İddet Boşandıktan Sonra Yeniden Evlenme Süresi

Boşandıktan sonra kadın, boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlayarak 300 gün geçince yeniden evlenebilir. Bu süre yaklaşık 10 aydır ve Türk Medeni Kanunu m.132’de “kadın için bekleme süresi” adıyla düzenlenir. Süre doğumla kendiliğinden biter, aile mahkemesi kararıyla da kaldırılabilir.

Erkek için kanunda bekleme süresi yoktur. Halk arasında kadının beklediği bu süreye iddet süresi denir.

İddet Süresi Nedir?

İddet süresi, evliliği sona eren kadının yeniden evlenmeden önce beklemek zorunda olduğu 300 günlük süredir. Kanunun kullandığı resmi terim “bekleme süresi”dir.^[1] İddet kelimesi ise İslam hukukundan gelir ve günlük dilde aynı anlamda kullanılır.

Süre, evlilik hangi sebeple biterse bitsin uygulanır. Boşanmada, eşin ölümünde ve evliliğin iptalinde kural aynıdır. Süreyi mahkeme kararıyla kaldırma yolu iddet süresinin kaldırılması davası yazımızda ayrıca anlatılır.

Türk Medeni Kanunu m.132’ye Göre İddet Süresi

Bekleme süresinin tek kaynağı Türk Medeni Kanunu‘nun 132. maddesidir. Madde üç fıkradan oluşur:

Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez.
Doğurmakla süre biter.
Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.

İlk fıkra genel kuralı, ikinci fıkra sürenin kendiliğinden bittiği hali koyar. Üçüncü fıkra mahkeme yolunu açar. Kanun burada “kaldırabilir” değil “kaldırır” ifadesini kullanır.

İddet Süresinin Amacı ve Hukuki Niteliği

Bekleme süresinin amacı, doğacak çocuğun babasının kim olduğu konusunda karışıklık çıkmasını önlemektir. Kanun, evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babasını önceki koca sayar.^[2] Bekleme süresi de aynı 300 günle kurulmuştur.

Kadın bu süre içinde yeniden evlenir ve çocuk 300 gün dolmadan doğarsa iki babalık karinesi çakışır. Medeni Kanun m.290’a göre böyle bir durumda ikinci evlilikteki koca baba sayılır, bu karine çürütülürse ilk koca baba kabul edilir.

Süre yalnız kadın için öngörülmüştür, çünkü gerekçesi gebeliğe bağlıdır. Erkekler için böyle bir bekleme süresi bulunmamaktadır.

Bekleme Süresi Anayasa’ya Aykırı mı?

Anayasa Mahkemesi, 10 Eylül 2025 tarihli kararında itirazı reddetti ve 132. maddeyi Anayasa’ya aykırı bulmadı.^[3] İtiraz, eski eşiyle yeniden evlenmek isteyen bir kadının davasına bakan İstanbul 8. Aile Mahkemesinden geldi. Bu yüzden inceleme yalnız eski eşle evlenme hali yönünden yapıldı.

Anayasa Mahkemesine göre bu halde süre, aile mahkemesine başvurulup durum tespit edilince kaldırılır ve hakimin takdir yetkisi yoktur. Kural bu yüzden kadına aşırı külfet yüklemez. Karar oyçokluğuyla verildi, dört üye karşı oy yazdı.

Gebe olmama raporu şartı ise o davada uygulanacak kural olmadığı için esastan incelenmedi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu şarta farklı baktı.

Nurcan Bayraktar/Türkiye kararında, süreyi kaldırmak için gebe olmadığını tıbbi muayeneyle kanıtlama yükümlülüğünü Sözleşme’nin 8. maddesine ve 12. maddeyle bağlantılı 14. maddesine aykırı buldu (B. No: 27094/20, 27.06.2023).

Not: Bu kararlardan sonra 132. maddede değişiklik yapılmadı, kural bugün de yürürlüktedir.

Boşandıktan Sonra Kadın Ne Zaman Evlenebilir?

Kadın, boşanma kararının kesinleştiği günden başlayarak 300 gün geçince başka bir işlem yapmadan evlenebilir. Süre davanın açıldığı ya da hakimin kararı açıkladığı günden işlemez. Nüfus Hizmetleri Kanunu m.26 da bekleme süresinin mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren hüküm ifade ettiğini yazar.

Taraflar istinafa gitmezse karar, tebliğden itibaren iki haftalık istinaf süresi dolunca kesinleşir (HMK m.345). İstinaf ya da temyiz yoluna başvurulursa kesinleşme bu incelemelerin sonunu bekler.

Uyarı: 300 gün duruşma tarihinden değil, boşanma kararının kesinleşme tarihinden sayılır.

Boşanma kararı 2 Mart 2026’da kesinleşen kadın için 300 gün 27 Aralık 2026‘da dolar. Kesinleşme tarihi kararın altındaki kesinleşme şerhinde yazar, kararın kesinleşmesi için talep dilekçesi ile mahkemeden istenir.

Kadın 300 günü beklemeden de evlenebilir. Üç yol vardır:

• Doğum: Kadın süre içinde doğum yaparsa bekleme süresi kendiliğinden biter, mahkeme kararı gerekmez.
• Gebe olmadığının anlaşılması: Kadın aile mahkemesine başvurur, gebe olmadığını sağlık raporuyla gösterir ve mahkeme süreyi kaldırır.
• Eski eşle yeniden evlenme: Boşanan eşler birbiriyle evlenmek isterse mahkeme süreyi kaldırır.

Evlendirme memuru, boşanma kararı nüfus kaydına işlenmeden ve bekleme süresi dolmadan nikahı kıymaz.^[4] Süre mahkeme kararıyla kaldırılmışsa bu karar nikah başvurusunda sunulur.

Yabancı ülkede boşanan kadında süre, Türkiye’deki tanıma kararının tarihinden değil yabancı kararın kesinleştiği tarihten başlar. Yargıtay, yabancı ilamın etkisinin o tarihten itibaren doğduğunu kabul etmiştir.^[5] Yabancı boşanma kararının Türkiye’de hüküm doğurması için ayrıca tanıma davası açılır.

Boşandıktan Sonra Evlenme Süresi Nasıl Kaldırılır?

300 günü beklemek istemeyen kadın, aile mahkemesine hasımsız bir dava açarak süreyi kaldırtabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu bu davayı çekişmesiz yargı işleri arasında sayar.^[6] Mahkeme, kadının önceki evliliğinden gebe olmadığı sağlık raporuyla anlaşılırsa ya da kadın eski eşiyle yeniden evlenmek istiyorsa süreyi kaldırır.

Eski eşle evlenme sebebinde gebelik raporu aranmaz. Davanın şartları, gerekli belgeler, yetkili mahkeme, masraflar ve Yargıtay kararları iddet süresinin kaldırılması davası yazımızda anlatılır. Davada kullanılabilecek örnek metin aynı yazıdaki iddet süresi kaldırma dilekçe örneği bölümünde yer alır.

Hamile Kadınlar İddet Süresi İçinde Evlenebilir mi?

Hamile kadın, doğumdan önce eski eşi dışındaki biriyle evlenemez. Gebe olmama şartı gerçekleşmediği için mahkeme bu durumda süreyi kaldırmaz.

Doğum yapıldığı anda bekleme süresi kendiliğinden biter ve kadın mahkemeye gitmeden evlenebilir. Kadın eski eşiyle yeniden evlenmek istiyorsa gebelik engel değildir, mahkeme süreyi bu sebeple kaldırır.

Eşi Ölen Kadınlar İçin İddet Süresi

Eşi ölen kadın için de bekleme süresi 300 gündür ve ölüm tarihinden başlar. Mahkeme süreyi kaldırmadıkça ya da kadın doğum yapmadıkça bu süre beklenir.

Eşi kaybolan kadında durum farklıdır. Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkeme evliliğin feshine karar vermedikçe yeniden evlenemez (TMK m.131).

Anlaşmalı Boşanan Çiftler Tekrar Ne Zaman Evlenebilir?

Anlaşmalı boşanmada da kurallar aynıdır. Erkek, boşanma kararı kesinleşince hemen evlenebilir. Kadın ise kesinleşmeden başlayarak 300 gün bekler.

Eski eşler birbiriyle yeniden evlenecekse de kadının bekleme süresi kendiliğinden kalkmaz. Nikahtan önce aile mahkemesinden süreyi kaldıran bir karar alınır.

Anlaşmalı boşanmada 300 gün, protokolün onaylandığı duruşma gününden değil kararın kesinleştiği günden işler. HMK m.349’a göre taraflar ilam kendilerine tebliğ edilmeden istinaf hakkından feragat edemez. Karar tebliğ edildikten sonra iki taraf da feragat ederse iki haftalık sürenin dolması beklenmez.

Anlaşmalı boşanmanın şartları ve protokol anlaşmalı boşanma davası yazımızda anlatılır.

Bekleme Süresi Dolmadan Yapılan Evlilik Geçerli mi?

Evet, geçerlidir. Kadının bekleme süresi bitmeden evlenmesi evliliğin butlanını gerektirmez.^[7] Bekleme süresine aykırılık, kanunun saydığı mutlak butlan sebepleri arasında da yer almaz (TMK m.145).

Eşlerin evlenmenin iptalini isteyebildiği nispi butlan halleri de farklıdır (TMK m.148-151). Bekleme süresine uymamak bunlardan biri değildir.

Böyle bir nikah normal şartlarda kıyılmaz, çünkü evlendirme memuru süreyi kontrol eder. Yine de kıyılmışsa evlilik ayakta kalır, süre içinde doğan çocuk için ikinci evlilikteki koca baba sayılır.

Dinen Kadın Boşandıktan Sonra Ne Zaman Evlenebilir?

Dini iddet süresi, evliliğin nasıl sona erdiğine göre değişir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “İddet ne demektir? İddet süreleri ne kadardır?” sorusunu şöyle cevaplar:^[8]

Evlilik, boşanma veya fesih yoluyla sona ermişse ve kadın da hamile değil ise âdet gören kadın üç hayız süresi iddet bekler. (…) Herhangi bir sebeple âdet görmeyenler ise üç ay süreyle iddet beklerler. (…) Evlilik erkeğin ölümü ile sona ermiş ve kadın da hamile değilse, iddet süresi dört ay on gündür. (…) Evlilik ne şekilde sona ererse ersin, hamile olan kadının iddeti, doğum yapıncaya kadardır; doğum yapmasıyla iddeti sona erer.

Sık sorulan 4 ay 10 gün iddet, bu metne göre kocası ölen ve hamile olmayan kadının bekleme süresidir. Boşanan kadın için öngörülen dini süre bu değildir.

Bilgi: Dini iddet süreleri resmi nikaha etki etmez, resmi evlilik için yalnız Medeni Kanun’daki 300 günlük süre aranır.

Dini iddet dolmuş olsa bile 300 gün geçmeden resmi nikah kıyılamaz. İmam nikahının hangi hukuki sonuçları doğurduğu imam nikahının hukuktaki yeri yazımızda anlatılır.

Kur’an’a Göre Boşanan Kadın Tekrar Evlenebilir mi?

Din İşleri Yüksek Kurulu iddeti, kadının yeni bir evlilik yapabilmek için beklemek zorunda olduğu süre olarak tanımlar. Kurulun boşanan eşlerin yeniden evlenmesine ilişkin 04.01.2023 tarihli cevabı şöyledir:

Eşler arasında boşa(n)ma dinen üç kere ile sınırlandırılmıştır. Birinci ve ikinci boşa(n)ma sonrasında eşlerin yeniden bir araya gelme imkânı vardır. (el-Bakara, 2/229) (…) Üçüncü boşa(n)madan sonra ise kesin ayrılık gerçekleşir. Bu ayrılıktan sonra kadın, başka bir erkek ile hileli olmayan bir evlilik yapmadıkça ve bu evlilik boşama ya da ölüm ile sona ermedikçe ilk eşi ile tekrar bir araya gelmesi mümkün değildir. (el-Bakara, 2/230)

Resmi evlilik açısından eski eşle yeniden evlenmede bir sayı sınırı yoktur. Bekleme süresi dolmadıysa aile mahkemesinden kaldırma kararı alınır.

Boşandıktan Sonra Evlenme Süresi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Boşandıktan sonra evlenme süresi ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

Av. Yusuf Emrehan Sucu

Tam burslu olarak eğitimini sürdürdüğü Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni tamamlamıştır. Hukuk eğitimi sırasında birden fazla sertifika programını tamamlamış, kurgusal mahkemelerde sıkça rol almıştır. İş Hukukuna ilişkin alacaklar ve Tazmin...

Tüm yazıları