Borçlu Ölen Kişinin Borcunu Kim Öder? 

Bir kişi vefat ettiğinde, geride sadece mal varlığı değil, aynı zamanda borçları da mirasçılara kalabilir. Peki, borçlu ölen kişinin borçları mirasçılara geçer mi? Mirasçılar borcu reddedebilir mi? Borçlardan korunmak için ne yapılmalı? İşte, miras hukuku kapsamında borçlu ölen kişinin borçları hakkında bilinmesi gereken tüm detaylar…

Borçlu Ölen Kişinin Borçları Ne Olur?

Türk hukuk sistemine göre borç ölümle silinmez. Bir kişinin ölmesiyle birlikte borçları da mirasçılarına geçer ve alacaklı takibini mirasçılara yöneltir.

Borçlar şu şekilde devredilir:
Ölen kişinin taşınmazları, taşınır malları, banka hesapları ve tüm varlıkları mirasçılara geçer.
Ancak, ölen kişinin borçları da mirasçılara geçer ve mirasçılar bu borçlardan sorumlu olur.

Önemli Not:

• Mirasçılar, borçları kabul etmek zorunda değildir.
• Borçları kabul etmek istemeyen mirasçılar, “Mirasın Reddi” işlemi yaparak borçlardan kurtulabilir.

Borçlar, mirasçılar tarafından kabul edilirse, mirasçılar borçları ödeme yükümlülüğü altına girer.

Ölen Kişinin Borçlarından Kimler Sorumludur?

Ölen kişinin borçlarından öncelikle yasal mirasçıları sorumludur. Babanın borcu kızından ya da oğlundan, eşin borcu sağ kalan eşten yalnızca miras yoluyla istenebilir. Borçlu hayattayken çocuğundan veya eşinden ödeme talep edilemez, bu kişiler borca kefil olmadıkça sorumlu tutulmaz.

Yasal mirasçılar şunlardır:
Eşi
Çocukları
Anne ve babası (Eğer çocukları yoksa)
Kardeşleri (Eğer anne-baba da yoksa)
Büyükbaba, büyükanne ve onların çocukları

Özetle: Ölen kişinin en yakın yasal mirasçıları, mirası kabul etmeleri durumunda borçları da kabul etmiş olur.

Mirasçılar Borçlardan Kaçınabilir mi?

Evet! Mirasçılar, ölen kişinin borçlarını ödemek zorunda değildir. Mirasın Reddi yoluyla borçlardan kurtulabilirler.

Mirasın Reddi (Reddi Miras) Nedir?

Mirasın reddi, mirasçının ölen kişinin borçlarını kabul etmemesi için yaptığı hukuki bir işlemdir.

Mirasın reddi için dikkat edilmesi gerekenler:
Miras üç ay içinde reddolunabilir. Yasal mirasçılarda bu süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe ölümü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar.^[1]
Mirasın reddi, Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurularak gerçekleştirilir.
Miras reddedildiğinde, mirasçı hiçbir borçtan sorumlu olmaz.

Örnek:

• Bir kişi 500.000 TL borçla vefat ettiyse ve mirasçılar mirası reddederse, borçlardan sorumlu olmazlar.
• Ancak mirasın reddi süresi (3 ay) içinde işlem yapılmazsa, mirasçılar borçlardan sorumlu hale gelir.

Mirasın Reddini Kimler Yapabilir?

Mirasın reddi, ölen kişinin borçlarından kurtulmak isteyen herkes tarafından yapılabilir.

Mirasın reddini şu kişiler yapabilir:
Ölen kişinin çocukları
Eşi
Anne ve babası
Kardeşleri

Ancak, eğer tüm yasal mirasçılar mirası reddederse, borçlar devlete geçmez.

Ölen Kişinin Borcu Mirastan Önce mi Ödenir, Mirasçılar Ne Kadar Öder?

Ölen kişinin borcu, miras paylaştırılmadan önce terekeden karşılanır. Mirasçılar mirası kabul ederse borçlardan şu şekilde sorumlu olur:

Mirası kabul eden mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur. Alacaklı, alacağının tamamını mirasçılardan herhangi birinden isteyebilir, ödeyen mirasçı payından fazlasını diğerlerine rücu eder.^[2] Bu sorumluluk terekeyle sınırlı değildir, mirasçının kendi malvarlığını da kapsar.

Miras, borçlardan fazla ise borçlar ödendikten sonra kalan kısım mirasçılara kalır.

Örnek:

• Miras: 200.000 TL
• Borç: 150.000 TL
• Bu durumda mirasçılar, 150.000 TL borcu öder, kalan 50.000 TL’yi paylaşır.

Borç mirastan fazlaysa mirasçının sorumluluğu kendiliğinden terekeyle sınırlanmaz. Sınırlı sorumluluk yalnızca kanunun saydığı üç yoldan biriyle doğar.

Mirasın hükmen reddi: Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır, ayrıca mahkemeye başvurmak gerekmez.^[3] Uygulamada bu durum, alacaklı takip başlattığında açılan tespit davasıyla ileri sürülür.

Resmi tasfiye: Mirasçı, mirası reddetmek ya da resmi deftere göre kabul etmek yerine terekenin resmi tasfiyesini isteyebilir. Resmi tasfiye halinde mirasçılar tereke borçlarından sorumlu olmaz.^[4] Mevcudu borçlarını karşılamayan tereke, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.^[5]

Resmi defter tutulması: Deftere göre kabul edilen miras mirasçıya yalnızca deftere yazılmış borçlarla geçer, deftere girmeyen borçtan mirasçı sorumlu olmaz.^[6]

Banka Kredisi Olan Kişi Öldüğünde Ne Olur?

Ölen kişinin banka kredisi varsa, durum farklı olabilir.

Banka kredileri için şu durumlar geçerlidir:
Eğer kredi sigortalıysa, borç sigorta şirketi tarafından ödenir.
Eğer sigorta yoksa, borç mirasçılara geçer.
Mirasçılar, mirası reddederse borçtan sorumlu olmazlar.

Önemli Not:

• Konut kredisi, taşıt kredisi ve bireysel kredilerde sigorta olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
• Sigorta yoksa, borç mirasçılara geçer ve mirasın reddedilmesi gerekebilir.

Vergi ve Devlet Borçları Mirasçılara Geçer mi?

Ölen kişinin vergi borçları mirasçılara geçebilir.

Vergi borçlarında şu kurallar geçerlidir:
Eğer miras kabul edilirse, vergi borcu da mirasçılara geçer.
Mirasın reddedilmesi durumunda, vergi borcu ödenmez.
Devlete olan cezalar (örneğin trafik cezaları) mirasçılara geçmez.

Özetle:

• Vergi borcu, mirasçılar mirası kabul ederse ödenmek zorundadır.
• Ancak mirasçılar mirası reddederse, vergi borçları devlete kalır.

Ölen Kişinin Borcunu Ödememek İçin Ne Yapılmalı?

Borçlardan sorumlu olmamak için şu adımlar atılabilir:

Ölüm tarihinden itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi’ne “mirasın reddi” başvurusu yapılmalıdır.
Ölen kişinin banka borçları varsa, sigorta olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Vergi ve devlet borçları için vergi dairesine başvurulmalıdır.
Ölen kişinin kredi kartı borçları, bankalarla görüşülerek sorgulanmalıdır.

Eğer mirasçılar borçları ödemek istemiyorsa, en kısa sürede hukuki destek alarak mirasın reddi işlemi başlatılmalıdır.

Bu konu sık sık dini yönüyle de aranır. Ölen kişinin borcunun ödenmesine ilişkin dini hüküm bir hukuk sayfasının konusu değildir, o yöndeki soru için Diyanet İşleri Başkanlığının kendi fetva kaynaklarına başvurulmalıdır.

Sorunun hukuki karşılığı terekedeki borcun mirasçılara geçmesidir. Borçtan kurtulmanın yolu ödemeyi geciktirmek değil, mirasın reddi ya da resmi defter tutulmasının istenmesi gibi kanunun tanıdığı seçimleri süresinde kullanmaktır.^[7]

Sonuç: Borçlu Ölen Kişinin Borcunu Kim Öder?

Ölen kişinin borçları, mirası kabul eden mirasçılara geçer.
Mirasçılar, mirası reddederse borçlardan sorumlu olmazlar.
Mirasın reddi için ölüm tarihinden itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurulmalıdır.
Banka kredileri sigortalıysa, borç sigorta tarafından ödenebilir.
Vergi borçları, mirası kabul eden mirasçılar tarafından ödenmek zorundadır.

Eğer miras reddi veya borçların hukuki süreci hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız, bir avukata danışarak en doğru kararı verebilirsiniz. Daha fazla bilgi için avukata sor hizmetinden faydalanabilirsiniz!

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları