasıl Başvurulur?

İş Kazasında Sağlık Harcamalarının Tahsili

İş kazası geçiren işçinin hakları arasında yer alan ve kazazede işçiye yapılması gereken tüm tedavi ve uygulamalar derhal işverence sağlanır. İşverence sağlanan tüm bu hizmetler belgelere dayandırılarak SGK’ya bildirilir ve SGK tarafından karşılanır.

…Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri Kurum tarafından karşılanır. — 5510 sayılı Kanun m.76

İlgili maddede ayrıca, iş kazasının işverenin kastı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucu oluşması halinde Kurumca yapılan sağlık hizmeti giderlerinin işverene tazmin ettirileceği düzenlenmiştir.

İş Kazası Nedeniyle Hangi Davalar Açılabilir?

İş kazası durumunda neticesine göre 3 türlü dava açmak mümkündür: ceza soruşturması ve ceza davası, maddi ve manevi tazminat davası, SGK tarafından açılabilecek rücu davaları.

İşyerinde bir kaza meydana gelmesi durumunda işçinin yaralanması veya ölümü halinde ilgili kolluk birimi ve Cumhuriyet Savcısı gerekli soruşturmayı yaparak ilgililer aleyhine ceza davası açar. Ancak işçi bu kazanın kendi kusuruyla olduğunu ve işverenin suçsuz olduğunu söylerse davaya devam edilmez. Bunun yanı sıra işçi veya işçinin ölümü halinde mirasçıları tarafından tazminata yönelik talepler için hukuk davaları da açılabilir. Kusurun işverene, üçüncü bir kişiye veya işçiye ait olması hallerinde SGK ödediği bedeller için rücu davası açabilir.

İş Kazası Geçirdim, İşverene Karşı Dava Açabilir Miyim?

Evet açabilirsiniz. Olayın gerçekleşmesinden itibaren 6 ay içerisinde işveren ve kazada kusuru bulunan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Savcı tarafından soruşturma yapılır ve gerekli görülürse ceza davası açılır. Bunun yanı sıra uğradığınız maddi ve manevi zararları tazmin etmek amacıyla maddi ve manevi tazminat davası açmanız da mümkündür.

İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları Nelerdir?

İş kazası geçiren işçi hem Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan hak ve ödenek alabilir hem de işvereninden tazminat talebinde bulunabilir.

İşçinin SGK’dan talep edebileceği hak ve ödenekler şunlardır:

• Geçici iş göremezlik ödeneği,
• Sürekli iş göremezlik geliri,
• İşçinin ölümü halinde ise hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması.

İşverenden talep edebileceği tazminatlar ise şunlardır:

• İş gücü kaybı tazminatı: belirli derecede çalışma gücünü kaybeden işçi, işverenden iş gücü kaybı tazminatını talep edebilir,
• Destekten yoksun kalma tazminatı: iş kazası sonucunda işçinin ölmesi halinde işçinin yakınları işverenden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir,
• Maddi tazminat: somut olayın özelliklerine göre işçinin maddi kayıpları maddi tazminat kalemi olarak işverence ödenir,
• Manevi tazminat: işçinin manevi tazminat talep etme hakkı da vardır; işçinin ölümü durumunda manevi tazminat ölen işçinin yakınları tarafından talep edilebilir.

İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları Nelerdir?

İş Kazası Kaynaklı Maddi Tazminat

Maddi tazminatın kapsamı 2 farklı şekilde belirlenir: işçinin bedensel zarar görmesi ve işçinin ölmesi durumu.

İşçinin bedensel zarar görmesi durumunda maddi tazminat davası açılması halinde geçici iş göremezlik veya sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan kayıplar için tazminat talep edilir.

Geçici iş göremezlik nedeniyle oluşan kayıplar; kişinin yaşanan kaza nedeniyle kalıcı bir sakatlığı olmadığı halde tedavi gördüğü süre boyunca çalışamadığı için uğradığı maddi zarar olarak tanımlanır.

Sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan kayıplar ise işçinin kalıcı sakatlık yaşaması sebebiyle uğradığı çalışma gücü ve kazanç kayıplarıdır. Kişinin maluliyet oranı hekim raporuyla tespit edilir ve maddi tazminat belirlenen oran üzerinden hesaplanır. Tedavi boyunca yapılan her türlü masraflar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar da maddi tazminat kalemleri arasındadır.

İşçinin ölümü halinde maddi tazminat davasının kapsamı TBK m.53’e göre şunlardır:

• Cenaze giderleri,
• Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,
• Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar. Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm halinde ölenin anne, baba, eş ve çocuklarının isteyebileceği maddi tazminattır.

Açılacak tazminat davası hem asıl işverene hem de tüm alt işverenlere karşı açılabilir. Bu dava iş mahkemelerinde açılır; yetkili mahkeme iş kazasının gerçekleştiği yer veya işverenin adresinde bulunan mahkemedir.

İş Kazası Kaynaklı Manevi Tazminat

İşçinin iş kazası sebebiyle manevi tazminat talep edebilmesinin dayanağı TBK m.56/2’dir. Bu maddeye göre “ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.”

Bu davada istenecek tazminat miktarının belirlenmesinde şu kriterler dikkate alınır:

• Somut durumun özellikleri,
• Tarafların mali durumları,
• Tarafların olaydaki kusurlarının ağırlığı,
• Meydana gelen manevi zararın büyüklüğü (ölüm, yaralanma veya yalnızca üzüntü duyulması gibi),
• Olay tarihi itibariyle paranın satın alma gücü,
• Tazminat sorumlusunu fakirleştirmemeli, alacaklısını da zenginleştirmemeli ilkesi.

Bu dava da maddi tazminat davası gibi hem asıl işverene hem de tüm alt işverenlere karşı açılabilir. İş kazasının gerçekleştiği yer veya işverenin adresinde bulunan iş mahkemelerinde açılır.

İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları Nelerdir?

İş Kazası Zamanaşımı

Yürürlükteki Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesinde iş sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan vücut bütünlüğünün zarar görmesi gibi hallerde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümleri uygulanır. İş kazası işveren ile işçi arasındaki sözleşmeye aykırılıktan kaynaklandığından TBK m.146 uygulanır. Buna göre bu davalarda 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Ceza davası açmak isteyen işçinin ise 6 aylık şikayet süresi içinde suç duyurusunda bulunması gerekir.^[5]

Farklı dava türleri için geçerli süreler, başlangıç tarihleri ve özel durumlar hakkında kapsamlı bilgiye iş kazası zamanaşımı süreleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İşyeri Kazası Geçiren İşçinin Avukata Başvurmasının Önemi

İş kazası geçiren işçi avukata başvurmadan dava ile ilgili işlemlere kendisi devam etmek isterse edebilir. Ancak bu süreç bazı usul şartlarına tabidir ve bu şartlara uyulmaması hak kayıplarına neden olabilmektedir. İşçi hak kaybına uğramamak ve uğradığı zararları olduğunca tazmin edebilmek için avukata başvurmalıdır.

İlgili Yargıtay Kararları

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E. 2016/115 K. 2017/2948

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahibi yakınları olan eş, anne ve babasının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Somut olayda iş kazasının gerçekleşmesinde %100 oranında kaçınılmazlığın etkili olduğu tespit edildiğine göre yasal ilkeler göz önünde bulundurularak, özellikle nimet ve külfet dengesinin sağlanması açısından kaçınılmazlığın %60’ı davalı işverene yüklenmek suretiyle davalı işverenin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, davalının kaçınılmazlığın %50’si oranında sorumluluğunu doğuracak şekilde ve olayda uygulanma ihtimali bulunmayan hakkaniyet indirimine yönelik hukuki düzenlemeye atıfla, davalı işverenin sorumluluğu hafifletilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesinde yer alan “kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemelerin zarar veya tazminattan indirilemeyeceği” düzenlemesi dikkate alındığında iş kazasının gerçekleşmesinde %100 oranında kaçınılmazlık faktörünün etkili olması sebebiyle davacı eş ve anneye bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya kabil olmaması sebebiyle tazminat alacağından indirilmesinin mümkün olmadığı gözetilmeden, bağlanan gelirin tazminat alacağından indirilmek suretiyle karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de; hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir. Davacı eş için takdir edilen manevi tazminat ile davacı anne ve babanın her biri için takdir edilen manevi tazminatın az olduğu açıktır.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E. 2015/2558 K. 2015/5241

Somut olayda, iş kazası olduğu iddia olunan olayın iş kazası ihbarı veya sürekli işgöremezlik oranı tespiti istemiyle Kuruma bildirilmediği, davacı tarafa iş kazası ihbarı veya sürekli işgöremezlik oranı tespiti istemiyle Kuruma başvurması için önel verilmediği, olayın iş kazası olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle eksik araştırma ile davanın görev yönünden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Yapılacak iş; olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilip edilmediğinin belirlenmesi için davacı tarafa Kuruma müracaat edilmek üzere önel vermek; olayın Kurum tarafından iş kazası olarak nitelendirilmemesi halinde Kurum ve hak alanını etkileyeceğinden dolayı işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açması için davacı tarafa önel vermek, açılacak tespit davasını bu dava için bekletici sorun yaparak verilen önelin sonucuna göre tüm delilleri bir arada değerlendirerek karar vermekten ibarettir.[/accordion_item]^[6]

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E. 2017/3634 K. 2017/3634

Davaya konu olan ve tespiti istenen “iş kazası” mevzuatımızda 506 sayılı Kanun’un 11-a ve 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir. İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir. Kurum Müfettiş raporunda ifadesi alınan tanık ifadeleri de gözetilerek ve ayrıca şirket çalışanlarının bordroları da celbedilip ilgileri belirlenmek suretiyle aradaki ilişkinin hizmet akdi mi yoksa istisna akdi mi olduğu irdelenmeli ve toplanan ve toplanacak delillere göre karar verilmelidir.

İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İşyerinde kaza geçiren işçinin hakları ile ilgili en sık sorulan soruları bu bölümde yanıtladık.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları