Mektovi ve Braftovi SGK Kapsamında mı? Kombinasyonda Red

BRAF mutasyonlu melanomda birlikte kullanılan Mektovi ve Braftovi için SGK ödeme yapmıyor, yani Mektovi Braftovi SGK listesinde yok. İki ilaç da Türkiye’de ruhsatlıdır, ancak SGK’nın bedelini ödediği ilaçlar listesinde (EK-4/A) bulunmuyor ve Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) adlarıyla geçmiyor. SUT, BRAF ve MEK inhibitörünü birlikte kullanma konusunda yalnızca iki ikiliyi düzenler, dabrafenib ile trametinibi ve vemurafenib ile kobimetinibi, ayrıca dabrafenib ve vemurafenib tek başına da ödenir. Liste, ruhsat kaydı ve SUT metni 12.11.2026’da yeniden kontrol edildi. EK-4/A’nın 02.10.2026 tarihli hali ile SGK’nın 2026/29 ile 2026/44 arasındaki haftalık liste duyurularında iki ilaç için ekleme yoktur.^[1]

SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için hukuki yollar rehberi genel çerçeveyi anlatır. Bu yazıda yalnızca iki ilaçlık BRAF melanomu rejimi, SUT’ta ödenen eşdeğer ikililerle farkı ve bu iki ilaç için verilmiş Yargıtay kararları ele alınıyor.

Mektovi ve Braftovi Neden Birlikte Anılır?

İki ilaç aynı tedavinin parçasıdır. Mektovi’nin Türkiye Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), binimetinibin enkorafenib ile kombine kullanımını endike sayar. Braftovi’nin KÜB’ündeki melanom endikasyonu da binimetinib ile birlikte tanımlanmıştır.^[2]

TİTCK ruhsat listesine göre Braftovi 29.05.2023, Mektovi 14.06.2024 tarihli ruhsata sahiptir ve iki ruhsat da askıda değildir.^[3] Dava açılırsa konu iki ilacın bedeli olur. Bu yüzden dilekçe, rapor ve red yazısı aynı ilaç adlarını taşımalıdır.

SGK listesinde arama ticari ad ve barkodla yapılır. Mektovi 15 mg film kaplı tablet (84 adet) için barkod 8699749000062, Braftovi 75 mg sert kapsül (42 adet) için 8699749000055’tir.^[4]

Tebliğde Ödenen BRAF ve MEK İkilileri

Hasta yakınları çoğunlukla aynı soruyu sorar. Aynı hastalık için bir ikili ödeniyorsa diğeri neden ödenmiyor? Cevap tıbbi değil, listeyle ilgilidir.

SUT, BRAF V600 mutasyonu pozitif melanom için 4.2.14.C maddesinin üçüncü fıkrasındaki (z) bendinde iki ikiliyi düzenler. Dabrafenib tek başına ya da trametinib ile, vemurafenib ise tek başına ya da kobimetinib ile ödenir. Dabrafenib ve trametinib birlikteliği ayrıca BRAF V600E mutasyonu pozitif evre III melanomda, tam rezeksiyondan sonra en fazla 12 ay süreyle adjuvan tedavi olarak ödenir. EK-4/A listesinde dabrafenib için Tafinlar ve vemurafenib için Zelboraf 28.02.2015, trametinib için Mekinist ve kobimetinib için Cotellic 01.04.2017 giriş tarihiyle yer alır.^[5]

Melanom için SUT’ta ayrıca immünoterapi bentleri vardır. 4.2.14.C(5)(a), nivolumabı ve ipilimumabı belirli koşullarda, yatarak tedavide hastanelerce temin edilmek ve en fazla üçer ay süreli sağlık kurulu raporuna dayanmak şartıyla öder. Bu bentler BRAF ve MEK inhibitörü ikililerinin yerine geçmez, hastalığın başka bir tedavi yolunu düzenler. Ayrıntı için Opdivo için SGK şartları ve Yervoy için SGK’nın ödediği dozlar yazılarına bakılabilir.

Bent, daha önce RAF yolağı inhibitörü kullanmamış, ECOG performans skoru 0 veya 1 olan, BRAF V600 mutasyonu pozitif, lokal tedaviler sonrası progresyon göstermiş ve lokal tedavileri tekrar kullanılamayan relaps ya da metastatik melanom hastalarını kapsar. Rapor en fazla 6 ay süreli olur, tıbbi onkoloji uzman hekiminin yer aldığı sağlık kurulunca düzenlenir ve reçeteyi tıbbi onkoloji uzmanları yazar. Aşağıdaki tablo, bu şartları iki ilacın KÜB metniyle yan yana koyar.

Tabloya göre hasta tanımı SUT’taki ödenen ikililerle büyük ölçüde örtüşür, fark ilaçlardadır. İki KÜB metni de birebir aynı değildir. Mektovi KÜB’ü lokal tedavi sonrası progresyon şartını ve V600E mutasyonunu yazarken, Braftovi KÜB’ü bu iki ifadeyi aynı biçimde taşımaz. Hangi hastanın hangi metne uyduğu tıbbi dosyadan anlaşılır.

Raporda Mutasyonun Adı Neden Önemlidir?

Raporda yazan mutasyon adı, hastanın hangi metne uyduğunu gösterdiği için önemlidir. SUT (z) bendi BRAF V600 mutasyonu pozitif hastaları sayar, Mektovi KÜB’ü ise BRAF V600E mutasyonunu yazar ve V600E bu grubun yalnızca bir türüdür. Raporda mutasyonun tam adının yazılması, KÜB’e uygunluğun ve SUT bendiyle karşılaştırmanın doğru yapılabilmesi için gereklidir.

Aynı rapor ve epikriz, önceki tedavileri, lokal tedavilerden sonra görülen progresyonu ve ECOG skorunu da içermelidir. Bu bilgilerin tıbbi anlamı hekime aittir. Hukuki tarafı ise red yazısındaki gerekçenin bu kayıtlara karşı sınanabilmesidir.

Ardışık Kullanım Kuralı Neden Önemlidir?

Kural, ödenen bir ikiliden sonra diğer ödenen ikiliye geçen hastanın ilaç bedelini SGK’nın karşılamaması sonucunu doğurduğu için önemlidir. SUT (z) bendinin beşinci alt bendi dabrafenib, trametinib, vemurafenib ve kobimetinib etken maddeli ilaçların ardışık kullanımında bedelin karşılanmayacağını söyler. Bu dört ilacın birlikte kullanımı da yalnızca bentte tanımlanan ikililer biçiminde mümkündür, bunun dışındaki kombinasyonlarda bedel ödenmez.

Uyarı. Ardışık kullanım kuralı yalnızca bentte adı geçen dört ilaç için yazılmıştır. Ödenen bir ikili kullanıldıktan sonra diğer ödenen ikiliye geçilirse, ardışık kullanımda bedel karşılanmayacağı için dosyada bu sıra mutlaka sorulur.

Hekim, hastanın önce ödenen ikiliyi kullanmasından sonra Mektovi ve Braftovi’ye geçilmesini de seçebilir. Böyle bir dosyada öne çıkacak soru, ödenen seçeneklerin o hastada neden yetersiz ya da kullanılamaz olduğudur. Bunun tıbbi cevabını tedaviyi yürüten hekim verir, hasta yakınına düşen iş bu bilgiyi epikriz ve rapor içinde yazılı hale getirmektir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi başka ilaçlara ilişkin bozma kararlarında bu soruyu açıkça sorar. Nivolumab ve ipilimumab dosyasındaki Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13486 K.2025/16370 kararında Daire, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesinin kabul kararını bozmuştur. Gerekçede, ilacın SUT şartlarını taşımadığı durumda öncelikle Kurum tarafından bedeli ödenen ilaçların hastanın hayatını idame etmesine yönelik asgari düzeyde tedaviyi karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi istenmiştir.^[6]

Bu ölçüt Mektovi ve Braftovi kararlarında uygulanmamıştır, çünkü o dosyalar belge eksikliği nedeniyle geri çevrilmiştir. SUT’ta ödenen ikililerin bulunması aynı sorunun bu dosyalarda da gündeme gelebileceğini düşündürür. Bu, karar metinlerinde yazılı bir sonuç değil, ölçütten çıkan bir olasılıktır.

Kolorektal ve Akciğer Kanseri Rejimin Dışında Kalır

Bu yazı melanom rejimiyle sınırlıdır, ancak aramalarda iki ilaç başka hastalıklarla da birlikte anılır. Braftovi’nin Türkiye KÜB’ünde setuksimab ile birlikte kullanılan ikinci bir endikasyon daha vardır. Bu endikasyon, ECOG performans skoru 0 veya 1 olan ve daha önce en az bir basamak sistemik tedavi almış BRAF V600E mutasyonlu metastatik kolorektal kanserli yetişkinleri kapsar. Mektovi bu rejimde yer almaz.

SUT’ta enkorafenib adı hiç geçmez. Bu yüzden kolorektal kullanım için de ayrı bir ödeme bendi bulunmuyor.^[7] Setuksimab ve enkorafenib etken maddeli ilaca ilişkin bir dosya da Yargıtay’a gelmiş, Daire bu dosyada 12.05.2025 ve 22.12.2025’te iki kez geri çevirme kararı vermiştir. Kararlar hastalığı adıyla anmaz, ancak bu birleşim Braftovi’nin kolorektal endikasyonundaki rejimdir.

Türkiye KÜB’lerinde akciğer kanseri endikasyonu yoktur. Mektovi KÜB’ü yalnız melanomu, Braftovi KÜB’ü melanom ile kolorektal kanseri sayar. Akciğer kanseri hastası için kullanım Türkiye’de KÜB dışı sayılır ve izin sürecinde endikasyon dışı kullanım izninin reddi gibi ayrı bir yol işler. Bakanlık onayı alınsa bile ödeme ayrıca değerlendirilir.

Yargıtay’ın Mektovi ve Braftovi Dosyaları

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin Bedesten’de yayımlanan kararları 12.11.2026’da ilaç adları ve etken madde yazımlarıyla yeniden tarandı. Mektovi için bir, enkorafenib etken maddeli ilaç (Braftovi) için beş geri çevirme kararı bulundu, en yenisi 19.01.2026 tarihlidir. Altı karar da oybirliğiyle verilmiştir ve hiçbirinde ilacın ödenip ödenmeyeceğine dair esastan hüküm yoktur. Enkorafenib kararlarından ikisi, ilacın setuksimab ile birlikte anıldığı tek bir dosyaya aittir.

Mektovi kararında Daire, SUT kapsamına alınmamasına ilişkin bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığını belirtmiş ve ilacın adıyla TİTCK’den ruhsat başvurusunu, faz çalışmalarını ve endikasyon dışı kullanım komisyon görüşünü, SGK’dan SUT’a alınma veya alınmama dayanaklarını istemiştir. Braftovi dosyalarının ilkinde ikinci karar, birinci geri çevirmenin tam yerine getirilmediğini belirterek kısa ürün bilgisini ve kullanım kılavuzunu yeniden istemiştir. 19.01.2026 tarihli kararda da önceki geri çevirmenin tam yerine getirilmediği belirtilmiş, aynı belgelere ek olarak hekimin endikasyon dışı kullanım talep formu istenmiştir. Setuksimab ve enkorafenib dosyasında da aynı iki aşama görülür. İlk kararda ayrıca davacının hangi kapsamda sağlık güvencesinden yararlandığını gösteren şahsi sicil dosyası istenmiş, 22.12.2025 tarihli ikinci kararda geri çevirmenin tam yerine getirilmediği belirtilmiştir.^[8]

Kararlarda iki ilaç aynı dosyada birlikte geçmez. Mektovi kararı Braftovi’yi, Braftovi ve enkorafenib kararları Mektovi’yi anmaz. Bir dosyadaki belge listesi diğer ilaç için örnek alınabilir, ancak birinin sonucu öbürüne taşınamaz. Aynı dosyanın ilk geri çevirmesi 09.09.2024’te, ikincisi 01.12.2025’te verildiği için ilaç ihtiyacıyla dava süresi arasındaki gerilim de bu örnekte açıkça görülüyor.

Bazı kararlarda ilaç adları bozuk yazılır, binimetinib bir kararda “Binimetinip”, Braftovi bir kararda “Brafton” olarak geçer. Karar aramasında etkin madde adının İngilizce yazımı (encorafenib) ve bu yazım varyantları da denenmelidir, bu yazıdaki altı karar yalnızca Bedesten taramasına yansıyanlardır.

Not. Geri çevirme red ya da kabul anlamına gelmez. Dosyalardaki ilk derece ve istinaf sonuçları değişmemiştir, Daire yalnızca eksik belgelerin tamamlanmasını istemiştir.

İki İlaçlı Talebi Dilekçeye Yazmak

Dava açmadan önce SGK’ya başvurmak zorunludur ve başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. 7036 sayılı Kanun’un arabuluculuk dava şartı işçi ve işveren alacaklarına ilişkindir, SGK’ya karşı açılan ilaç bedeli davasında aranmaz. Görevli mahkeme kural olarak iş mahkemesidir, bu yazıdaki altı karara konu dosyaların hepsi iş mahkemelerinde açılmıştır. Emekli Sandığı mevzuatından gelen ve Kanun’un geçici dördüncü maddesine tabi olan kişilerin uyuşmazlıkları ise iş mahkemesinin görevi dışında bırakılmıştır. Bu ayrım kanser ilacı davasında görevli mahkeme yazısında, başvurudan karara kadar süreç ise SGK kanser ilacı davası ve süreçler rehberinde anlatılıyor.^[9]

SGK’ya başvuru ve red yazısı iki ilacın adını ayrı ayrı taşımalı, dava dilekçesi de iki ilacın bedelini birlikte istemelidir. Yukarıdaki kararlarda Daire belgeleri ilaç adıyla istedi, bu yüzden dilekçede binimetinib ile Mektovi ve enkorafenib ile Braftovi yan yana yazılır.

Delil bölümünde TİTCK’den ve SGK’dan getirtilecek belgeler tek tek sayılır. Örnek bir ifade şu biçimde kurulabilir. “Mektovi (binimetinib) ve Braftovi (enkorafenib) ilaçlarına ilişkin ruhsat başvurusu, ruhsat durumu, kısa ürün bilgisi, endikasyon dışı kullanım komisyon görüşü ile SUT kapsamına alınma veya alınmama dayanaklarının TİTCK ve SGK’dan getirtilmesini talep ederiz.” Hasta tarafında bulunan rapor, BRAF V600E test sonucu ve epikriz dilekçeye ek yapılır.

Raporda BRAF mutasyonunun, önceki tedavilerin ve progresyonun yazılı olması SUT (z) bendinin koşullarıyla da örtüşür. Raporun nasıl düzenlendiği için sağlık kurulu raporu yazısına, ilk derece sonrasındaki aşama için istinaf başvurusu yazısına bakılabilir. SUT metnine mevzuat.gov.tr üzerindeki Sağlık Uygulama Tebliği sayfasından ulaşılabilir.

İki İlaç Hakkında Sık Karşılaşılan Sorular

İki ilaçlı rejimde en çok takılınan noktalar kısaca şöyle.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları