3600 Gün Emeklilik Tazminatı ve Şartları

3600 gün emeklilik tazminatı, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı çalışanların bize en çok sorduğu konulardan biridir. Bu hak; sigorta başlangıç tarihine, sigortalılık süresine ve prim gün sayısına bağlıdır.

8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün primle, kademeli yaş şartına göre emekli olabilir. Yaş, sigorta tarihine göre kadında 52-58, erkekte 56-60 arasında değişir. Şartlar tamamsa SGK yazısıyla yaş beklemeden kıdem tazminatı alınabilir. Emekli aylığı ayrıca yaş şartının dolmasını bekler.

Şartların ayrıntısı, yaş tabloları ve SGK’dan alınacak yazının nasıl talep edileceği yazının ilerleyen bölümlerinde yer alıyor. Hazır dilekçe örneklerine ise yazının sonundaki indir butonundan ulaşabilirsiniz.

3600 Gün Emeklilik Nedir?

3600 gün emeklilik, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için geçerli olan bir emeklilik türüdür.^[1] Bu tarihten önce sigortalı olanlar, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim şartını sağladıklarında kademeli bir yaş şartıyla emekli olabilirler. 3600 gün emeklilik türü, kısmi emeklilik olarak da bilinir. 3600 gün emeklilik şartları, kadın ve erkekler için farklıdır.

Kadınlar için 3600 gün emeklilik yaşı, 3600 gün ve 15 yıl şartını birlikte tamamlama tarihine göre 52 ile 58 yaş arasında değişir. Erkekler için 3600 gün emeklilik yaş aralığı ise 56 ile 60 yaş arasındadır. 3600 gün emekli aylığı, sigortalının tüm çalışma dönemindeki güncellenmiş kazançlarının ortalamasına göre hesaplanır.

15 yıl ve 3600 gün şartını sağlamak, çoğu durumda önce kıdem tazminatı alma hakkı doğurur. Emekli aylığının bağlanması ayrıca kademeli yaş şartının tamamlanmasını gerektirir. Bu iki tarih aynı olmayabilir.

Bu hakkı düzenleyen 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesi, 23 Mayıs 2002 tarihli 4759 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeden bu yana değişmedi. Kamuoyunda tartışılan kademeli emeklilik önerileri maddeyi bugüne kadar etkilemedi, yeni bir kanun yayımlanmadıkça aşağıdaki yaş kademeleri geçerlidir.

3600 Gün Kaç Yıl Yapar?

3600 gün, ayda 30 gün prim ödemesi esas alındığında 120 aya yani 10 yıla karşılık gelir. Bu süre tek başına yeterli değildir. 15 yıllık sigortalılık süresi şartı ayrıca aranır, yani 10 sene prim ödeyen kişinin sigorta başlangıcının üzerinden de 15 sene geçmiş olmalıdır. Sigortalılık süresi, primin fiilen ödendiği gün sayısından değil, sigorta başlangıç tarihinden itibaren geçen takvim süresinden hesaplanır.
Sık sorulan diğer prim gün sayılarının yıl karşılığı da aynı hesapla bulunur. Aşağıdaki tablo ayda 30 gün, yılda 360 gün esasına göre hazırlanmıştır.

Tablodaki karşılıklar yalnızca prim gün sayısına aittir, sigortalılık süresine değil. 15 yıllık sigortalılık süresi gün olarak 5400 güne denk gelir, ancak iki şart ayrı ayrı aranır. 3600 günü dolduran kişinin sigorta başlangıcının üzerinden ayrıca 15 yıl geçmiş olmalıdır.

3600 Gün Emeklilik Şartları

3600 gün emeklilik şartları, sigorta başlangıç tarihi ve ödenen prim gün sayısına göre farklılık gösterir. Bu durumu üç ayrı durumda inceleyebiliriz; İlk defa 01.05.2008 tarihi ve sonrasında işe başlayan ve sigortalı olanlar, 7200 gün prim ödediklerinde kısmi emeklilikten yararlanabilirler. Bu durum, kadın ve erkek sigortalıların emeklilik hesaplamalarında değişiklik oluşturur.

3600 Gün Emeklilik Rehberi

1999 Öncesi Sigortalılar İçin 3600 Gün Yaş Tablosu

8 Eylül 1999‘dan önce sigortalı olup 15 yıl ve 3600 günü 23 Mayıs 2002’den sonra tamamlayanlar, kademeli bir yaş şartına tabidir. Yaş, sigorta başlangıç tarihine göre değişir. Kadın ve erkek tabloları aşağıda ayrı ayrı yer alıyor.

Sigorta giriş yılınız değil, 15 yıl ve 3600 günü tamamladığınız tarih belirleyicidir. 1987 veya 1995 gibi bir yılda sigortalı olan biri, bu iki şartı 23 Mayıs 2002‘den önce tamamladıysa kademeli yaş tablosuna girmez. Sonra tamamladıysa aşağıdaki tabloya göre yaş şartına tabi olur.

Kademeli tabloya girmeyenler de yaştan tamamen muaf değildir. 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesi bu kişilerden kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını 23 Mayıs 2002 tarihinde doldurmuş olmayı arar.

Erkeklerin 3600 Gün Emeklilik Şartları

Erkeklerin 3600 gün emeklilik hakkı için iki şart birlikte aranır: en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3600 günlük prim ödeme gün sayısı. Bu iki şartın birlikte tamamlandığı tarih, tabloda aranan yaşı belirler. Tablodaki aralıklar sigortaya giriş tarihini değil, 15 yıl ve 3600 günün tamamlandığı tarihi gösterir.

Kadınların 3600 Güne Göre Emeklilik Şartları

Kadınlarda da aranan iki şart aynıdır: en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3600 günlük prim ödeme gün sayısı. Yaş kademesi, bu iki şartın birlikte tamamlandığı tarihe göre değişir. Tablodaki aralıklar sigortaya giriş tarihini değil, 15 yıl ve 3600 günün tamamlandığı tarihi gösterir.

Sigorta Giriş Yılınıza Göre 3600 Gün Emeklilik Örneği

Aşağıdaki tablo, sigortanın kesintisiz sürdüğü en erken senaryoyu esas alır. 15 yıllık sigortalılık süresi boşluksuz tamamlanmazsa, gerçek tarih daha ileriye kayar ve tabloda bir alt satıra denk gelinir.

Not: Bu tablo en erken tamamlanma senaryosunu gösterir ve ay bilgisi olmadan yıl bazında yaklaşık bir eşleştirmedir. Sigortalılık süresinde boşluk varsa 15 yılın dolduğu tarih ve buna bağlı yaş şartı daha ileri bir tarihe kayar. Kesin sonuç için SGK hizmet dökümünüzdeki fiili tarihlere bakılmalıdır.

3600 Kısmi Emeklilikte Son Durum

Kısmi emeklilikte hak doğuran tek metin 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesidir. Yukarıdaki yaş kademeleri bu maddenin 23 Mayıs 2002 tarihli düzenlemesinden gelir ve maddeye o tarihten sonra yeni bir fıkra eklenmemiştir.

Haberlerde geçen torba yasa, komisyona sunuldu ya da Meclis gündeminde gibi ifadeler tek başına hak doğurmaz. Bir kanun teklifi Genel Kurulda kabul edilip Resmi Gazete’de yayımlanmadıkça yürürlükteki kademeler uygulanmaya devam eder. Son durumu haber başlıklarından değil, maddenin güncel metninden takip etmek gerekir.

Kamuoyundaki kademeli emeklilik tartışmasının muhatabı ayrıca farklı bir gruptur. Tartışma 8 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olanların yaş şartını hedefler, 3600 gün hakkı ise bu tarihten önce sigortalı olanlara tanınmıştır. 1999 sonrası girişi bulunan bir sigortalı, yeni bir kanun çıkmadıkça 3600 gün yolundan yararlanamaz.

15 Yıl ve 3600 Prim Günü Emeklilik Aşamaları

15 yıl ve 3600 prim günü ile emeklilik, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için geçerli bir emeklilik türüdür. Bu tarihten sonra sigortalı olanlar, 4500 gün prim ödemesi ve kademeli yaş şartını sağlamak zorundadır. 15 yıl ve 3600 prim günü ile emeklilik için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

• Öncelikle, SGK hizmet dökümünüzü alarak, sigorta başlangıç tarihinizi, sigortalılık sürenizi ve prim gün sayınızı kontrol edin. Hizmet dökümünüzü e-Devlet üzerinden veya SGK müdürlüklerinden alabilirsiniz.
• Eğer sigorta başlangıç tarihiniz 8 Eylül 1999 veya öncesinde ise, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü şartını sağladığınızda 3600 gün emeklilik hakkından faydalanabilirsiniz. Bu şartları 23 Mayıs 2002 tarihinde tamamlamış olanlarda aynı tarih itibarıyla kadın için 50, erkek için 55 yaşın doldurulmuş olması aranır. Şartları 23 Mayıs 2002 tarihinden sonra tamamladıysanız kademeli yaş şartına tabi olursunuz ve kadınlar için 52 ile 58, erkekler için 56 ile 60 yaş arasında değişen bir yaşı doldurmanız gerekir.
• Eğer sigorta başlangıç tarihiniz 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ise, 15 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim günü şartını sağladığınızda, kademeli yaş şartına tabi olursunuz. Bu durumda, kadınlar için 58, erkekler için 60 yaşını doldurmanız gerekir. Ancak, bu yaş şartı 2036 yılına kadar kademeli olarak artacaktır.
• Eğer sigorta başlangıç tarihiniz 1 Mayıs 2008 veya sonrasında ise, 15 yıl sigortalılık süresi ve 7200 prim günü şartını sağladığınızda, kademeli yaş şartına tabi olursunuz. Bu durumda, kadınlar için 58, erkekler için 60 yaşını doldurmanız gerekir. Ancak, bu yaş şartı 2036 yılına kadar kademeli olarak artacaktır.
• 3600 gün emeklilik için olan şartları sağladığınızı düşünüyorsanız, emeklilik başvurunuzu yapabilirsiniz. Emeklilik başvurunuzu, SGK müdürlüklerine veya e-Devlet üzerinden yapabilirsiniz. Emeklilik başvurunuzda, nüfus cüzdanınız, hizmet dökümünüz, banka hesap numaranız, vergi numaranız ve varsa eş ve çocuklarınıza ait belgeleri ibraz etmeniz gerekecektir.
• Başvuru Takibi: 3600 gün emeklilik başvurunuzun sonucunu, SGK müdürlüklerinden veya e-Devlet üzerinden takip edebilirsiniz.
• Emeklilik Maaşının Bağlanması: Emeklilik başvurunuz onaylandığında, emeklilik aylığınızı belirlediğiniz banka hesabınıza alabilirsiniz.

Sigorta Başlangıcına Göre 3600 Gün Emeklilik

3600 Günü Tamamlayamayanlar Ne Yapabilir?

3600 gün bir eşiktir, altında kalan gün sayısıyla bu haktan yararlanılamaz. 3200 ya da 3500 günde duran sigortalı için hak doğmaz, buna karşılık 3700 veya 3800 gün gibi eşiğin üstündeki her rakam şartı fazlasıyla karşılar. Eksik kalan günü kapatmanın iki yolu vardır.

Birincisi isteğe bağlı sigortadır. Prim, brüt asgari ücret ile prime esas kazancın üst sınırı arasında kişinin kendi beyan ettiği tutarın yüzde 33’ü kadardır ve 33.030,00 TL’lik brüt asgari ücret üzerinden aylık 10.899,90 TL eder. Prim otuz gün üzerinden ödendiği için 100 günlük bir eksik dört aylık ödemeyle kapanır.

İkincisi borçlanmadır. Askerlik, ücretsiz doğum izni, avukatlık stajı, doktora öğrenimi ve beraatle sonuçlanan tutukluluk süreleri borçlanılabilir. Borçlanma bedeli, seçilen günlük kazancın doğum borçlanmasında yüzde 32’si, diğer sürelerde yüzde 45’idir.^[2]

Borçlanmanın sigortalılık süresine de etkisi vardır. Borçlanılan süre sigorta başlangıcından önceye düşüyorsa sigortalılık başlangıç tarihi o kadar geriye çekilir ve bu, 15 yıllık süreyi erken doldurmayı sağlar.

1999 sonrası girişi olanlarda eşik zaten 3600 değildir. Kadın 58, erkek 60 yaşını doldurup 7200 gün primle tam aylığa hak kazanılır. Bu yaş hadlerine üç yıl eklenmesi şartıyla 5400 günle kısmi aylık da bağlanabilir.^[3]

SGK’dan Emekli Olma Yazısı Nasıl Alınır?

SGK’dan emekli olma yazısı almak için bağlı bulunduğunuz Sosyal Güvenlik Merkezi’ne dilekçeyle başvurmanız gerekir. Dilekçeyi elden veya posta yoluyla iletebilirsiniz. SGK, yazıyı elden verir ya da posta adresinize gönderir; e-Devlet üzerinden veya başka bir online uygulama üzerinden almanız mümkün değildir.

SGK’dan emekli olma yazısını aldıktan sonra bu yazı ve bir dilekçeyle işverene başvurarak iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz. Bu şekilde ayrılan çalışan ihbar süresi beklemek zorunda değildir, kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının emeklilik nedeniyle ödenmesini talep edebilir.

Yargıtay, feshin geçerliliği bakımından bu yazının alınmasını kural olarak şart görmez. İşçi eylemli olarak ya da noterden ihtarname göndererek de fesih iradesini ortaya koyabilir. Yazının işverene ulaştırılması, kıdem tazminatına yürütülecek faizin başlangıcı bakımından önem taşır.^[4] İşyerinde çalışmaya devam edecekseniz başvurudan önce işyerinin “01-Tüm Sigorta Kolları” kapsamından çıkış vererek “08- Sosyal Güvenlik Destekleme Primine Tabi Çalışanlar” kapsamında yeniden giriş yapması gerekecektir.

Not: Sigorta başlangıcınız 8 Eylül 1999 öncesi olup 15 yıl ve 3600 günü tamamladığınız halde yaş şartını henüz doldurmadıysanız, SGK size emekli olma yazısı değil, kıdem tazminatı alabilir yazısı düzenler. Bu durumda emekli olmadan da kıdem tazminatınızı alabilirsiniz. Ayrıntılı süreci öğrenmek için tıklayın.

Emekli olma başvurunuzu e-Devlet’ten ya da SGK’ya elden ya da posta yolu ile yapabilirsiniz. Başvuru için gerekli belgeler şunlardır:

• Nüfus cüzdanı aslı ve fotokopisi
• Emekli olma yazısı
• Banka hesap numarası
• Varsa eş ve çocuklara ait nüfus kayıt örneği
• Varsa malulen emeklilik için sağlık raporu

SGK Emekli Olma Yazısı Talep Dilekçesi Örneği için linke tıklayarak dökümanı indirebilirsiniz.

3600 Gün Emeklilik Yazısı Alma

3600 Gün İle Emekli Maaşı Ne Kadar Olur?

3600 gün emekli aylığı, sabit bir rakam değildir. Aylık, sigortalının tüm çalışma dönemindeki güncellenmiş kazançlarının ortalaması ile prim gün sayısına göre belirlenen bağlama oranının çarpımıyla bulunur. Prim günü arttıkça bağlama oranı da yükselir, bu yüzden 3600 günle emekli olanların aylığı, daha uzun prim ödeyenlere göre genellikle daha düşük çıkar.

Temmuz 2026 itibarıyla en düşük SSK/Bağ-Kur emekli aylığı 23.552 TL’dir^[5]. Kişiye özel tutar için e-Devlet üzerindeki emeklilik hesaplama modülü kullanılabilir.

Aylık bağlama oranı, 2008 sonrası çalışmalar için prim gün sayısının her 360 günü karşılığında yüzde 2 olarak uygulanır ve yüzde 90’ı geçemez.^[6] Bu oranla 3600 gün yüzde 20’ye, 5000 gün yaklaşık yüzde 27,8’e karşılık gelir. Aradaki 1400 günlük fark, bağlama oranında yaklaşık 7,8 puanlık bir fark yaratır.

1999 öncesi sigortalılarda hesap tek bir orandan ibaret değildir. 2000 öncesi, 2000 ile 2008 arası ve 2008 sonrası dönemler kendi kurallarına göre ayrı ayrı hesaplanır, bağlanan aylık bu kısmi aylıkların toplamından oluşur.^[7]

Emekli olunan yaşın tutara doğrudan etkisi yoktur. 60 yaşında ya da 52 yaşında emekli olmak bağlama oranını değiştirmez, aylığı belirleyen güncellenmiş kazanç ortalaması ile prim gün sayısıdır.

3600 Gün Emeklilikten Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır?

3600 günden tazminat hesaplama, işçinin çalıştığı yıl sayısı ve brüt maaşı ile ilgilidir.
3600 gün emeklilikten tazminat alabilmenin şartları şunlardır:

• Sigorta kapsamında olmak
• İlk işe başlangıç tarihinin 08.09.1999 tarihinden önce olması
• Toplamda 3600 günü tamamlamış olmak

Bu şartları sağlayan işçiler, SGK’ya dilekçe ile başvurarak “3600 günden tazminat alabilir” yazısı alabilirler. Bu yazıyı işverene vererek kıdem tazminatı talep edebilirler.^[8]

Tazminatını alıp ayrılan işçinin kısa süre sonra başka bir işyerinde çalışmaya başlaması tek başına hakkın kötüye kullanılması sayılmaz. Yargıtay, çalışmanın anayasal bir hak olduğunu, fesihten önce iş görüşmesi yapmanın da kötü niyet göstergesi olmadığını kabul eder. Sınır şurada çizilir: işçi fesihten önce yeni işverenle iş sözleşmesi imzalamışsa sadakat borcuna aykırı davranmış olur ve bu hakka dayanamaz.^[9]
3600 gün emeklilik kıdem tazminatı hesaplaması ise şöyle yapılır:

• Brüt maaş, maaş harici tüm yan ödemeler (ikramiye, yemek yardımı, yol parası vb.) dahil edilerek bulunur.
• Brüt maaş, çalışılan yıl sayısı ile çarpılır.
• Bulunan tutardan binde 7,59 oranında damga vergisi düşülür.^[10]

3600 Gün Emeklilik Tazminatı Hesaplama

Örnek: 5 yıl çalışmış, aylık brüt maaşı 30.000 TL olan bir işçinin kıdem tazminatı şöyle hesaplanır.

• Giydirilmiş brüt ücret = 30.000 + 5.000 (yıllık ikramiye) + 2.000 (yemek yardımı) = 37.000 TL
• Kıdem tazminatı (brüt) = 37.000 x 5 = 185.000 TL
• Damga vergisi (binde 7,59) = 185.000 x 0,00759 = 1.404,15 TL
• Net kıdem tazminatı = 185.000 – 1.404,15 = 183.595,85 TL

Kıdem tazminatı hesaplanırken, her yıl için belirlenen bir tavan tutar uygulanır. Brüt maaş bu tavanın üzerindeyse hesaplama tavan üzerinden yapılır.

3600 Gün Kıdem Tazminatı İçin İhtarname Örneği

15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamlayan işçi, iş sözleşmesini kıdem tazminatına hak kazanarak sona erdirebilir. Bu talebin yazılı olarak iletilmesi için aşağıdaki ihtarname örneği kullanılır.

3600 Gün Emeklilik Tazminat Dilekçe Örneği

Harbiye Hukuk Bürosu Olarak Tazminat Sürecinde Avukat Hizmetlerimiz

Harbiye Hukuk Bürosu olarak, 3600 gün emeklilik tazminatı konusunda size hızlı, güvenilir ve etkin bir hizmet sunuyoruz. 3600 gün emeklilik şartlarınızı öğrenmek, tazminatınızı almak ve emekli olmak için bize ulaşabilir, ücretsiz danışmanlık alabilirsiniz. 3600 gün emeklilik tazminatı hakkınızı korumak için, bizimle iletişime geçin.

3600 Gün Emeklilikle İlgili Sorular

3600 gün emeklili şartlarıyla alakalı merak edilen soruların cevaplarını bu başlıkta cevapladık.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları