Hasta Vefat Ederse Kanser İlacı Davası: Mirasçılar Ne Yapar?

Hasta vefat ederse kanser ilacı davası kendiliğinden düşmez. Mirasçılar davaya katılır, hastanın daha önce ödediği ilaç bedeli mirasçıların alacağı olarak sürer, vefattan sonraki dönem için istenen tedavi bedeli ise konusuz kalabilir. Yakınını kaybeden bir ailenin ilaç davasıyla uğraşması ayrıca zordur, bu sayfa yalnızca mahkeme sürecini anlatır.

Hastanın açtığı davanın ana hatları SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları sayfasında, red yazısından dava dilekçesine kadar adımlar ise SGK kanser ilacı davası süreci yazısında yer alır. Aşağıdaki bilgiler yürürlükteki kanun metinlerine ve Yargıtay kararlarına dayanır.

Hasta Vefat Edince Dava Düşer mi?

Hayır, dava düşmez, mirasçıların kararını beklemek üzere ertelenir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 55. maddesine göre taraflardan biri öldüğünde mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde hakim, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.^[1] Yani vefat davayı bitirmez, yalnızca erteler.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bu çerçeveyi kanser ilacı davalarına uygular. Daireye göre ölen tarafın taraf ehliyeti sona erer ve ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız ölenle ilgili olan, mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar konusuz kalır. Mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar ise mirasçılar tarafından sürdürülür.^[2]

Bir dosyada hasta, ilk derece kararından sonra istinaf incelemesi sürerken vefat etti. Bölge adliye mahkemesi mirasçıları davaya katmadan karar verdi. Daire 30 Haziran 2025’te kararı oybirliğiyle bozdu ve ölü kişi adına hüküm kurulmasını hatalı buldu (E.2025/9733).

Davaya Mirasçılar Nasıl Devam Eder?

Mirasçılar önce mirasçılık belgesi alır, sonra mahkeme onları davaya katar. Türk Medeni Kanunu’na göre başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.^[3] Halk arasında veraset ilamı denen bu belgenin nasıl çıkarıldığı veraset ilamı nasıl alınır sayfasında anlatılır. Mirasçıların hangi sırayla ve hangi paylarla hak sahibi olduğu ise yasal mirasçıların kimler olduğu yazısında yer alır.

Belge hazır olduğunda mahkeme mirasçıları tespit eder ve davaya katılımlarını sağlar. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi birden fazla kararında bu işlemi mirasçıların tespiti ve HMK m.124 uyarınca davaya katılımı olarak anıyor. Mirasçılar katılmadan verilen karar bozma sebebidir. Başka bir dosyada ilk derece mahkemesi, mirasçılara husumet yöneltilmesine olanak tanımadan vefat eden kişi hakkında gıyaben karar vermiş, Daire de bunu bozmuştu (E.2026/2479, 27 Nisan 2026).

Türk Medeni Kanunu’na göre birden fazla mirasçı varsa terekeye elbirliğiyle sahip olunur. Mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını isteyebilir, sağlanan korumadan hepsi yararlanır. Mirasçılardan biri sulh mahkemesinden miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atanmasını da isteyebilir.^[4] Temsilci atanması ayrıntıları için terekeye temsilci atanması yazısına bakılabilir.

HMK m.55’teki kayyım, dava ertelenmişken davayı takip etmek için atanır. TMK m.640’taki temsilci ise miras ortaklığını temsil eder. İkisi farklı amaçlarla ve farklı usullerle istenir.

Hastanın avukata verdiği vekaletname de vefatla etkilenir. Türk Borçlar Kanunu m.513’e göre vekalet sözleşmesi, vekil veya vekalet verenin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Vekaletin sona ermesi vekalet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa vekil, işleri mirasçı kendi başına görebilecek duruma gelene kadar sürdürmekle yükümlüdür. Mirasçılar davayı bir avukatla yürütmek isterse yeniden vekaletname vermelidir. Yargıtay, davacının vefatından sonra vekiline yapılan tebligatı vekalet ilişkisi ölümle sona erdiği için usulsüz buldu ve mirasçıların tespit edilip tebligatın onlara yapılmasını istedi.^[5]

Mirası Reddetmek Davaya Devam Etmeyi Etkiler mi?

Etkileyebilir, çünkü davayı mirasçı sıfatıyla sürdüren kişi ileride red hakkını kaybedebilir. Türk Medeni Kanunu’na göre mirasçılar mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kazanır, alacaklarını doğrudan edinir ve borçlarından kişisel olarak sorumlu olur. Miras üç ay içinde reddedilebilir, süre yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Yasal süre içinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanır.^[6]

Mirası reddetmeyi düşünen mirasçı, üç aylık süre dolmadan davada işlem yapmadan önce bir avukata danışmalıdır.

Aynı Kanuna göre red süresi dolmadan mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan ya da terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan işler yapan mirasçı artık mirası reddedemez. Kanun, zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılmasının ve cebri icra takibinin red hakkını ortadan kaldırmadığını söyler.^[7] Hastanın başlattığı davaya devam etmenin bu kapsama girip girmediği konusunda kanun metni açık bir cevap vermez.

En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.^[8] Red ve borç sorumluluğunun ayrıntısı için mirasın reddi nasıl yapılır ve ölen kişinin borçlarından mirasçıların sorumluluğu yazılarına bakılabilir.

İki Ayrı Talep, İki Ayrı Sonuç

Kanser ilacı davasında genellikle iki ayrı istem bulunur. Vefat bunları farklı etkiler.

Hukuk Genel Kurulu’nun incelediği iki dosyada ilk derece mahkemeleri, ödenen bedelin mirasçılara miras payları ve hisseleri oranında ödenmesine karar vermişti.^[9] Bu hükümler istinafta kaldırıldı ve davalar reddedildi. Genel Kurul ise iki dosyada da red kararlarını bozdu, bu nedenle o dosyalarda bedelin akıbetini yeniden yapılan yargılama belirleyecek.

Tablonun birinci satırındaki sonuç, incelediğimiz dört bozma kararında aynı biçimde karşımıza çıkar. Alt mahkemeler hastanın vefatını gerekçe göstererek tedavi süresince ilacın karşılanması isteminde karar verilmesine yer olmadığını söylemişti. Yargıtay ise hastanın vefat ettiği güne kadarki dönem için talebin kabul ya da reddiyle sonuçlanan bir karar verilmemesini hatalı buldu, bozmayı ayrıca ilacın gerekliliğinin yöntemince belirlenmemesine de dayandırdı.^[10]

İkinci sebepte Daire, ilacın tıbben zorunlu olduğunun ve mevcut tedavilere göre sürekli olarak daha etkin ve yararlı olduğunun yöntemince belirlenmediğini belirtti, bunun için üniversitelerin tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik bir bilirkişi kurulunun raporunu istedi. İki sebep birbirine karıştırılmamalıdır.

Hasta İlacı Kullanırken Vefat Etmişse

Hastanın ilacı kullanırken vefat etmesi, Hukuk Genel Kurulu kararlarında davanın reddi için yeterli gerekçe olarak kabul edilmedi. Genel Kurul’un oy çokluğuyla verdiği bir kararda mirasçılar davayı sürdürüyordu. Bölge adliye mahkemesi, hastanın ilacı kullanmasına rağmen iyileşmediğini ve vefat ettiğini gerekçe yaparak davayı reddetmişti.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bu kararı bozmuş, mahkeme direnince dosya Genel Kurul’a gelmişti. Genel Kurul 3 Aralık 2025’te direnme kararını bozdu ve kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını belirtti (E.2024/355). Genel Kurul 29 Kasım 2023’te de benzer bir dosyada, ilacı kullanmasına rağmen vefat eden hasta için verilen direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştu (E.2023/971).

Genel Kurul, hastanın sağlık raporları başta olmak üzere tedaviye ilişkin bütün belgelerin getirtilmesini, PET çekimlerinde ilacın ne kadar fayda sağladığının incelenmesini ve onkoloji bilirkişi kurulundan rapor alınmasını istedi. Mirasçılar için bu, tedavi evrakının saklanmasının davanın sonucunu doğrudan etkileyebileceği anlamına gelir.

Hastanın tedavi evrakı, görüntüleme sonuçları ve hekim raporları dava sonuçlanana kadar saklanmalıdır.

Tedbir Kararı Varken Hasta Vefat Ederse

Tedbir kendiliğinden kalkmaz, ancak koşullar değiştiği için kaldırılması istenebilir. HMK m.396’ya göre durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir. İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder.^[11]

Kurum bazı dosyalarda davacının vefatı nedeniyle tedbirin kaldırılmamasını temyiz sebebi yaptı. İncelenen iki kararda (Yargıtay 10. HD E.2025/9733 K.2025/10890 ve HGK E.2023/225 K.2023/1143) yüksek mahkeme bu noktaya ayrıca bir değerlendirme getirmedi. Tedbirle ödenen bedellerin dava kaybedilirse geri istenip istenmeyeceği ayrı bir konudur ve bu sayfada ele alınmaz.

İlk 30 Günde Yapılacaklar

Vefatın ardından ilk haftalarda şu işler dosyayı ve mirasçıların haklarını korur.

• Ölüm belgesi ve nüfus kaydı alınır, dosya numarasıyla davanın görüldüğü mahkemeye vefat bildirilir
• Mirasçılık belgesi için sulh hukuk mahkemesine ya da notere başvurulur
• Mirası reddetme süresi olan üç ay takvime yazılır
• İlaç faturaları, ödeme dekontları, Kurumun red yazısı ve tedavi evrakı tek dosyada toplanır
• Vekaletname durumu netleştirilir, gerekiyorsa yeni vekaletname verilir
• Tedbir kararıyla ilaç alınıyorsa mahkeme dosyasından ya da avukattan durum öğrenilir

Mirasçıların Sık Sorduğu Sorular

Davanın vefattan sonra sürmesiyle ilgili sık gelen sorular aşağıda kısa cevaplarla toplandı.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları