Evlenmeden Önce Alınan Mallar Kimde Kalır? 

Evlenmeden önce alınan mallar boşanmada satın alan eşte kalır ve mal paylaşımına girmez. Türk Medeni Kanunu bu malları kişisel mal sayar. Kredi taksiti evlilik içinde ödenmişse, kira geliri birikmişse ya da diğer eş karşılıksız katkı yapmışsa yalnız bir para alacağı doğar.

Eşlerden biri öldüğünde ise kişisel mal terekeye girer ve sağ kalan eş kendi miras payını alır.

Evlenmeden Önce Alınan Mallar Kime Aittir?

Türk Medeni Kanunu‘nun 220. maddesine göre mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan malvarlığı değerleri kanun gereği kişisel maldır.^[1] Yani evlenmeden önce edinilen mallar kişisel mal sayılır. Boşanma durumunda diğer eş bu mallar üzerinde mülkiyet hakkı iddia edemez.

Evlenmeden önce edinilen mal, sadece o malı satın alan kişiye aittir. Bu mallar mal paylaşımı davasında paylaştırılmaz.

Örnek:

• Eğer evlilikten önce bir ev veya araba satın alındıysa, bu mal yalnızca satın alan eşe ait olacaktır.
• Boşanma halinde diğer eş, bu malların paylaşımını talep edemez.

Malın evlenmeden önce alındığını, bunu ileri süren eş ispat eder. Kanun, bir eşin bütün mallarını aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul eder.^[2] Tapu tescil tarihi, satış sözleşmesi ve banka dekontu bu ispatta kullanılan belgelerdir.

Evlenmeden önceki birikim, evlilikte maaşın yattığı hesapta tutulursa iki para birbirine karışır. Hangi tutarın evlilik öncesinden kaldığı hesap dökümüyle gösterilmelidir. Gösterilemeyen kısım edinilmiş mal sayılır.

Evlenmeden Önce Alınan Mallar Mal Rejimine Dahil midir?

Bekarken alınan mallar mal rejimine kişisel mal olarak girer ve evlendikten sonra da ortak mal olmaz. Eşler sözleşmeyle başka bir rejim seçmemişse aralarında “edinilmiş mallara katılma rejimi” uygulanır. Bu rejimde yalnız evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen mallar paylaşıma girer.

01.01.2002’den önce evlenen eşler için bu tarihe kadar mal ayrılığı, bu tarihten sonra edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.^[3] Bu tarihten önce evlilik içinde alınan mallarda diğer eş ancak ispatladığı parasal katkı oranında katkı payı alacağı isteyebilir. Evlenmeden önce alınan mal ise iki dönemde de hesaba girmez.

Mal Rejimine Göre Mal Paylaşımı

Bir malın paylaşıma girip girmediği, kanundaki kişisel mal ve edinilmiş mal ayrımına göre belirlenir.

Düğünde takılan altın ve takılar bu tabloya göre değil, ayrı kurallara göre değerlendirilir. Takıların kime kalacağı düğünde takılan takılar kime aittir yazımızda anlatılmıştır.

Evlilik Öncesi Alınan Ev ve Araba Kimin Olur?

Eğer evlilikten önce bir ev veya araba satın alındıysa, bu mal yalnızca satın alan kişiye aittir. Tapuda veya ruhsatta kimin adı varsa mal o kişiye ait olur ve boşanma bunu değiştirmez.

Evlendikten sonra diğer eş bu mala karşılıksız katkıda bulunduysa değer artış payı isteyebilir.^[4] Tadilat, tamir ya da kredi taksiti ödemesi bu katkının tipik örnekleridir. Alacak katkı oranında ve malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır.

Evlenmeden önce yapılan katkılar mal rejimine girmez, genel hükümlere göre ayrıca istenir. Evlenmeden önce alınan beyaz eşya ve mobilya da parasını ödeyen eşin kişisel malıdır. Taksiti evlilikte süren eşyada diğer eşin alacağı doğabilir, ayrıntılar boşanmada ev eşyalarının paylaşımı yazımızdadır.

Not: Değer artış payı bir para alacağıdır, diğer eş malın yarısını ya da tapuda pay isteyemez.

Evlilik Öncesi Kredi ile Alınan Ev Boşanmada Nasıl Paylaşılır?

Evlenmeden önce kredi ile alınan ev, tapu evlenmeden önce devralındıysa kişisel mal olarak kalır. Ancak kredinin evlilik içinde ödenen taksitleri için diğer eşin alacağı doğar. Tapu değişmez, alacak parayla ödenir.

Yargıtay, evlilik içinde ödenen kredi taksitlerinin aksi ispat edilmedikçe edinilmiş mallardan ödendiğini kabul etmektedir.^[5] Bu durumda edinilmiş maldan kişisel mala katkı yapılmış olur. Tasfiyede TMK m.230’a göre denkleştirme yapılır, denkleştirilen tutar edinilmiş mallara eklenir ve katılma alacağı hesabıyla bunun yarısı diğer eşe düşer.^[6]

Hesapta taksitler ödendikleri döneme göre üçe ayrılır:

• Evlenmeden önce ödenen peşinat ve taksitler mal rejimine girmez. Bunları diğer kişi ödediyse ancak genel hükümlere göre talepte bulunabilir.
• Evlilik içinde ödenen taksitlerin, kredinin toplam geri ödeme tutarına oranı bulunur. Bu oran kredinin satın alma bedelindeki payıyla çarpılır ve sonuç evin tasfiye tarihindeki değerine uygulanır.
• Boşanma davasından sonra ödenen taksitler diğer eşe alacak doğurmaz, çünkü mal rejimi dava tarihinde sona erer.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, evlilikte ödenen taksit toplamının yarısını alacak sayan bilirkişi raporuyla karar verilmesini bozma sebebi yapmıştır.^[7] Hesap taksit tutarı üzerinden değil, evin bugünkü değeri üzerinden oranlanarak yapılır. Peşinatı yok sayıp evi tamamen krediyle alınmış kabul eden hüküm de 2. Hukuk Dairesince bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, E. 2024/840, K. 2024/9571).

Kredili Ev İçin Rakamlı Örnek

Ev evlenmeden önce 1.000.000 TL’ye alınmış olsun. Bedelin 200.000 TL’si peşinat, 800.000 TL’si konut kredisidir. Kredi 120 taksitte toplam 1.200.000 TL geri ödenecek, her taksit 10.000 TL’dir.

Taksitlerin 20’si evlenmeden önce, 60’ı evlilik içinde, 40’ı boşanma davası açıldıktan sonra ödenmiştir. Evlilikte ödenen 600.000 TL, toplam geri ödemenin yarısıdır. Kredi satın alma bedelinin %80’ini karşıladığı için evlilik içi ödemelerin evdeki payı %50 x %80 = %40 olur.

Evin karara en yakın tarihteki değeri 5.000.000 TL ise bu payın karşılığı 2.000.000 TL’dir. Taksitleri malik eş kendi maaşından ödediyse bu tutar onun edinilmiş mallarına eklenir. Başka edinilmiş mal ve borç yoksa diğer eşin katılma alacağı bunun yarısı, yani 1.000.000 TL olur.

Evlilikte ödenen taksitlerin yarısı olan 300.000 TL bu hesabın sonucu değildir. Evin değer artışı da oranlamaya girer.

Taksitleri diğer eş kendi maaşından ödediyse aynı oranlama değer artış payı olarak yapılır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’ne göre bu durumda bulunan tutarın yarısı istenebilir (E.2017/8450, K.2019/1633). Katkı miras parası gibi kişisel bir maldan yapıldıysa tutarın tamamı istenir.

Uyarı: Evlilik içindeki taksitleri kişisel birikimiyle ödediğini ileri süren eş, bunu banka kayıtlarıyla ispat etmek zorundadır.

Evlenmeden Önce Alınan Mallar Üzerine Eşin Adı Yazılırsa Ne Olur?

Nikahtan önce alınan bir malın tapusunda iki eşin adı varsa mal paylı mülkiyettedir. Her eş, tapuda yazan payın sahibidir. Payların oranı belirtilmemişse paylar eşit sayılır.

Boşanma bu payları değiştirmez, mal kendiliğinden paylaşılmaz. Eşler ortaklığı sürdürmek istemezse ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mal tamamen bir eşin adına kayıtlıysa diğer eşin mülkiyet hakkı yoktur.

Evlendikten sonra diğer eşin adına pay devredilirse durum ayrıca incelenir. Yargıtay, evliliği sürdürmek ya da eşi memnun etmek amacıyla yapılan tescili tek başına bağış iradesi saymamaktadır.^[8] Devrin amacı tanık ve belgelerle birlikte değerlendirilir.

Evlenmeden Önce Alınan Malların Kira Geliri Paylaşılır mı?

Evlilikten önce alınan mallar kişisel maldır, ancak bu mallardan evlilik süresince elde edilen kira geliri kanunda edinilmiş mal olarak sayılmıştır.^[9]

Eğer bir eş, evlenmeden önce aldığı bir evi kiraya verdiyse, bu evin tapusu kendisine ait olsa da kira gelirleri edinilmiş mal kesimine girer. Tasfiyede mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar hesaba katılır.

Örnek: Evlilikten önce alınan dairenin evlilik süresince biriken kirası boşanmada edinilmiş mal sayılır ve diğer eş bu birikimin yarısı üzerinde hak sahibi olur.

Eşler mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilir.

Evlilikten Önce Alınan Ev Satılırsa Ne Olur?

Bekarken alınan ev evlilik içinde satılırsa satış bedeli de kişisel mal olarak kalır. TMK m.220/4, kişisel malların yerine geçen değerleri de kişisel mal sayar. Bu parayla alınan yeni ev de satan eşin kişisel malıdır.

Yeni ev alınırken satış bedeline evlilik içindeki birikimden ekleme yapıldıysa, eklenen kısım edinilmiş maldan gelmiş olur. Tasfiyede bu kısım için denkleştirme yapılır ve katkı oranı malın tasfiye tarihindeki değerine uygulanır.

Satış parasının yeni mala aktarıldığını banka kayıtlarıyla gösteremeyen eş için kanuni karine işler. Bu durumda yeni mal edinilmiş mal sayılır.

Ev aile konutu olarak kullanılıyorsa malik eş onu tek başına satamaz. Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi aile konutunun devri için diğer eşin açık rızasını arar. Aile konutu olmayan bir evi ise malik eş rıza almadan satabilir.

Evlilik Sözleşmesi ile Mal Paylaşımı Nasıl Belirlenir?

Evlilik sözleşmesi yaparak, mal paylaşımı süreci kişisel tercihlere göre düzenlenebilir. Evlilik sözleşmesi evlenmeden önce de sonra da yapılabilir.

Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır. Eşler evlenme başvurusu sırasında seçtikleri rejimi yazılı olarak da bildirebilir. Evlilik sözleşmesi ile “edinilmiş mallara katılma rejimi” yerine “mal ayrılığı rejimi” tercih edilebilir.

Mal ayrılığı rejimi seçildiğinde:

• Evlilik süresince alınan mallar da alan eşin malı olarak kalır, katılma alacağı doğmaz.
• Boşanma durumunda her eş, kendi adına kayıtlı malları alır.

Evlenmeden Önce Alınan Ev Eşlerden Biri Ölünce Kimin Olur?

Mal rejimi yalnız boşanmayla değil, eşlerden birinin ölümüyle de sona erer.^[10] Ölüm halinde önce mal rejimi tasfiye edilir. Sağ kalan eşin katılma alacağı ve varsa değer artış payı terekeden ayrılır, geriye kalan malvarlığı mirasçılara geçer.

Takas sonunda sağ kalan eşin edinilmiş malları daha fazla çıkarsa alacak bu kez ölen eşin mirasçılarına doğar. Türk Medeni Kanunu’nun 236. maddesi artık değere katılma hakkını eşlerin mirasçılarına da tanır.

Ölen eşin evlilikten önce aldığı ev kişisel mal olduğu için tasfiyede paylaşıma girmez, doğrudan terekeye dahil olur ve miras hükümlerine göre paylaşılır. Yani sağ kalan eş bu evin tamamına değil, yalnızca kendi miras payına hak kazanır.

Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir. TMK m.499’a göre eş, ölenin altsoyu ile birlikte mirasın dörtte birini, ana ve baba zümresiyle birlikte yarısını alır. Diğer zümrelerle birlikte payın nasıl hesaplandığı eşin miras payı konusunda açıklanmıştır.

Ölen eşin evlenmeden önce aldığı ev 2.000.000 TL değerinde olsun ve geride eşi ile iki çocuğu kalsın. Eşin payı 500.000 TL, çocukların toplam payı 1.500.000 TL olur. Ev aynen paylaşılırsa eş 1/4, her çocuk 3/8 oranında paydaş olur.

Birlikte oturdukları ev ölen eşe aitse, sağ kalan eş bu ev üzerinde katılma alacağına mahsuben intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebilir. Bu hakkın şartları aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi başlığında ele alınmıştır.

Evlenmeden Önce Alınan Mallar İçin Eşin Hak Talep Etmesi Mümkün mü?

Evlilik öncesi edinilen mallar kişisel mal olduğu için, boşanma durumunda diğer eş bu mallar üzerinde mülkiyet talep edemez.

Diğer eşin para alacağı şu durumlarda doğar:

• Evlendikten sonra malın iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkı sağladıysa değer artış payı isteyebilir.
• Malın kredisi evlilik içinde ödendiyse bu ödemelerin evdeki payı oranında alacak doğar.
• Malın evlilik süresince getirdiği kira ya da faiz geliri birikmişse bu birikim katılma alacağının hesabına girer.

Tapuda diğer eş adına kayıtlı bir pay varsa o pay zaten kendisine aittir.

Önemli: Katkı iddiası banka dekontu, ödeme kaydı veya yazılı belge ile ispat edilmelidir.

Evlenmeden Önce Alınan Mallar Kimde Kalır?

Evlenmeden önce alınan mallar kişisel maldır ve boşanma durumunda mal paylaşımına dahil edilmez.

• Bekarken alınan ev, araba, arsa vb. mallar yalnızca satın alan kişiye aittir.
• Tapuda iki eşin adı yazıyorsa her eş kendi payının sahibidir, boşanma bu payları değiştirmez.
• Kişisel malın kira geliri evlilik süresince edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma girer.
• Kredi taksiti evlilik içinde ödendiyse ya da eşin karşılıksız katkısı varsa diğer eş para alacağı talep edebilir.
• Eşlerden biri ölürse kişisel mal terekeye girer ve sağ kalan eş miras payını alır.
• Evlilik sözleşmesi yapılarak, mal rejimi farklı şekilde düzenlenebilir.

Kişisel mallar ve mal paylaşımı konusunda kendi dosyanız için avukata sor hizmetinden faydalanabilirsiniz.

Evlenmeden Önce Alınan Mallar Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Evlenmeden önce alınan mallarla ilgili soruları boşanma, miras, aile konutu ve dava süresi başlıklarında cevapladık.

Av. Şamil Kaya

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2014 yılında onur derecesiyle mezun olmuştur. Lise öğrenimini yatılı şekilde Erdoğan Akdağ Anadolu Öğretmen Lisesi’nde 2010 yılında birincilikle tamamlayan Şamil Kaya, 2018 yılında başladığı Anadolu Ünivers...

Tüm yazıları