Keytruda SGK Karşılıyor mu? Kanser Türüne Göre Koşullar

Keytruda SGK karşılıyor mu sorusunun cevabı hastanın kanser türüne bağlıdır. 12 Kasım 2026 itibarıyla Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) bu ilaç için altı durum sayılır (üç akciğer, iki üçlü negatif meme ve bir baş-boyun kanseri bendi).^[1] Listede yeri olmayan türlerde SUT’ta karşılık bulunmaz, listede yeri olan türde ise bentteki koşullardan biri eksikse yine red çıkar.

Genel çerçeve için SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için hukuki yollar rehberine bakılabilir. Bu sayfa yalnızca Keytruda’nın ödeme kapsamını ve red yazısının nasıl okunacağını anlatır. Elinizde bir red yazısı varsa önce hangi türde olduğuna bakmak sonraki adımları belirler. Tebliğ sık değiştiği için buradaki bent ve liste bilgileri 12 Kasım 2026 tarihli kontrole dayanır, SUT’a işlenen son değişiklik 2 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’dedir. Başvurudan dava ve tedbire kadar bütün aşamalar SGK kanser ilacı davası ve süreçleri yazısında sırayla anlatılır.

Keytruda Hangi Kanser Türlerinde Ödeniyor?

Keytruda, SUT’ta yalnızca akciğer, üçlü negatif meme ve baş-boyun kanserlerindeki altı tanımlı durumda ödeme kapsamındadır. Tablo bu durumları hastalığa göre sıralar.

Keytruda’nın etkin maddesi pembrolizumabdır ve TİTCK kayıtlarında 2016/467 numaralı, 6 Haziran 2016 tarihli ruhsatla yer alır, ruhsat askıda değildir.^[2] Ruhsatlı bir ilaç olduğu için tartışma ilacın varlığı değil ödeme kapsamıdır. SUT ise yalnızca üç hastalık grubu için, yani akciğer, üçlü negatif meme ve baş-boyun kanseri için bent açmıştır.

Akciğer Kanserinde PD-L1 Yüzdesi Hangi Bendi Belirler?

Metastatik akciğer kanserinde üç bentten hangisinin uygulanacağını PD-L1 yüzdesi ve hastalığın hücre tipi belirler. Üç bent de yalnızca metastatik hastalığı kapsar, erken evre akciğer kanseri için pembrolizumab bendi yoktur.

PD-L1 oranı %0 ile %49 arasındaysa Keytruda kemoterapiyle birlikte başlanır. Skuamöz olmayan tipte platin ve pemetrekset, skuamöz tipte karboplatin ve paklitaksel ile dört kür verilir. Devamında skuamöz olmayan tipte pemetrekset ile birlikte, skuamöz tipte tek başına sürülür.

PD-L1 oranı %50 ve üzerindeyse yol değişir. Keytruda birinci basamakta tek başına ödenir ve kemoterapi şartı aranmaz. Üç bentte de ortak koşullar vardır. ECOG performans skoru 0-1 olmalı, kalp, böbrek ve karaciğer fonksiyonları yeterli olmalı, aktif beyin metastazı bulunmamalı ve hasta eş zamanlı bağışıklık baskılayıcı ya da kortikosteroid tedavisi almamalıdır.

Skuamöz olmayan tipte EGFR, ALK ve ROS mutasyonlarının bulunmaması gerekir. %50 ve üzeri bentte bu negatiflik raporda ayrıca yazılmalıdır, skuamöz tipte mutasyon testi şartı aranmaz. Kür sınırı üç bentte de aynıdır. Başlangıç kürleri dahil 3 haftalık düzende en fazla 35 kür, 6 haftalık düzende en fazla 17 kür karşılanır.

Bir istisna yalnızca %0-49 bentlerinde bulunur. Doku yetersizliği nedeniyle PD-L1 düzeyi çalışılamamış ve bu durum ilaç kullanım raporunda belirtilmişse PD-L1 şartı aranmaz. Aynı cümle %50 ve üzeri bendinde yer almaz.

Üçlü Negatif Meme Kanserinde İki Ayrı Bent

Üçlü negatif meme kanserinde Keytruda için erken evre ve metastatik hastalığa ilişkin iki ayrı bent vardır. Erken evre bendi, tümör boyutu 2 cm ve üzeri olan ya da koltuk altı lenf bezi pozitif çıkan, ECOG 0-1 hastaları kapsar. İlaç önce antrasiklin ve karboplatinli kemoterapiyle birlikte ameliyat öncesinde verilir, 3 haftada bir 200 mg ile 8 kür ya da 6 haftada bir 400 mg ile 4 kür. Ameliyat sonrası dönemde bent 3 haftada bir 200 mg ile 9 kür ya da 6 haftada bir 400 mg ile 5 kür öngörür.

Ameliyattan sonra patolojik tam yanıt alınamayan hastalarda adjuvan dönem tek başına Keytruda ile sürer ve bedeli karşılanır. Patolojik tam yanıt (ypT0/Tis/N0) alınmışsa adjuvan Keytruda’nın bedeli ödenmez. Toplam tedavi 6 haftalık düzende en fazla 9, 3 haftalık düzende en fazla 17 kürdür. Ameliyat sonrası patoloji raporu bu yüzden belirleyicidir, adjuvan dönemin ödenip ödenmeyeceği o rapordaki yanıt durumuna göre ayrılır.

Metastatik bent daha dardır. Valide edilmiş bir testle PD-L1 CPS değeri 10 ve üzeri olmalı, Keytruda birinci basamakta kemoterapiyle birlikte kullanılmalıdır. Erken evrede adjuvan kemoterapi alınmışsa araya en az 6 ay hastalıksız süre girmiş olması gerekir. Daha önce immünoterapi kullanan hastalarda metastatik dönemde immünoterapi ödenmez.

Baş-boyun Kanserinde CPS Değeri ve Hastalıksız Süre

Baş-boyun bendi yalnızca nazofarinks dışı, tekrarlayan ya da metastatik skuamöz hücreli karsinomda birinci basamak tedaviyi kapsar. Tümörün PD-L1 kombine pozitif skoru (CPS) %1 ve üzeri, ECOG performans skoru 0-1 olmalıdır. Keytruda tek başına ya da platin ve 5-florourasil kemoterapisiyle birlikte kullanılabilir. Hasta daha önce küratif kemoradyoterapi aldıysa bu tedaviden sonra en az 6 ay hastalıksız süre geçmesi gerekir ve bedel en fazla 24 aya kadar karşılanır.

Bent yalnızca birinci basamağı sayar. Platin içeren kemoterapiden sonra ilerleyen hastalıkta, yani ikinci ve sonraki basamaklarda Keytruda kullanımı için SUT’ta pembrolizumab bendi yoktur.

Keytruda için Rapor ve Hastane Temini Şartları

SUT, Keytruda’nın bedelini yalnızca yatarak tedavide hastanelerce temin edilerek kullanılması ve üç ayı geçmeyen sağlık kurulu raporuna dayanılması halinde karşılar. Raporda tıbbi onkoloji uzman hekimi yer almalı ve tedavi protokolü gösterilmelidir, reçeteyi de tıbbi onkoloji uzmanı yazar.^[3] Fıkra, yatarak tedavide hastanelerce temin ifadesini ayrıca tanımlamaz. Uygulamanın hastaya nasıl yansıdığını tedavi gören hastanenin onkoloji birimi ve SGK il müdürlüğü söyler.

Raporu okurken SUT’un aradığı bilgilerin yazılı olup olmadığına bakılır.

• Tanıya esas radyoloji, patoloji veya sitoloji raporunun merkezi, tarihi ve numarası
• Evre veya risk grubu
• Varsa daha önce uygulanan kanser tedavisi
• Tedavi protokolü
• İlgili bentte sayılan özel durumlar, örneğin PD-L1 ya da CPS değeri ve ECOG skoru
• PD-L1 %50 ve üzeri akciğer bendinde, skuamöz olmayan tipte EGFR, ALK, ROS mutasyonunun bulunmadığı
• Devam raporlarında hastalıkta progresyon olmadığı ibaresi

Fıkrada bir ilacın dozu belirtilmemişse Sağlık Bakanlığınca onaylı kısa ürün bilgisindeki (KÜB) dozlar esas alınır.

Rapor eksik düzenlenmişse ya da kurul raporu reddedilmişse sağlık kurulu raporuna itiraz yolu da düşünülebilir. Güncel SUT metnine mevzuat.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

Keytruda’dan Sonra Başka Bir İmmünoterapi Ödenir mi?

Keytruda sırasında ya da sonrasında hastalık ilerlerse SUT, sonraki basamaklarda başka bir immünoterapi ilacının bedelini karşılamaz. Bu kısıt altı bendin hepsinde vardır, yalnızca ifadesi bentten bente değişir. Akciğer bentlerinde metastatik dönemde immünoterapi sırasında ya da sonrasında ilerleyen hastalıkta diğer immünoterapi ajanları kapsam dışıdır. Meme ve baş-boyun bentlerinde ise pembrolizumab tedavisi sırasında ya da sonrasında ilerleyen hastalığın sonraki basamaklarında immünoterapi ödenmez.

Akciğer bentlerinde kısıt ters yönde de işler. Adjuvan tedavide immünoterapi kullanmış hastada metastatik dönemde tekrar immünoterapi ödenmez. Metastatik üçlü negatif meme bendi de daha önce immünoterapi alanları dışarıda bırakır.

Bu bir etkinlik değerlendirmesi değil, ödeme kuralıdır. Opdivo ve Tecentriq için ödeme koşulları SUT’ta kendi bentlerinde ayrıca düzenlenmiştir.

Tabloda Olmayan Kanser Türlerinde Red Yazısı

Melanom ya da böbrek kanseri gibi tabloda olmayan bir türde Keytruda bedeli SUT bendine dayanılarak ödenmez. Güncel SUT metninde pembrolizumab yalnızca 4.2.14.C maddesinin beşinci fıkrasında geçer. Melanom, böbrek, ürotelyal karsinom, klasik Hodgkin lenfoma, özofagus, kolorektal, rahim ağzı, mide ve MSI-H solid tümör bu altı bentte yer almaz. Böyle bir kullanım ilacın Türkiye’de onaylı KÜB’ünde tanımlıysa aşağıdaki (f) bendi, tanımlı değilse endikasyon dışı kullanım kuralları devreye girer. Hangisinin söz konusu olduğu, ilacın güncel KÜB’üyle hastanın tanısı karşılaştırılarak anlaşılır.

Bu durumla ilgili hüküm tebliğin 4.1.4(4)(f) bendindedir.

Bir ilacın ülkemizde onaylanmış Kısa Ürün Bilgisinde tanımlı olup ilgili Komisyonlar tarafından geri ödeme kapsamına alınmayan endikasyonlarda kullanılması halinde ilacın bedeli Kurumca karşılanmaz.

Aynı maddenin (e) bendi, SUT’ta düzenlemesi olan bir ilaca sonradan yeni endikasyon eklendiğinde, geri ödeme başvurusunun yapıldığı tarihten başvuru sonuçlanıncaya kadar Sağlık Bakanlığının şahıs bazındaki endikasyon dışı onayı olan hastada bedelin karşılanmasını düzenler. (d) bendinin son cümlesi de SUT’ta koşulu bulunmayan KÜB endikasyonlarına ilişkin ayrı bir kural taşır.^[4] Bu hükümlerin bir hastanın dosyasında birlikte nasıl uygulanacağı hukuki değerlendirme ister. Bakanlık onayının nasıl işlediği ve reddi halinde izlenecek yol endikasyon dışı ilaç davası yazısında anlatılır.

26 Temmuz 2025 Öncesi ve Sonrası Ne Değişti?

26 Temmuz 2025’ten önce SUT’ta Keytruda için ödeme bendi yoktu, bu tarihten itibaren ilaç altı tanımlı durumda ödeme kapsamındadır. Keytruda SUT’a 10 Temmuz 2025 tarihli tebliğle girmiştir ve EK-4/A listesinde giriş tarihi 26 Temmuz 2025 olarak görünür. Resmi Gazete’nin 10 Temmuz 2025 tarihli ve 32952 sayılı tebliği 4.2.14.C maddesine yeni bir beşinci fıkra ekledi, fıkra 26 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi. Aynı tebliğle Hasta Katılım Payından Muaf İlaçlar Listesi’ne (EK-4/D) 2.32 sırada Pembrolizumab* kaydı eklendi. Listenin notuna göre yıldızlı etken maddelerin kullanımında endikasyon uyumu aranır, endikasyon dışı kullanım ancak Sağlık Bakanlığının kılavuzu ya da onayıyla mümkündür.^[5] EK-4/A listesinde Keytruda 100 mg/4 mL ambalajı (barkod 8699636080160) tek kayıt olarak bulunur. 12 Kasım 2026 itibarıyla SGK’nın 30 Temmuz ile 11 Kasım 2026 arasında yayımladığı haftalık liste duyurularında bu kayda ilişkin değişiklik görülmedi, Keytruda yurt dışı ilaç listesinde (EK-4/C) de yer almaz.

SUT 4.1.9(1) uyarınca ticari adı ve barkodu bu listede yer almayan ilacın bedeli hiçbir koşulda ödenmez. Yurt dışından temin edilen ilaçlar için özel düzenlemeler saklıdır.

Fıkra girişindeki bir cümle zaman bakımından önemlidir. Tedavi basamaklarında tebliğ değişikliğiyle değişiklik yapılırsa tedavinin başlandığı tarihteki başlangıç kriterleri geçerlidir. Pembrolizumab bu tarihten önce SUT’ta yer almadığı için 26 Temmuz 2025’ten önce başlamış tedavilere ve o dönemin ödenmemiş faturalarına bu cümlenin nasıl uygulanacağı metinden açıkça anlaşılmaz. Yargıtay’ın bozma kararlarında SUT’a alınma tarihinin ayrıca araştırılmasını istemesi bu belirsizlikle ilişkilidir.

Kesin bir sonuç söylemek mümkün değildir. Bu tür bir dosya için Kurumdan yazılı cevap alınması gerekir.

Keytruda Red Yazısındaki Gerekçe Nasıl Okunur?

Red yazısındaki gerekçe, redin hastalığın SUT’ta hiç yer almamasından mı yoksa hastalık yer aldığı halde bent koşullarının sağlanmamasından mı kaynaklandığına bakılarak okunur.

Tablodaki ilk satır birinci türe, diğer üç satır ikinci türe aittir. Her satır farklı bir belgenin kontrolünü gerektirir.

Yazıda yalnızca SUT kapsamında olmadığı belirtiliyorsa hangi gerekçenin kastedildiği anlaşılmaz. Bu durumda Kuruma, hangi bent ve hangi koşul nedeniyle red verildiğini soran yazılı bir başvuru yapılabilir. Dava açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur ve başvuruya 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır (7036 sayılı Kanun m.4).

Red yazısı elde edildiğinde yazının tarihi, sayısı ve tebliğ tarihi not edilir, sonraki sürelerin hesabı bu tarihlere bağlıdır. Kendi tarihlerinizle çalışmak için dava ve itiraz sürelerini hesaplama aracı kullanılabilir. Dava yolu ve tedbir talebi bu sayfanın konusu dışındadır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Kararlarında Keytruda

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin Keytruda’yı dava konusu ilaç olarak andığı ve tam metnini incelediğimiz kararlar iki gruba ayrılır. Bir bölümü dosyanın eksiklerini tamamlatmak için verilen geri çevirme, bir bölümü ise Kurumun temyizi üzerine verilen bozma kararıdır. İncelediğimiz kararların hiçbiri ilaç bedelinin ödenmesine kendisi hükmetmez.

Karar veri tabanında yalnızca ilaç adıyla arama çok sayıda sonuç getirir, ancak bunların bir kısmı AİHM tedbir yazısını ya da SUT metnini aktaran, başka ilaçlara ilişkin dosyalardır. Ham arama sonucu bu yüzden Keytruda dosyası sayısı olarak okunmamalıdır.

Geri çevirme kararlarında Daire, ön incelemede ilaca ilişkin bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığını belirlemiştir. TİTCK’dan ruhsat başvurusunu, dayanak belgeleri, endikasyon dışı kullanım için hekimin talep formunu ve sağlık personeli ile hastaya yönelik kullanım kılavuzunu, Kurumdan ise ilacı SUT kapsamına alma ya da almama gerekçelerini istemiştir. Bazı kararlarda KÜB de istenen belgeler arasındadır.^[6] Geri çevirme esasa girmez, dosya eksikler tamamlandıktan sonra incelenmek üzere hükmü veren mahkemeye döner.

Bu dosyalardaki davalar pembrolizumab bentlerinin yürürlüğe girdiği 26 Temmuz 2025’ten önce açılmıştır, ilk derece esas numaraları 2022 ile 2024 yıllarına aittir. Geri çevirme kararları 10 Temmuz 2025 tarihli tebliğe ya da SUT beşinci fıkraya değinmez.

Bozma kararlarına konu dosyalarda iş mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi de Kurumun istinafını reddetmişti. Daire Kurumun temyizini haklı buldu, bölge kararını kaldırdı ve ilk derece hükmünü eksik inceleme gerekçesiyle bozdu.^[7] Gerekçe 10 Temmuz 2025 tarihli tebliğin 1. maddesini aktarır ve pembrolizumabın SUT’ta belirtilen şartlarla ödeme kapsamına alındığını kaydeder. Mahkemeden istenen ilk adım şudur.

hastanın tedavi evraklarından kanser türü ve evresi belirlenerek öncelikle ilacın Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında olup olmadığı belirlenmeli

Reçete, fatura ve SUT’a alınma tarihleri ile Kurumun red cevabı da gözetilmelidir. İlaç SUT şartlarına uymuyorsa ya da kullanım SUT’a alınma tarihinden öncesine aitse Daire, üniversitelerin onkoloji anabilim dallarından en az 3 kişilik bilirkişi kurulu raporu ister (bazı kararlarda Adli Tıp Kurumu da seçenek olarak anılır). Bu raporla ilacın hasta için sürekli ve daha etkin bir fayda sağlayıp sağlamadığı ve hayati öneme haiz olup olmadığı belirlenir. Yukarıdaki SUT tablosu bu nedenle mahkemede de ilk bakılan yerdir. Hastanın kanser türü, evresi ve tedavi tarihi bir bende uyuyorsa dosya SUT içinde, uymuyorsa bilirkişi aşamasına doğru ilerler.

Bozma, ilk derece mahkemesinin kabul hükmünü ortadan kaldırır ama ilacın ödenip ödenmeyeceğine son sözü söylemez. Geri çevirme de bozma da belirli bir dosyanın eksiklerine ilişkindir ve kabul ya da red anlamına gelmez.

Bozma kararlarının dosyaları iş mahkemelerinden gelmiştir. SGK ile sigortalı ya da hak sahibi arasındaki sosyal güvenlik uyuşmazlıkları kural olarak iş mahkemesinde görülür (5510 sayılı Kanun m.101, 7036 sayılı Kanun m.5/1-b). 7036 sayılı Kanun ise 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıkları, yani 5434 sayılı Kanuna tabi Emekli Sandığı mensuplarının uyuşmazlıklarını iş mahkemesinin görevi dışında bırakır. Yargıtay bu gruptaki dosyalarda yargı yolunun idari yargı olduğunu kabul eder, ayrıntı görevli yargı yolunun anlatıldığı rehberde yer alır.^[8]

Aynı ilaçla bağlantılı bir başka karar grubu 6 Aralık 2024 tarihlidir. Daire üç dosyada (E.2023/13046 K.2024/12496, E.2024/5867 K.2024/12497 ve E.2024/6734 K.2024/12498) ihtiyati tedbire ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki çelişkiyi oy çokluğuyla, tedbiri reddeden bölge kararı doğrultusunda giderdi. Üçünde de birer üye karşı oy kullanmıştır. Bu kararlar ilaç bedelinin kendisini değil tedbir talebini çözer ve her biri aynı ilaca ait değildir.

E.2024/6734 gerekçesinde aktarıldığına göre Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 2023/17 sayılı başvurusu, yani E.2023/13046 dosyası, Keytruda bedeli için verilen tedbir kararlarına ilişkindir. E.2024/5867’de çelişen kararlardan biri pembrolizumab etken maddeli bir ilacın (adı metinde maskelidir) endikasyon dışı onaylı dosyasına aittir. E.2024/6734’ün kendi dosyası ise lenvatinib etken maddeli Lenvima’ya aittir.

5235 sayılı Kanuna göre uyuşmazlık giderme kararları kesindir ve Daire bu dosyalarda karar örneğinin bölge adliye mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi için Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğine gönderilmesine de karar vermiştir.^[9] Tedbir talebi yine her dosyada o dosyadaki tıbbi rapora göre değerlendirilir, ayrıntısı kanser ilacında ihtiyati tedbir yazısındadır.

Keytruda Ödemesi Üzerine Sorular ve Cevaplar

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları