Boşanmak için Gerekli Evraklar

Boşanmak için gerekli evraklar, dava türüne göre değişir. Anlaşmalı boşanmada dava dilekçesi, ıslak imzalı protokol, kimlik fotokopileri ve harç makbuzu yeterliyken, çekişmeli boşanmada bunlara ek olarak delil ve tanık listesi de gerekir.

Belgelerin eksiksiz hazırlanması davanın hızlı ilerlemesini sağlar. Eksik veya hatalı belge, davanın uzamasına ve ek masrafa yol açabilir.

Anlaşmalı Boşanmak için Gerekli Evraklar Nelerdir?

Anlaşmalı boşanma, her iki eşin boşanmanın şartlarında tamamen uzlaştığı, genellikle tek celsede sonuçlanan boşanma türüdür. Anlaşmalı boşanma davası açmak için gereken belgeler şunlardır:

• Boşanma Dilekçesi (Dava Dilekçesi): Tarafların anlaştığı koşulları içeren, en az iki nüsha hazırlanan dilekçe.

• Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Mali sonuçlar, velayet, nafaka ve mal paylaşımı konularında mutabakatı gösteren, her iki eşin ıslak imzasını taşıyan yazılı belge.

• Eşlerin Kimlik Fotokopileri: Davayı avukatsız yürütecek taraflar için gerekir, avukatla temsil durumunda kimlik sunmaya gerek yoktur.

• Vekaletname (Avukat Varsa): Davayı bir boşanma avukatı ile takip edecekseniz, noterden alınmış ve boşanma davası açma yetkisini açıkça içeren vekaletname.

• Harç ve Gider Avansı Makbuzları: Ödemenin yapıldığını gösteren dekont veya makbuz.

• Mal Varlığına İlişkin Belgeler (Varsa): Protokolde geçen ev, araç gibi mal varlıklarına ait tapu veya ruhsat.

• Çocuklara Ait Belgeler (Varsa): Ortak çocukların kimlik fotokopileri.

Türk Medeni Kanunu m.166/3’e göre anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşması gerekir.^[1] Dilekçenin iki nüsha olması, bir nüshanın mahkemeye, diğerinin karşı tarafa tebliğ için kullanılmasındandır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.118 de dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenmesini ister.

Hakim protokolü inceler, çocukların menfaatine veya kamu düzenine aykırı bir husus görmezse onaylayıp anlaşmalı boşanma kararı verir. Bu nedenle protokolün eksiksiz hazırlanması ve her sayfasının eşlerce imzalanması önem taşır.

Avukatsız Anlaşmalı Boşanma için Gerekli Evraklar

Avukat olmadan açılan anlaşmalı boşanmada vekaletname dışında aynı belgeler istenir. Protokol iki eşin ıslak imzasını taşır.

Dilekçeyi eşler birlikte verebilir. Biri tek başına da verebilir, bu durumda diğer eş davayı duruşmada kabul eder.

Avukat olsun ya da olmasın, hakim eşleri duruşmada bizzat dinler. Bu yüzden iki eşin de kimlik kartıyla duruşma günü mahkemede hazır bulunması gerekir. Hazır dilekçe ve protokol metinlerini anlaşmalı boşanma davası yazımızda bulabilirsiniz.

Boşanma İçin Gerekli Evraklar Nereden Alınır?

Vukuatlı nüfus kayıt örneği e-Devlet’teki Nüfus Kayıt Örneği Belgesi Sorgulama hizmetinden barkodlu olarak alınır, nüfus müdürlüğünden de istenebilir. Dilekçedeki evlilik ve çocuk bilgilerini bu kayıttan kontrol etmek hata riskini azaltır. Kimlik fotokopisi kendi kimlik kartınızdan çekilir, ayrıca resmi bir işlem gerektirmez.

Harç ve gider avansı makbuzu, dava açılacak adliyenin veznesine ödeme yapıldıktan sonra veznedarca verilir. Dava UYAP Vatandaş Portal’dan açılırsa harç aynı ekranda elektronik olarak ödenir.

Mal varlığına ait tapu örneği tapu müdürlüğünden, araç ruhsatı fotokopisi araç sahibinin elindeki ruhsattan temin edilir. Tapu ve araç kayıtları e-Devlet sorgulamalarından barkodlu çıktı olarak da alınabilir.

Dava açıldıktan sonra dosyanın aşaması ve duruşma günü e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal’dan izlenir. Dilekçe ve evrakın içeriğini görmek için portala e-imza ya da mobil imzayla girilir.

Çekişmeli Boşanma Davası için Gerekli Evraklar Nelerdir?

Çekişmeli boşanmada davayı kendisi yürüten taraf, dilekçeyle birlikte kimlik kartını ibraz eder. Avukatla yürütülecekse noterden vekaletname gerekir. Dava masrafı ve harçlarının mahkeme veznesine yatırıldığına dair makbuz da alınmalıdır.

İspatın sağlanması amacıyla aşağıdaki belgeler de sunulabilir:

• Tanık listesi ve delil listesi
• Kredi kartı ve banka hesap ekstreleri
• Sosyal medya paylaşımları, yazışmalar, telefon mesajları
• GSM operatörlerinden alınan arama dökümleri
• Varsa darp raporu
• Uçak ve otel rezervasyonları
• Daha önce adli vaka yaşandıysa ifade tutanakları
• Nafaka ve tazminat taleplerine dayanak belgeler

Tanık listesinin hangi bilgileri taşıması gerektiği tanık listesi dilekçe örneği üzerinden görülebilir.

Elinizdeki belgelerin aslı ya da örneği dilekçeye eklenir. Banka kayıtları gibi başka bir yerde duran belgeleri sizin getirmeniz şart değil. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.121 uyarınca dilekçede bunların nerede bulunduğunu açıklamanız yeterlidir.^[2]

Bu belgeler hukuka uygun yolla elde edilmiş olmalıdır. Hukuka aykırı elde edilen delil, HMK m.189/2 gereği bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.^[3] Örneğin izinsiz alınmış bir ses kaydı bu nedenle reddedilebilir.

Delil listesi hazırlanırken eldeki tüm kanıtlar listeye eklenir, mümkünse her delil numaralandırılıp neyi ispatladığı belirtilir. Tanık beyanları da çekişmeli davalarda büyük önem taşır, bu nedenle tanık listesi dilekçe ekinde sunulup mahkemeden bu kişilerin dinlenmesi talep edilebilir.

Tek Taraflı Boşanmak için Gerekli Evraklar

Tek taraflı boşanma, eşiniz istemese de açtığınız çekişmeli davadır. Bu davada çekişmeli boşanmanın evrakı istenir, anlaşmalı boşanmadaki protokol aranmaz. Hazır dilekçe metni çekişmeli boşanma davası sayfasındadır.

HMK m.119 dilekçede davalının adresini zorunlu tutar. Adres eksikse hakim bir haftalık kesin süre verir. Bu sürede tamamlanmayan dilekçede dava açılmamış sayılır.^[4]

Eşinizin nerede yaşadığını bilmemeniz dava açmanıza engel değildir. Tebligat Kanunu m.28’e göre mahkeme adresi resmi kurumlara sorar ve kolluğa araştırtır. Adres yine bulunamazsa tebligat ilan yoluyla yapılır.

Boşanma Dilekçesi Nereye Verilir?

Hazırlanan dava dilekçesi, yetkili Aile Mahkemesinin bulunduğu adliyenin tevzi (dosya kabul) bürosuna verilir. Görevli memur, eşlerin kimliklerini ve dilekçe ekindeki belgeleri kontrol eder, eksik belge varsa uyarır. Evrak tamamsa dava kayda alınır ve mahkemeye otomatik olarak havale edilir.

E-imzası olan kişi dilekçeyi adliyeye gitmeden UYAP Vatandaş Portal’dan da verebilir, bu yol adliyeye gitmeden boşanma davası yazısında anlatılıyor. Avukat ücretini karşılayamayan kişi önce baronun adli yardım bürosuna başvurur, ayrıntısı ücretsiz boşanmak için nereye başvurulur yazısındadır.

Boşanmak için Ne Yapmak Gerekir?

Boşanmak için ilk iş, davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi açılacağına karar vermektir. Eşinizle tüm konularda uzlaştıysanız protokol hazırlanır, uzlaşma yoksa çekişmeli dava açılır. Sürecin ayrıntısı boşanma davası nasıl açılır yazısında yer alır.

1. Dava Dilekçesinin Hazırlanması: Boşanma sebebini hukuki bir dille anlatan dilekçe yazılır. Anlaşmalı boşanmada dilekçe kısa ve protokole atıf yapan içerikte olabilirken, çekişmelide olaylar kronolojik ve detaylı anlatılır. Dilekçede talepler (tazminat, nafaka, velayet) mutlaka belirtilir.

   Dilekçede hangi bölümlerin olacağını boşanma dilekçesi nasıl yazılır başlıklı yazıda anlattık.

2. Yetkili Mahkemeye Başvuru: Dilekçe ve evraklar tamamlandıktan sonra mahkemenin tevzi bürosuna verilir. Evrak tamamsa dava kayda alınır.

3. Harç ve Giderlerin Ödenmesi: Dava harcı ve gider avansı mahkeme veznesine yatırılır. Harç tutarları her yıl Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile, gider avansı ise Adalet Bakanlığının tarifesiyle güncellenir. Bu yılın kalemleri için boşanma davası açma masrafları yazısına, mahkemeye göre hesap için dava harcı hesaplama aracına bakabilirsiniz.

4. Davanın Açılması ve Tensip Tutanağı: Harç yatırıldıktan sonra dava esas numarası verilir. Mahkeme tensip zaptı düzenler, bu tutanakta duruşma günü, tebligat ve delil sunma süreleri yer alır.

   Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127’ye göre çekişmeli boşanmada karşı tarafın cevap süresi, dilekçenin tebliğinden itibaren 2 haftadır.^[5]

5. Dava Sürecinin İşlemesi: Anlaşmalı boşanmada hakim, tarafları bizzat dinleyip boşanma isteğini teyit ettirir ve çoğunlukla aynı duruşmada karar verir. Çekişmeli boşanmada dilekçe-cevap aşamasından sonra ön inceleme yapılır, tanıklar dinlenir, deliller toplanır ve gerekirse uzman raporu alınır.

6. Karar ve Kesinleşme: Anlaşmalı boşanmada taraflar istinaftan feragat ederse karar hemen, etmezse kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin dolmasıyla kesinleşir. Çekişmeli boşanmada karar istinaf ve gerekirse Yargıtay incelemesinden geçebilir. Kesinleşen karar nüfus kütüğüne işlenir.

Anlaşmalı davalarda süreç çok daha hızlı ilerlerken, çekişmeli davalar birkaç yıl sürebilir.

Boşanma Davası Nerede Açılır?

Türkiye’de boşanma davalarına bakmakla görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Bulunduğu il veya ilçede Aile Mahkemesi yoksa, Asliye Hukuk Mahkemesi bu sıfatla davaya bakar.

Türk Medeni Kanunu m.168, yetki konusunda eşlere birden fazla seçenek tanır. Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte yaşadıkları yer mahkemesi de yetkilidir.

Örneğin eşlerden biri İstanbul’da diğeri Ankara’da yaşıyorsa, davacı isterse İstanbul’da isterse Ankara’da dava açabilir.

Yanlış yerde açılan davada davalı, yetki itirazını cevap dilekçesinde yapmalıdır. İtiraz yerindeyse mahkeme yetkisizlik kararı verir, karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde başvurulursa dosya yetkili mahkemeye gönderilir.

Boşanmada yetki kuralı kesin yetki değildir. Süresinde itiraz edilmezse mahkeme kendiliğinden yetkisizlik kararı veremez ve dava açıldığı yerde görülür.^[6]

Boşanmak için Gerekli Evraklar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmak için gerekli evraklarla ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

Av. Haşim Elmas

Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir. Arabuluculuk, Uzlaştırmacılık ve Ceza alanlarında uzmanlık sertifikalarına sahiptir. Başta İş, T...

Tüm yazıları