Boşanmada Ev Eşyalarının Paylaşımı

Boşanmada ev eşyalarının paylaşımı, eşyanın kime ait olduğuna ve eşler arasındaki mal rejimine göre yapılır. Kişisel eşyalar sahibine iade edilir. Evlilik içinde ortak gelirle alınan eşyalar ise mal rejiminin tasfiyesinde hesaba katılır.

Dava sürerken evden eşya almak için aile mahkemesinden geçici önlem istenebilir. Şiddet nedeniyle koruma kararı varsa kişisel eşyalar kolluk eşliğinde teslim edilir. Eşyaların kaçırılmasına karşı delil tespiti ve tedbir yolları açıktır.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Ev Eşyaları

Hukuk sistemimizde boşanma yalnızca dava yoluyla mümkündür. Boşanma davası anlaşmalı ya da çekişmeli olarak görülür ve ev eşyalarının akıbeti bu ayrıma göre değişir.

Anlaşmalı boşanmada ev eşyalarının kimde kalacağı protokolde düzenlenir. Türk Medeni Kanunu m.166/3, hakimin boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin düzenlemeyi uygun bulmasını şart koşar. Protokol onaylanınca eşyalar bu düzenlemeye göre paylaşılır.

Protokolde eşyaları marka ve modeliyle tek tek yazmak gerekir. “Ev eşyaları kadında kalır” gibi genel bir ifade, boşanmadan sonra hangi eşyanın kastedildiği konusunda yeni bir uyuşmazlık doğurabilir. Protokol hazırlığı için anlaşmalı boşanma davası yazımıza bakabilirsiniz.

Çekişmeli boşanmada ev eşyaları için ayrıca talepte bulunulur. Kişisel eşyalar eşya alacağı davasıyla, evlilikte alınan eşyalar mal rejiminin tasfiyesi davasıyla istenir. Tasfiye davası boşanma davasıyla aynı anda açılabilir.

Mal rejiminin sona ermesi, tasfiye davasının görülebilirlik ön koşuludur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma davası sürerken açılan tasfiye davasında boşanma davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirtmiştir (09.05.2024, 2023/1897 E., 2024/3324 K.). Evin kendisinin nasıl paylaşılacağı boşanmada mal paylaşımı davası yazımızın konusudur.

Ev Eşyalarına Hangi Mal Rejimi Uygulanır?

Boşanmada ev eşyalarının paylaşımı mal rejimi hükümlerine göre yapılır. Hukuk sistemimizde en sık karşılaşılan mal rejimi türleri şunlardır:

• Edinilmiş mallara katılma rejimi
• Mal ayrılığı rejimi

Taraflar aralarında bir evlilik sözleşmesi yaparak hangi mal rejiminin uygulanacağını belirleyebilir. Sözleşme yoksa yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m.202).

1 Ocak 2002’den önce evlenen eşlerde iki dönem ayrı değerlendirilir. Evlilik tarihinden 1 Ocak 2002’ye kadar mal ayrılığı, bu tarihten sonra edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. 4722 sayılı Yürürlük Kanunu m.10’a göre bu eşler bir yıl içinde başka bir rejim seçmemişse yasal rejimi seçmiş sayılır.^[1]

Örneğin 1998’de evlenen bir çiftin 2000 yılında aldığı yatak odası takımı mal ayrılığına göre değerlendirilir. Aynı çiftin 2005’te aldığı buzdolabı ise edinilmiş mal kurallarına tabidir.

Boşandıktan Sonra Ev Eşyaları Kime Kalır?

Ev eşyası, ne zaman ve kimin parasıyla alındığına göre paylaşılır. Kişisel eşya sahibinde kalır ya da ona iade edilir. Evlilik içinde ortak gelirle alınan eşya edinilmiş maldır ve her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m.236/1).

Ödemesi süren eşyalarda tablo karışır. Uyuşmazlık çoğunlukla şu üç ihtimalde çıkar:

1. Ortak konutta bulunan ev eşyaları, evlilik birliğinin kurulmasından önce taraflardan biri tarafından veya onun ailesi tarafından alınmış olabilir.
2. Ortak konutta bulunan ev eşyaları, yine evlilik birliğinin kurulmasından önce alınmış fakat ödemeleri evlilik birliğinin devamı süresince yapılmış olabilir.
3. Ortak konutta bulunan ev eşyaları, evlilik birliğinin devamı süresince alınmış ancak ödemeleri, taraflar arasında görülmekte olan boşanma davası süresince de devam etmekte olabilir.

Kişisel Mal Sayılan Ev Eşyaları

Türk Medeni Kanunu m.220 kişisel malları tek tek sayar.^[2] Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya bunların başında gelir. Kanuna göre şunlar da kişisel maldır:

• Evlilik birliği kurulmadan önce eşlerin sahip olduğu mallar,
• Miras yoluyla veya bağışlama gibi herhangi bir karşılıksız kazandırma yoluyla sahip olunan mallar,
• Manevi tazminat alacakları,
• Kişisel mallar yerine geçen değerler.

Evlenmeden önce alınan ya da aileden hediye gelen çeyiz eşyası, TMK m.220/2 gereği kişisel maldır. Düğünde takılan ziynetlerin kime ait olduğu ise ayrı kurallara bağlıdır. Bu konu düğünde takılan takılar kime aittir yazımızda anlatılmıştır.

Evlilik Öncesinde Alınan Kişisel Ev Eşyaları

Eşler arasında evlilik sözleşmesi yoksa edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Evlilik birliğinin kurulmasından önce alınan ev eşyaları, ödemeyi yapan eşin kişisel malvarlığına dahildir ve paylaşıma girmez.

Bu eşyalar boşanma sırasında veya sonrasında açılan davada geri istenebilir. Talep, eşyanın aynen iadesi, bu mümkün değilse değerine karşılık gelen bedelin ödenmesi şeklinde olur.

Evlilik Öncesi Alınan Ancak Ödemesi Evlilik Sırasında Devam Eden Eşyaların Durumu

Eşya evlenmeden önce alınmışsa, taksitleri evlilikte ödense bile alan eşin kişisel malı olarak kalır. Taksitler maaş gibi edinilmiş mallardan ödendiyse tasfiye sırasında denkleştirme istenebilir (TMK m.230).

Diğer eş eşyanın kendisini isteyemez. Denkleştirme, evlilikte ödenen kısmın oranına ve eşyanın tasfiye zamanındaki değerine göre yapılır. Kredili alımlarda hesabın nasıl yapıldığı evlenmeden önce alınan mallar kimde kalır yazımızda örnekle gösterilmiştir.

Evlilik Birliği Kurulduktan Sonra Alınan Ev Eşyaları

Evlilik içinde alınan eşya, borcu bitmemiş olsa da edinilmiş maldır. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olarak sona erer.^[3] Dava tarihinden sonra ödenen taksitler tasfiyede o eşyanın borcu olarak hesaba katılır.

Artık değer, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarılarak bulunur (TMK m.231). Yargıtay 8. Hukuk Dairesi kredili taşınmazlarda mal rejiminin sona ermesinden sonraya sarkan ödemeleri malın borcu kabul eder (12.06.2018, 2016/5074 E., 2018/13981 K.). Taksitle alınan ev eşyasında da kalan borç artık değerden düşülür.

Ev Eşyalarının Kime Ait Olduğu Nasıl İspatlanır?

Ev eşyasının kime ait olduğu her türlü delille ispatlanabilir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi bu konudaki ölçütü şöyle koymuştur:

Ev eşyaları ve benzeri eşyalar TMK. nun 683. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken mülkiyet hakkına dayalı davalar olup, her türlü delille eşyaların kime ait olduğunun belirlenmesi mümkündür. Bu bakımdan bu tür eşyalar fatura, makbuz ve benzeri belgelerle kime ait olduğunun kanıtlanmaması halinde tarafların göstereceği tanıkların ifadeleriyle açıklığa kavuşturulur. (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 01.12.2011, 2011/845 E., 2011/6449 K.)

Faturası olmayan eşyada kredi kartı ekstresi ve taksit planı işe yarar. Düğün ya da ev fotoğrafları ile tanık beyanı da delil olarak kullanılır.

Eşyanın kime ait olduğu ispatlanamazsa Türk Medeni Kanunu m.222 uygulanır.^[4]

Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.
Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır.
Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Kime ait olduğu belirlenemeyen eşya eşlerin paylı mülkiyetinde sayılır. Bir eşin elindeki eşya da aksi ispatlanana kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Boşanma Davası Sürerken Evden Eşya Alınır Mı?

Boşanma davası devam ederken ortak konuttaki kişisel eşyaların alınması mümkündür. Hakim, dava açılınca eşlerin mallarının yönetimine ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır.^[5] Kişisel eşyaların teslimi de bu kapsamda aile mahkemesinden istenebilir.

Kime ait olduğu tartışmalı eşyalar için durum farklıdır. Bu eşyaları tek taraflı götürmek yerine mahkemeden delil tespiti ya da tedbir istemek daha güvenlidir.

Boşanma Davası Açılmadan Evden Eşya Alınır Mı?

Kendi kişisel eşyasını almak için boşanma davasının açılmasını beklemek gerekmez. Ayrı yaşamaya başlayan eş, Türk Medeni Kanunu m.197’ye dayanarak hakimden önlem isteyebilir. Ayrı yaşama haklı bir sebebe dayanıyorsa hakim, konut ve ev eşyasından yararlanmayı düzenler.

Polisle Evden Eşya Alma Talebi ve Süreci

Boşanma davası devam ederken ortak konuttan ayrılan eş, mahkemeye vereceği bir dilekçeyle kişisel eşyalarının iadesini talep edebilir. Mahkeme bu talebi yerinde görürse kolluk kuvvetlerine yazı yazılarak kişisel eşyaların iadesi sağlanır.

Kolluk kuvvetleri ile birlikte ortak konuta gidilir. Ortak konuttan ayrılan eşe ait kişisel eşyaların alındığına dair bir tutanak tutulur ve kolluk tarafından mahkemeye sunulur.

Şiddet nedeniyle 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı varsa ayrı bir yol daha vardır. Kanunun 8. maddesinin 7. fıkrasına göre talep halinde ilgililere kişisel eşya ve belgelerinin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır.^[6] Evden uzaklaştırılan eş eve kendisi gidemez, eşyalarını bu yolla ister.

Uzaklaştırma kararının kapsamı uzaklaştırma kararı nedir, nasıl alınır yazımızda anlatılmıştır.

Talep dilekçesinde alınacak eşyalar tek tek sayılmalıdır. Kimlik, pasaport, diploma, ilaç ve iş için gereken eşyaların ayrıca belirtilmesi talebin gerekçesini güçlendirir.

Not: 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı varsa aynı talep, kararı veren aile mahkemesine Kanunun 8/7. maddesine dayanılarak yapılır.

Boşanma davası bittikten sonra da kişisel eşyalar istenebilir. Bunun için eşya alacağı davası açılır. Yargıtay’a göre bu dava bir istihkak davasıdır ve eşyalar mevcutsa zamanaşımı söz konusu olmaz.^[7]

Eşyalar artık yoksa talep tazminata dönüşür ve zamanaşımına tabi olur. Yargıtay bu durumda on yıllık genel zamanaşımı süresini uygulamıştır.

Ev Eşyalarının Kaçırılması Durumunda Ne Yapılır?

Boşanma davası görülürken eşlerden birinin ev eşyalarını kaçırmasıyla sıkça karşılaşılır. Mal kaçırmanın önüne geçmek için erken davranıp önlem almak gerekir.

Kaçırma riskine karşı ilk yapılacak iş, evdeki eşyaların delil tespitiyle kayıt altına alınmasıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.400’e göre delil tespiti görülmekte olan bir dava içinde ya da ileride açılacak dava için istenebilir. Mahkeme keşif yapar, bilirkişi eşyaları tek tek listeler.

Eşyaların satılması ya da başka yere taşınması tehlikesi varsa ihtiyati tedbir de istenebilir (HMK m.389). Boşanma davası açılmışsa aynı talep TMK m.169 kapsamında geçici önlem olarak ileri sürülür.

Eşyaların kaçırıldığını iddia eden taraf bunu ispat etmelidir. Taşınma anına ait video kaydı, komşu tanıklığı ve güvenlik kamerası görüntüleri bu amaçla kullanılabilir.

Kaçırılan eşya kişisel mal ise sahibi aynen iadesini, yoksa bedelini ister. Edinilmiş mal niteliğindeki eşya satılmış ya da başkasına verilmişse TMK m.229 devreye girer. Mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler edinilmiş mallara değer olarak eklenir.

Eşin Ev Eşyalarını Kaçırması Suç Mu?

Eşin diğerine ait eşyayı götürmesi hırsızlık ya da mala zarar verme gibi malvarlığına karşı bir suçun konusu olabilir. Türk Ceza Kanunu m.167 eşler için özel bir hüküm içerir.^[8] Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin zararına işlenen bu suçlarda, yağma hariç, cezaya hükmolunmaz.

Ayrılık kararı verilmiş eşlerde ceza tamamen kalkmaz, şikayet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir. Boşanma davasının açılmış olması ayrılık kararı yerine geçmez. Cezasızlık hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz, eşyanın iadesi veya bedeli yine istenebilir.

Ev Eşyası Değeri Nasıl Hesaplanır?

Ortak konuttan ayrılan eş bazen eşyaların diğer eşte kalmasını, kendisine yalnızca bedelinin ödenmesini ister. Bu durumda eşyanın dava tarihindeki değeri esas alınır, karar tarihindeki değeri değil. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi eşya davasında istemin aynen iade, olmadığı takdirde dava tarihindeki bedel şeklinde gerçekleştiğini belirtir.

Kişisel eşyanın değeri yıpranma payı gözetilerek bilirkişiye belirletilir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, aynen iadesi mümkün olmayan eşyalar için değerin “yıpranma payıda düşünülerek uzman bilirkişice” belirlenmesini istemiştir (01.12.2011, 2011/845 E., 2011/6449 K.).

Edinilmiş mal niteliğindeki eşyalarda hesap farklıdır. Bu eşyalar katılma alacağı hesabına tasfiye anındaki değerleriyle girer (TMK m.235/1). Yargıtay tasfiye tarihi olarak karar tarihine en yakın tarihi esas alır.

Boşanmada Ev Eşyalarının Paylaşımı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmada ev eşyalarının paylaşımı ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

TERK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI

BOŞANMA DAVASINDA OTEL KAYITLARI

BOŞANMA DİLEKÇESİ NASIL YAZILIR?

ZİNA NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI (ALDATMA)

YABANCI EŞTEN BOŞANMA DAVASI

BOŞANMA DAVASINDA MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

Av. Haşim Elmas

Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde Özel Hukuk Tezli Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir. Arabuluculuk, Uzlaştırmacılık ve Ceza alanlarında uzmanlık sertifikalarına sahiptir. Başta İş, T...

Tüm yazıları