İşçinin İş Yerinde Kavga Etmesi ve Süreç

İşçinin işyerinde kavga etmesi, İş Kanunu m.25 kapsamında işverene haklı nedenle fesih hakkı tanıyabilir. Bu durumda işçi kural olarak kıdem ve ihbar tazminatı alamaz. İstisnası vardır, yalnızca kendini savunan işçi için sonuç değişebilir. Bu yazıda hangi durumların haklı fesih sayıldığını, tazminat ve tutanak sürecini, çıkış kodunu ve konuyla ilgili Yargıtay kararlarını anlatıyoruz.

İşçinin İş Yerinde Kavga Etmesi Nedir?

İşçinin, işyeri içerisinde kavga etmesi veya laf dalaşına girmesi gibi durumlar işyeri düzeninin bozulmasına yol açar. İşçinin işyeri içerisinde kavga etmesi başka bir işçiye işverenine ya da herhangi bir üçüncü kişiye sataşması sonucu oluşur. İşveren açısından maddi ve manevi birçok kayıp oluşması halinde işçiyi işten çıkarma hakkı bulunur.

Mağdur olan kişi polise veya cumhuriyet savcısına giderek şikayet dilekçesi vermelidir. Bu sorunda mağdurun hukuk önünde belirlenmesi ileride açılabilecek olan işçilik alacağı davalarında (kıdem tazminat, ihbar tazminatı, fazla mesai ücret alacağı) güçlü bir delil olacaktır.

İşveren Hangi Sebeplerle İşçinin Sözleşmesini Feshedebilir?

İşçi kendi isteğiyle işten çıkabilir. Aynı şekilde işveren de işçiyi işten çıkartabilir. Ancak işvereninin işçiyi işten çıkarmadaki nedenine göre farklı sonuçlar doğabilir. Bu sonuçlar aşağıdaki gibidir:

• İşveren herhangi bir sebep göstermeden işçiyi işten çıkarabilir. Bu durumda işçiye kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü ortaya çıkacaktır.
• İşveren bir sebep göstererek işçiyi işten çıkarabilir. Sebep göstermek tek başına kıdem tazminatını ortadan kaldırmaz: gösterilen sebep yetersizlik ya da işletme gereği gibi geçerli bir sebepse kıdem tazminatı yine ödenir. Kıdem tazminatı ancak sebep, İş Kanunu’nun 25. maddesinin (II) numaralı bendindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerinden biriyse ödenmez.
• İşçinin işyerinde kavga etmesi, sözlü dalaşta bulunması işyerinin itibarını ve çalışma düzenini bozabileceği için bu durumda işverenin işçiyi işten çıkarma hakkı bulunur. Bunun sonucunda işveren kıdem tazminatı ödeme durumunda kalmaz.

İşçinin işyerinde kavga etmesi ya da benzeri davranışlar sergilemesi, iş sözleşmesinin feshine sebep olabilir.

İşveren Hangi Sebeplerle İşçinin Sözleşmesini Feshedebilir?

İşçinin İşyerinde Kavga Etmesi Halinde İşten Çıkarılması

İş kanununun 25. maddesinin ikinci fıkrasında ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıktan ötürü işçinin haklı nedenle feshi düzenlenmiştir. İş kanunu 25. Maddenin 2. fıkrasının d ve f bentlerine göre işyeri içinde veya dışında kavga eden işçinin işten çıkarılmasının mümkün olduğu düzenlenmiştir.

1. d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.
2. f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.

İşçinin haklı nedenle işten çıkarılması durumunda işçi kıdem tazminatı alamaz. Ancak işten çıkarılmasından haklı bir neden yoksa işçinin birçok hakkı doğar. Kıdem tazminatı veya işe iade de istenebilir.

İşçinin Başka Bir İşçi ile Kavga Etmesi

İş kanunu m.25/2

1. d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.

İş Kanunu m.25‘te işvereninin işçiyi haklı nedenle derhal feshine yönelik haklı nedenler sayılmıştır. Bunlardan biri de işçinin işvereninin başka işçisine sataşmasıdır. Bir işçi işyerindeki başka bir işçiyle işyerinde veya dışında sataştığı durumda işveren işçiyi derhal haklı nedenle feshedebilir. İki işçinin kavga etmesi durumunda olayın özelliklerine göre işçilerden bir tanesi ya da ikisi birden işten çıkartılabilir. Bu nedenle işten çıkartılan işçiler kıdem tazminatına hak kazanamazlar.

İşçinin İşverenle Kavga Etmesi

Bu durum da aynı hükme, İş Kanunu m.25/2-d bendine dayanır. Bu madde, işçinin iş arkadaşına sataşmasında uygulanan aynı hükümdür.

İş kanunu m.25‘te işvereninin işçiyi haklı nedenle derhal feshine yönelik haklı nedenler sayılmıştır. Bunlardan biri de işçinin işverene veya onun aile üyelerinden birine sataşmasıdır.

İşçinin işverene sataşması veya kavga etmesi, işçinin iş arkadaşıyla kavga etmesindekiyle aynı sonuçları doğuracaktır. Yani işçi işverene sataştığı zaman işveren işçiyi haklı nedenle feshedebilir. İşverene veya işverenin aile üyelerinden birine sataşan işçi haklı nedenle derhal işten çıkarılır. Bu eylemin işyeri sınırları içerisinde olması şart değildir. Bu nedenle işten çıkartılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.

İşçinin Üçüncü Kişilerle Kavga Etmesi

İşçinin işyeri içerisinde üçüncü kişilerle kavga etmesi işverene haklı nedenle fesih hakkı verir. İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi halinde işveren işçiyi haklı nedenle işten çıkartabilir (İK m.25/2-f). Buna göre işçinin işyerinde kavga etmesi durumu üçüncü kişilere karşı yapılmışsa bu durumda haklı nedenle fesih söz konusu olabilir.

Ancak işçinin üçüncü kişilerle kavga etmesi işyeri sınırları dışında gerçekleşmişse işverenin işçiyi haklı nedenle işten feshetme imkanı oluşmaz.

İşyeri dışında üçüncü kişilerle edilen kavga sonucunda işçi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyulduysa, işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması gerektiyse ve bu devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması söz konusuysa işveren işçiyi haklı nedenle feshedebilir. Bir haftadan fazla süren çalışamama hali İş Kanunu’nun 25. maddesinin (III) numaralı bendine, gözaltı ve tutukluluk hali ise aynı maddenin (IV) numaralı bendine dayanır.

İşyerinde Kavga Etmenin Cezai Sonuçları Nelerdir?

İşyerinde kavga, iş hukuku sonuçlarının yanında ceza hukuku sonuçları da doğurabilir. Kavgaya karışan işçi, olayın niteliğine göre kasten yaralama^[1], tehdit^[2] veya hakaret^[3] suçlarından sorumlu tutulabilir.

Kasten yaralamanın cezası bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir. Yaralanma basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafifse ceza altı aydan bir yıl altı aya kadar hapse ya da adli para cezasına iner ve soruşturma yalnız mağdurun şikayetiyle yürür. Fiil kadına karşı işlenmişse alt sınır dokuz aydan az olamaz. Kavgada silah kullanılmışsa şikayet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır.

Mağdur, cumhuriyet savcılığına başvurarak ceza davası sürecini başlatabilir. İş hukuku ve ceza hukuku süreçleri birbirinden bağımsız yürür, biri diğerinin sonucunu otomatik olarak belirlemez.

İşçinin İş Yerinde Huzursuzluk Çıkarması

İşçinin işyerinde huzursuzluk çıkarmasının haklı fesih sebebi olup olmadığı tartışılmıştır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, çalışma ortamını bozan ve işyeri huzurunu ortadan kaldıran davranışları 4857 sayılı Kanun’un 25/II maddesi kapsamında haklı fesih sebebi saymıştır.^[4]

“Tüm dosya içeriği, tutulan tutanaklar ve dinlenen tanık beyanlarına göre davacının iş yerinde arkadaşlarına yönelik söylemleri ve hareketleri ile çalışma ortamını bozduğu, bayan çalışma arkadaşları ile ilgili söylediği sözlerin iş yerindeki çalışma ahlakına uygun düşmediği ve bu itibarla davacının iş yeri huzur ve sükunu bozan eylemlerinin sabit olduğu anlaşılmıştır. Davacının bu davranışları 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25/II uyarınca açıkça işverene haklı fesih imkanı tanımaktadır.”

Yargıtay kararına göre işçinin işyerinde huzursuzluk çıkarması işverene haklı nedenle fesih imkanı tanımaktadır. İşçi kıdem tazminatı kazanamaz.

İşçinin İşyerinde Kavga Etmesi Tutanak

İşçinin işverene, başka bir işçiye veya üçüncü kişiye sataşması, işyerinde kavga etmesi gibi durumlar hukuka uygun her türlü ispat aracı ile ispatlanabilir. Durumun tutanak altına alınması en sağlıklı yoldur.

İşçinin işyerinde kavga etmesi sonucu tutanak tutulması hem işçinin hem işverenin lehinedir. İşe iade veya işçilik alacağı davalarında bu tutanak önemli bir delil olarak sunulur. Tutanağın tarihi ayrıca bir süreyi başlatır: işveren, kavgayı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde ve her halde fiilin üzerinden bir yıl geçmeden feshetmezse haklı fesih hakkını yitirir. Süresi geçtikten sonra yapılan fesih haksız sayılır ve işçi kıdem ile ihbar tazminatına hak kazanır. Ancak tutanakta hatalar olduğunun fark edilmesi üzerine ne işçi ne de işveren bu tutanağı imzalamamalıdır.

Kavga Nedeniyle İşten Çıkarmada SGK Çıkış Kodu Ne Olur?

Kavga nedeniyle yapılan fesihte işveren, SGK işten ayrılış bildirgesinde doğru kodu seçmelidir. Sataşma nedeniyle yapılan fesih için (İş Kanunu m.25/2-d) kullanılması gereken kod 45’tir.

Bu kod, 2021 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle oluşmuştur. Eskiden tek başlık altında toplanan 25/2 fesih kodları bu düzenlemeyle ayrıştırılmıştır. Yanlış kod bildirimi, işçinin işsizlik ödeneği başvurusunda sorun yaratabilir.

Kavganın kiminle ve nerede yaşandığı hem fesih hakkını hem çıkış kodunu değiştirir.

Tablodaki kod, ayrılış bildirgesinde işveren tarafından seçilir. İşçi kodu e-Devlet üzerinden görebilir ve hatalı bulduğu kod için İŞKUR’a itiraz edebilir.

Kavga Ettiği için İşten Çıkarılan İşçinin Hakları Nelerdir?

İşçi, kavga ettiği için işten haklı nedenle çıkarılması sonucunda kıdem veya ihbar tazminatı alamaz. Bu tazminatları alabilmesi için işten çıkarılmasının haksız nedenlere dayanmış olması gerekir. Bu süreçte işçi şu yolları izlemelidir:

• İşçi, işçi alacağı davası açarak, işverenin haksız nedenlere dayanarak kendisini işten çıkardığını kanıtlamalıdır.
• Belirli çalışma süresi şartlarına işçinin uyması gerekir.
• İşçi iade davası açabilir. Dava sonucu haklı bulunursa işe alınması gerekecektir. Eğer işveren işçiyi işe başlatmazsa 4 ila 8 ay arasında belirlenen tazminat tutarının işçiye işveren tarafından ödenmesi gerekir.
• Bunun haricinde işçi işe iade davası açsın ya da açmasın fark etmeksizin; fazla mesai alacağı, yıllık izin alacağı, ödenmemiş ücret alacağı gibi tüm ödenmemiş alacak haklarını alabilecektir.

Kavga Ettiği için İşten Çıkarılan İşçinin Hakları Nelerdir?

İş Yerinde Kavga Eden İşçi Tazminat Alabilir Mi?

İşyerinde kavga eden işçi tazminat alamaz. Çünkü haklı nedenle feshedildiği için tazminata hak kazanamaz. İşçinin işyerinde kavga etmesi durumunda işten çıkartıldıktan sonra tazminat alabilmesi için bir işçilik alacağı davası açması gerekir.

Ancak işçi haksız nedenle işten çıkarıldığını mahkeme önünde ispat ederse tüm işçilik alacaklarını alabilir. Bu alacak kalemleri, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücret alacağı gibi alacaklardır. Ayrıca işe iade davası açılabilmesi de mümkün olacaktır.

Kavga Eden İşçi Ne Yapmalı?

Kavga eden işçi olay hakkında tutanak tutturmalıdır. Daha sonrasında haklıysa haklı olduğunu ispat edecek deliller toplamalıdır. Haklı olmasına rağmen işten çıkartıldıysa işçi alacağı davası veya işe iade davası açmalıdır. Eğer bu davaları açıp haklı olduğunu kanıtlamazsa tazminata hak kazanamaz.

Dava süreci somut olaya göre değişir. Tutanak, tanık beyanı ve varsa kamera kaydı gibi deliller, davanın sonucunu doğrudan etkiler.

Kavgaya Maruz Kalan İşçi

İş yerindeki kavgalarda işçilerden birinin işten çıkartılıp diğerinin çıkartılması eşitlik ilkesine aykırılık doğurabilir. Ancak işten çıkartılmayan işçi mağdur olan tarafsa ve durduk yere saldırıya uğramışsa onun işten çıkartılması haksızlık olacaktır.

Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/23468 E., 2018/20721 K. sayılı kararında buna benzer bir sonuca varmıştır.

“Kavgayı başlatan ile saldırıya maruz kaldığı için kendini savunmaya çalışan işçilere fesih bakımından farklı davranılması, yani kavgayı başlatanın işten çıkartılıp diğerinin çıkartılmaması, durumları aynı olmadığı için eşit işlem borcuna aykırılık teşkil etmez.”

Kavgaya maruz kalan işçinin sözleşmesi de kendi davranışına göre geçerli nedenle feshedilebilir. Hiçbir şekilde kusuru yoksa bu işçi işten çıkarılamaz. İşçinin işten çıkarılmaması da eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmez.

Bilgi: İşçi kavgada yalnızca kendini savunduysa, hukuki durum değişebilir. Bu davranış Türk Ceza Kanunu’nun meşru müdafaa hükmü kapsamında değerlendirilebilir^[5]. Bu durumda fesih, haklı fesih değil geçerli fesih sayılabilir ve işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir.

İşçinin Kavga Etmesi İle İlgili Yargıtay Kararları

Aşağıdaki iki kararda işveren, benzer kusurdaki işçilerden yalnızca birini çıkarmış ve bu durum haksız bulunmuştur.

“….Kavga fesih sebebine bakılınca, her ne kadar davacının eylemi işverene fesih imkanı tanımakta ise de aynı nitelikle eylemde bulunan diğer işçi K.H. için fesih yoluna gitmeyen işverenin eşit işlem borcuna aykırı davrandığı açıktır. Davalı tanığı C. bu işçinin kavgadan sonra da işe devam ettiğini belirtmiştir. Bu durumda işverenin gerçekleştirdiği feshin haklı olduğu düşünülemez.”

(9. HUKUK DAİRESİ ESAS NO. 2009/37031 KARAR NO. 2011/50099)

“…Dosya içeriğinde bulunan 12.11.1999 tarihli tutanak, tanık beyanları ve ceza mahkemesinin de kabulünde olduğu üzere olayda ilk hareket davacıdan değil dava dışı işçiden gelmiş ve davacıya yumruk atılmasından sonra davacının diğer işçiye müdahalesi gerçekleşmiş olup davacı H.’e yumruk atmamış ancak savunma amaçlı sarılması nedeniyle yere düşmeleri neticesinde H. yaralanmıştır. İşveren olaydan davacıyı sorumlu tutarak işine son vermiş diğer işçi ise çalışmaya devam etmiştir. Davacının yaraladığı H. adlı işçinin yumruk atarak olayı başlattığı, buna rağmen davacının iş sözleşmesinin feshedilerek işten çıkarıldığı ancak H. adlı işçinin işten çıkartılmadığı da ortadadır. Her ne kadar davacının eylemi işverene fesih imkanı tanımakta ise de aynı nitelikte eylemde bulunan diğer işçi için fesih yoluna gitmeyen işverenin eşit işlem borcuna aykırı davrandığı açıktır. Bu durumda işverenin gerçekleştirdiği feshin haklı olduğu düşünülemez. Davacının ihbar ve kıdem tazminatı isteklerinin kabulü gerekirken reddedilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.”

(9. HUKUK DAİRESİ ESAS NO. 2009/5396 KARAR NO. 2011/4884)

Aşağıdaki kararda ise kusuru olmayan işçinin çıkarılmaması eşitsizlik sayılmamıştır (bkz. yukarıdaki Kavgaya Maruz Kalan İşçi bölümü).

“…Dosyadaki bilgi ve belgelerden ve özellikle tanık R.’nın anlatımlarından ve davacı beyanlarından, feshin dayanağı olan hakaret ve etkili eylemi başlatan kişinin davacı işçi olduğu anlaşılmakta olup, bu eylem ise işçinin işverenin başka işçisine sataşması niteliğindedir. Mahkemece, olayın oluş şekli itibariyle kavgaya karışan diğer işçinin kusursuzluğu nedeniyle iş akdinin feshedilmemesinin eşit davranma ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği düşünülmeden, yanılgılı değerlendirme ile kıdem ve ihbar tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.”

(9. HUKUK DAİRESİ ESAS NO. 2011/102 KARAR NO. 2013/9810)

İşçinin Avukata Başvurmasının Önemi

İşçi alacağı davaları veya işçinin işe iadesi davaları çok detay isteyen davalardır. Davayla ilgili başvuru ve takip sürelerini kaçırmamak, usullere uymak çok önemlidir. Bu gibi konularda en ufak bir hata yapmanız sonucunda davayı kaybedebilirsiniz.

Bu yüzden bir avukattan yardım almak çok önemlidir. Ayrıca iş davalarında arabuluculuk aşamaları olur. Arabuluculuk aşamalarında isteklerinizi anlatma ve sizin için en iyi sonucun elde edilmesi konusunda bir avukattan yardım almak gerekir.

Bu konudaki benzer içerikler:

İşçinin İşverene Hakaret Etmesi
İstifa Eden İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı – İstifa Dilekçesi Örneği

İşçinin İş Yerinde Kavga Etmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İşçinin iş yerinde kavga etmesi ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları